Năm 1997, từ sáng kiến của Trung tâm Hỗ trợ Sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh (nay là Trung tâm Hỗ trợ học sinh, sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh), chương trình “Hỗ trợ thí sinh đi thi đại học” lần đầu tiên được tổ chức. Mục tiêu là hỗ trợ thí sinh và người nhà từ các tỉnh về thành phố mang tên Bác tham dự kỳ thi quan trọng trên con đường học tập. Ban đầu, các tình nguyện viên chủ yếu giúp thí sinh và người nhà có chỗ trọ an toàn, nên chương trình chỉ triển khai quy mô nhỏ tại bến xe miền Đông và bến xe miền Tây (cũ).
Đến năm 2001, chương trình lớn mạnh hơn, lượng tình nguyện viên tăng gấp nhiều lần. “Hỗ trợ thí sinh đi thi đại học” nhận được sự ủng hộ của nhiều tổ chức, cá nhân và cộng đồng, trong đó có Công ty Bút bi Thiên Long (nay là Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long). Sự tham gia của Thiên Long đánh dấu việc đổi tên chương trình thành “Tiếp sức mùa thi”. Chỉ một năm sau, hiệu quả của “Tiếp sức mùa thi” được nhân rộng khi Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan phối hợp triển khai tại 7 điểm thi lớn trên cả nước với hơn 600 tình nguyện viên.
Tài sản chung quý báu
Không biết từ khi nào, “Tiếp sức mùa thi” đã vượt ra khỏi khuôn khổ một chương trình tình nguyện vì cộng đồng, trở thành tài sản chung quý báu của toàn xã hội. Mỗi mùa thi, hàng nghìn cánh tay tình nguyện trên khắp đất nước bền bỉ nâng đỡ thí sinh. Hàng triệu tấm lòng thơm thảo, hàng triệu trái tim thương yêu đã kết lại thành làn sóng âm thầm nhưng mạnh mẽ, làm dịu ánh nắng hè và xua tan áp lực cho thí sinh và người nhà.
Thiều Quang Thanh Sang là một trong những tình nguyện viên thầm lặng như thế. Anh từng hàng trăm lần cùng người dân và lực lượng chức năng trấn áp tội phạm cướp giật, nhận Huy hiệu “Tuổi trẻ dũng cảm”, giải thưởng “Thanh niên sống đẹp”. Anh chia sẻ: “Tôi từng nhiều lần tham gia đội hình tình nguyện ‘Tiếp sức mùa thi’, nhưng kỷ niệm đáng nhớ nhất là một lần làm nhiệm vụ tại điểm thi Trường THPT Marie Curie (quận 3 cũ, nay là phường Xuân Hòa, TP.HCM). Tôi bắt quả tang một thí sinh bị giật đồ. Kẻ gian theo dõi từ lúc bạn đó bước ra khỏi điểm thi đến khi đứng chờ xe buýt về phòng trọ. Ngay khi bạn lấy điện thoại gọi cho người thân, một trong hai đối tượng nhảy khỏi xe máy thực hiện vụ cướp rồi nhanh chóng được đồng bọn đưa khỏi hiện trường”.
Theo Thanh Sang, những vụ việc như vậy không hiếm, vì các đối tượng lợi dụng đông người mỗi kỳ thi để phạm tội. Chúng chuẩn bị kỹ lưỡng từ phương tiện độ chế đến cách thức tẩu thoát, thậm chí huy động đồng bọn cản bước người truy đuổi. Không ít tình nguyện viên trong đội hình “xe ôm miễn phí” cũng trở thành nạn nhân. Mánh khóe thường là giả làm người nhà thí sinh bị lạc đường, xin tình nguyện viên đưa về “nhà trọ” nhưng thực chất là dụ ra chỗ vắng để cướp xe, chiếm đoạt tài sản.
Mỗi kỳ thi trôi qua, biết bao tình nguyện viên “Tiếp sức mùa thi” không quản nắng mưa và nguy hiểm, góp sức hỗ trợ, đồng hành và bảo vệ sĩ tử “đi tới nơi, về tới chốn”. Lớp lớp cán bộ Hội Sinh viên, thế hệ sinh viên tình nguyện, các “mạnh thường quân”, chủ nhà trọ, người chạy xe ôm và biết bao nhà hảo tâm thầm lặng đã truyền đi nguồn năng lượng tích cực, giá trị nhân văn cao cả, lan tỏa tinh thần sẻ chia ấm áp của dân tộc Việt Nam.
Đồng chí Nguyễn Bá Cát, Phó Chánh Văn phòng Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam nhớ lại: “Lần đầu tôi khoác áo tình nguyện của chương trình là khoảng năm 2008, khi mới bước vào giảng đường đại học. Tôi vô cùng ấn tượng với những dấu ấn mà ‘Tiếp sức mùa thi’ để lại mỗi mùa hè, nhất là hình ảnh các đội hình hỗ trợ thí sinh và người nhà thường trực ở bến xe, nhà ga, cổng trường. Sự phối hợp nhịp nhàng, khéo léo giữa các tình nguyện viên trong tìm kiếm, xây dựng danh sách nhà trọ giá rẻ, miễn phí là điều không hề dễ dàng. Nếu phải miêu tả một cách chân thật nhất, tôi xin dùng từ ‘lăn lộn’.”
Khi về công tác tại Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên thành phố Hà Nội, đồng chí Bá Cát được giao triển khai mô hình “Cùng bạn đi thi”, tập trung phối hợp các đơn vị Đoàn Thanh niên cấp tỉnh đưa học sinh khó khăn, người dân tộc thiểu số về Thủ đô dự thi. Toàn bộ hoạt động hỗ trợ được làm “trọn gói”: các bạn được đưa đi thi từ địa phương, bố trí nhà trọ miễn phí hoặc giá rẻ và đưa về nhà an toàn sau kỳ thi.
Với nhiệt huyết tuổi trẻ và kinh nghiệm thực tế, đồng chí Nguyễn Bá Cát tiếp tục đóng góp nhiều sáng kiến khi nhận nhiệm vụ tại Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam. “Tôi và các cán bộ Trung ương Hội nhất trí rằng, trong bối cảnh ‘Tiếp sức mùa thi’ đã thay đổi để phù hợp với phương thức tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, các mô hình, giải pháp phải trở nên ‘dài hơi’ và bền vững hơn. Thay vì tập trung vào một vài ngày thi, các hoạt động cần chuẩn bị kỹ lưỡng, có quy trình liên kết cao từ sau Tết Nguyên đán, từ tư vấn hướng nghiệp đến hỗ trợ thí sinh, định hướng tân sinh viên”, anh nói.
Từ nền tảng kỹ thuật công nghệ mà đồng chí Nguyễn Bá Cát và các đồng nghiệp xúc tiến, Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam đã tích hợp nhiều bộ công cụ hiện đại, ứng dụng công nghệ trong nhiều nội dung của chương trình như bộ công cụ trắc nghiệm hướng nghiệp, cổng thông tin “Tiếp sức mùa thi”. Nội dung tư vấn tâm lý, kiến thức cho thí sinh có sự tham gia của một số hình mẫu học tập, gương thanh niên tiêu biểu như MC Khánh Vy, Hoa hậu Lương Thùy Linh…
Đồng hành với thí sinh trên mọi phương diện
Đồng chí Lâm Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Sinh viên Việt Nam cho biết: Năm 2006, từ 7 cụm thi lớn, “Tiếp sức mùa thi” mở rộng thêm địa bàn tỉnh Thái Nguyên (cũ) với gần 15 nghìn tình nguyện viên trên cả nước. Các năm 2007, 2009, 2011, chương trình triển khai ở 9, 10, rồi 12 tỉnh, thành phố, nâng số lượng tình nguyện viên lên 38 nghìn bạn trẻ. Đến năm 2015, chương trình chính thức triển khai đồng bộ trên cả nước, đồng thời mở rộng hỗ trợ kỳ thi tuyển sinh lớp 10. Các tình nguyện viên được tổ chức thành nhiều đội hình chuyên trách với nhiệm vụ đặc thù.
Qua hơn hai thập kỷ, chương trình đã hỗ trợ hàng chục triệu thí sinh và người nhà, trong đó có hàng triệu thí sinh hoàn cảnh khó khăn. Nhiều mô hình tình nguyện hiệu quả ra đời, trở thành “thương hiệu” như đội xe ôm miễn phí “Áo xanh chở ước mơ hồng”, “Ngân hàng nhà trọ”, “Mỗi xe bus một tình nguyện viên”, “Cùng bạn đi thi”, “Gia sư áo xanh”, “Rửa xe gây quỹ”, “Trung tâm điều phối thông tin”…
Theo đồng chí Lâm Tùng, năm nay, Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam triển khai chuỗi livestream podcast “Vừa học vừa chill” vào tối thứ 7 hằng tuần từ tháng 5 đến tháng 6/2026, phát sóng trên TikTok, Facebook và nhiều kênh liên quan. “Mỗi buổi phát sóng có sự tham gia của một gương mặt dẫn chương trình có sức ảnh hưởng trong giới trẻ cùng hai khách mời sinh viên với thành tích học tập xuất sắc. Nội dung podcast xoay quanh câu chuyện, trải nghiệm thực tế về quá trình học tập, rèn luyện cùng phương pháp ôn luyện hiệu quả. Tất cả được xây dựng theo tiêu chí ngắn gọn, dễ hiểu, có tính ứng dụng cao”, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Sinh viên Việt Nam chia sẻ.
Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam còn phối hợp Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên các tỉnh, thành phố triển khai Chuỗi ngày hội “Mind - Care - Trạm tiếp sức tinh thần” tại 10 trường THPT trên cả nước với chủ đề “Vững tâm lý - Vượt mùa thi”. Diễn ra từ 28/4 đến 24/5, chuỗi ngày hội với sự tham gia của nhiều KOL và KOC đã thu hút hàng nghìn học sinh. Các hoạt động trải nghiệm như “check-in cảm xúc” giúp học sinh nhận diện mức độ căng thẳng, “trạm trị liệu nhanh” hỗ trợ giải tỏa áp lực và tái tạo năng lượng tinh thần ngay tại chỗ.
Đồng chí Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn đánh giá: “Năm 2026, 'Tiếp sức mùa thi' được triển khai với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, không chỉ về nội dung mà còn ở cách thức tiếp cận thí sinh. Thay vì dừng lại ở những buổi tư vấn, talkshow trực tiếp, chương trình đã chuyển dịch sang môi trường không gian mạng với các chuỗi livestream podcast trên nền tảng số phổ biến”. Việc huy động KOL, KOC trẻ trung, năng động tham gia đã tạo sự kết nối tự nhiên, phù hợp với tâm lý thế hệ thí sinh hiện nay. Lực lượng tình nguyện viên cũng chuyển dịch từ vai trò hỗ trợ truyền thống sang chủ động, linh hoạt và cá nhân hóa hơn.
Từ những “viên gạch” đầu tiên do các tình nguyện viên “Hỗ trợ thí sinh đi thi đại học” năm 1997 đặt xuống, chương trình “Tiếp sức mùa thi” nay đã trở thành hình ảnh quen thuộc, được ngành giáo dục và xã hội ghi nhận, đánh giá cao. Gần 30 năm đồng hành với thí sinh và người nhà trên con đường chinh phục tri thức, “Tiếp sức mùa thi” không chỉ nâng bước hàng chục triệu sĩ tử “vượt vũ môn”, mà còn tạo ra hệ giá trị thiết thực của cộng đồng, là điểm đến tin cậy, môi trường rèn luyện cho các bạn trẻ. Ở đó, có những giá trị nhân văn tồn tại nghìn đời của dân tộc, tinh thần xung kích tình nguyện của tuổi trẻ và sự đùm bọc, gắn kết không gì thay thế giữa các thế hệ học sinh - sinh viên.
Ông Trịnh Văn Hào, Giám đốc Truyền thông và Đối ngoại Tập đoàn Thiên Long bồi hồi nói: “Sau hơn hai thập kỷ, chúng tôi thật sự xúc động khi gặp lại những anh chị tình nguyện viên năm xưa, nay trở thành phụ huynh đưa con đi thi. Vẫn là những cây bút, những chiếc máy tính khoa học Thiên Long trên tay, các thí sinh chinh phục tri thức với sự đồng hành của ‘Tiếp sức mùa thi’. Chúng tôi mong muốn có mặt trong cuộc đời mỗi học sinh như một người bạn chân thành, thân thuộc, luôn thấu hiểu và sát cánh bên nhau để tri thức Việt Nam không ngừng vươn xa”.
