Ngày 24/6, thế giới ghi nhận nhiều trận động đất mạnh xảy ra tại Venezuela, Nhật Bản và Mỹ, làm dấy lên lo ngại về mối liên hệ giữa chúng. Tuy nhiên, các nhà địa chấn học khẳng định những sự kiện này chỉ là trùng hợp ngẫu nhiên.
Động đất không liên quan với nhau
Tiến sĩ Lucy Jones, nhà địa chấn học thuộc Viện Công nghệ California (Caltech), cho biết các trận động đất xảy ra trên những hệ thống đứt gãy và ranh giới mảng kiến tạo hoàn toàn khác nhau, nên không có cơ chế kích hoạt lẫn nhau. Theo bà, các trận động đất lớn cách nhau hàng nghìn km thường không làm gia tăng nguy cơ xảy ra một trận động đất lớn khác ở khu vực khác. Việc chúng xuất hiện trong cùng một ngày nhiều khả năng chỉ là sự trùng hợp về thời điểm.
Hai trận động đất kép rung chuyển Venezuela
Venezuela hứng chịu hai trận động đất mạnh 7,2 và 7,5 độ chỉ cách nhau chưa đầy một phút ngoài khơi bờ biển phía bắc, làm đổ sập nhiều tòa nhà ở thủ đô Caracas. Chính quyền đã ban bố tình trạng khẩn cấp. Quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez xác nhận có thể có 1.000 người thiệt mạng, đồng thời thông báo thành lập lực lượng đặc nhiệm cấp cao để chỉ đạo công tác tìm kiếm và cứu nạn. “Chúng tôi đã huy động toàn bộ mạng lưới y tế công và tư trên cả nước, đặc biệt tại những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất, để điều trị cho người bị thương trong thời điểm vô cùng khó khăn này. Chúng tôi cũng xin gửi lời chia buồn sâu sắc tới những gia đình không may mất người thân”, bà nói. Các bang Miranda, La Guaira, Aragua, Carabobo và Falcón cũng chịu ảnh hưởng, với một số khu vực mất điện và gián đoạn hạ tầng. Sân bay quốc tế Maiquetía tại Caracas đã phải đóng cửa do cơ sở hạ tầng bị hư hại nghiêm trọng. Các lớp học trên toàn quốc bị đình chỉ đến hết tuần, trong khi dịch vụ đường sắt và nhiều hoạt động không thiết yếu cũng tạm thời ngừng vận hành.
Rủi ro thứ cấp từ động đất
Theo Tiến sĩ Lucy Jones, rung chấn dữ dội có thể làm vỡ đường ống dẫn khí, phá hủy hệ thống điện và châm ngòi cho hỏa hoạn. Đáng lo ngại hơn, tình trạng vỡ đường ống cấp nước chính sẽ khiến lực lượng cứu hỏa thiếu hụt nguồn nước cần thiết để dập lửa. Những tác động dây chuyền này có thể khiến thảm họa trở nên tồi tệ hơn, đẩy tổng thiệt hại kinh tế tăng cao gấp bội so với những tổn thất do rung chấn ban đầu gây ra.
Động đất tại Nhật Bản và Mỹ
Cùng ngày, Nhật Bản hứng trận động đất 6,9 độ richter ở miền bắc, song chưa gây ra cảnh báo sóng thần. Bang California của Mỹ cũng ghi nhận rung chấn 5,6 độ. Các trận động đất này không gây thiệt hại lớn như tại Venezuela.
Không phải dấu hiệu bất thường toàn cầu
Việc nhiều trận động đất mạnh xảy ra trong cùng một ngày dễ tạo cảm giác thế giới đang bước vào một giai đoạn địa chấn bất thường. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, điều đó không có nghĩa các trận động đất ở Venezuela, Nhật Bản và Mỹ nằm trong cùng một chuỗi liên kết toàn cầu. Thay vào đó, đây nhiều khả năng là sự trùng hợp về mặt thời gian giữa những khu vực vốn đã nằm trên các đới đứt gãy và ranh giới mảng kiến tạo hoạt động mạnh. Nói cách khác, điều đáng chú ý không phải là các trận động đất “kích hoạt” lẫn nhau, mà là chúng cùng xảy ra tại những nơi vốn luôn tiềm ẩn nguy cơ địa chấn lớn.
