Buổi giao lưu kỷ niệm 35 năm Việt Nam gia nhập Liên đoàn Nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế (FIAP) đã diễn ra với sự tham dự của lãnh đạo Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, các nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam cùng đông đảo hội viên. Sự kiện đánh dấu cột mốc quan trọng và mở ra những thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) cũng như định hướng đăng cai Đại hội FIAP toàn cầu vào năm 2030.
Hành trình 35 năm và tác động của AI
Bà Trần Thị Thu Đông, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam (VAPA), đã chia sẻ về hành trình 35 năm của đơn vị với tư cách thành viên chính thức của FIAP. Bà khẳng định VAPA luôn là thành viên tích cực, năng động và đầy trách nhiệm: “Hơn ba thập kỷ qua, Việt Nam liên tục nằm trong nhóm các quốc gia có số lượng nghệ sĩ đạt tước hiệu FIAP cao nhất, đồng thời nhiều cuộc thi quốc tế dưới sự bảo trợ của FIAP đã trở thành điểm hẹn thường niên cho giới nhiếp ảnh toàn cầu. Kết quả này không chỉ là thành tích cá nhân mà là minh chứng cho một cộng đồng nhiếp ảnh Việt Nam đoàn kết, đam mê và ngày càng chuyên nghiệp”.
Bà Thu Đông đặc biệt nhấn mạnh đến tác động của trí tuệ nhân tạo, cho rằng đây là giai đoạn chuyển mình đầy cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Ranh giới giữa khoảnh khắc thực và hình ảnh do máy tạo sinh ngày càng mong manh, đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về tính chân thực, bản quyền và đạo đức nghề nghiệp. Theo bà, thái độ tiếp cận đúng đắn là sự cân bằng và hài hòa: biết khai thác ưu thế công nghệ để phụng sự cái đẹp, đồng thời kiên định gìn giữ cảm xúc chân thật, điều mà không một thuật toán nào có thể thay thế.
Năm định hướng hợp tác và khát vọng đăng cai Đại hội 2030
Trên tinh thần đó, Chủ tịch VAPA chính thức đề xuất 5 định hướng hợp tác trọng tâm, bao gồm việc nâng tầm các cuộc thi quốc tế, phối hợp tổ chức hội thảo về trí tuệ nhân tạo và đặc biệt là việc thành lập một Trung tâm triển lãm FIAP (FEC) tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đáng chú ý nhất là khát vọng của giới nhiếp ảnh Việt Nam trong việc đăng cai tổ chức Đại hội FIAP vào năm 2030. Bà Thu Đông tin rằng, với bề dày kinh nghiệm từ kỳ Đại hội 2010 và sự nhiệt huyết của cộng đồng, Việt Nam hoàn toàn đủ điều kiện để tổ chức một kỳ đại hội để lại dấu ấn sâu đậm cho bạn bè quốc tế.
Đánh giá của Chủ tịch FIAP
Chủ tịch Liên đoàn Nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế Riccardo Busi bày tỏ niềm vui khi được trở lại Hà Nội và nhắc lại dấu mốc Đại hội FIAP lần thứ 30 năm 2010 tại Việt Nam như một kỷ niệm cảm động. Ông đánh giá cao sự phát triển vượt bậc của VAPA trong đời sống văn hóa quốc gia, từ những ngày đầu nhiếp ảnh đóng vai trò ghi chép tư liệu cho đến khi trở thành hình thức biểu đạt nghệ thuật mạnh mẽ như hiện nay. Ông cho biết FIAP hiện có mặt tại hơn 120 quốc gia, đại diện cho hơn hai triệu nhiếp ảnh gia, và nhấn mạnh rằng nhiếp ảnh là ngôn ngữ độc đáo vượt lên khác biệt văn hóa, chính trị để kết nối mọi người. Trước làn sóng AI, ông cam kết FIAP sẽ bảo vệ giá trị cốt lõi và sự toàn vẹn của nhiếp ảnh.
Ông Busi nhiệt liệt hoan nghênh các đề xuất hợp tác từ Việt Nam, khuyến khích nghệ sĩ tham gia triển lãm, Giải vô địch thế giới dành cho câu lạc bộ và các hoạt động của Học viện Nhiếp ảnh FIAP. Ông đặc biệt quan tâm đến thế hệ trẻ, coi hỗ trợ tài năng trẻ là trách nhiệm chung. “Với nền văn hóa phong phú và truyền thống nhiếp ảnh mạnh mẽ, Việt Nam sẽ luôn là nguồn cảm hứng cho các nhiếp ảnh gia khắp thế giới”, ông nói.
Trao tước hiệu FIAP 2025
Tại buổi giao lưu, ông Riccardo Busi và bà Trần Thị Thu Đông đã trao tước hiệu FIAP năm 2025 cho 9 hội viên xuất sắc của VAPA, từ Nghệ sĩ FIAP (AFIAP) đến Nghệ sĩ xuất sắc hạng Kim cương 2 (EFIAP/d2), khẳng định vị thế vững chắc của Việt Nam trên bản đồ nhiếp ảnh quốc tế. Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam cũng tặng lãnh đạo FIAP mô hình Khuê Văn Các, biểu tượng cho đỉnh cao trí tuệ và tinh hoa văn hóa Việt Nam, thay lời khẳng định VAPA coi ông Busi là người bạn tri thức, người anh đã góp công lan tỏa “ánh sáng nghệ thuật” đến Việt Nam.
Sau buổi giao lưu, ông Riccardo Busi sẽ tiếp tục hành trình thực hiện dự án ảnh về làng nghề truyền thống tại làng hương Quảng Phú Cầu, làng đan đó Thủ Sỹ và làng cổ Đường Lâm, góp phần đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế.
