Thời gian qua, BookTok đã ghi nhận vai trò tích cực khi truyền cảm hứng cho nhiều người trên thế giới đọc sách hơn. Tuy nhiên, các độc giả trên Reddit cho rằng sự nổi lên của BookTok cũng đang dấy lên một vấn đề khác: nhiều người mua một số lượng sách khổng lồ sau đó không hề chạm đến.
BookTok và làn sóng mua sách vô độ
Trên diễn đàn r/Anticonsumption của Reddit, một người dùng than thở rằng nhiều nhà sáng tạo nội dung trên BookTok dường như coi các hiệu sách như chợ sỉ để mua sắm số lượng lớn. Người này cho biết các nhà sáng tạo nội dung không chỉ liên tục đề xuất những cuốn sách mới mà chính họ cũng đăng tải hàng loạt video về việc đi hiệu sách và “mua 10 cuốn một lúc” như một điều quá bình thường.
Cộng đồng đang thắc mắc: "Những nhà sáng tạo nội dung có thực sự đọc lại một cuốn sách nào không?" Một ý kiến ban đầu đã leo thang thành một cuộc tranh luận về ranh giới giữa việc mua sách vì yêu thích và việc làm một điều có ý nghĩa, hay việc mua sách đang trở thành hành vi tiêu thụ quá mức do ảnh hưởng của mạng xã hội.
Một người bình luận đã nêu rõ mối lo ngại đó: “BookTok không nhằm lan tỏa sách mà hướng đến việc tăng sự tương tác”. Những người khác lập luận rằng hành vi mua sách vô độ không liên quan đến văn hóa sách mà nhiều hơn là văn hóa chịu ảnh hưởng từ người nổi tiếng. Như một người đã viết: "Mạng xã hội là gốc rễ của vấn đề. Mọi người không thực sự mua nhiều sách như vậy dù có nghe những lời nói khuyến nghị ngoài đời thật".
Các nền tảng xã hội hiện nay có sức ảnh hưởng rất lớn. Họ có thể biến gần như bất kỳ sở thích nào thành một cuộc cạnh tranh mua sắm. Ngay cả một sở thích tương đối ít tốn kém như đọc sách cũng có thể trở nên vô độ, với nhu cầu sưu tầm các ấn bản đặc biệt và mua sách để tăng giá trị thẩm mỹ của giá sách, thay vì mục đích sử dụng thực tế.
Một người bình luận, tự mô tả mình từng là một "người nghiện mua sách", cho biết: "Tôi chợt nhận ra hành vi mua sắm vô độ của mình khi tính toán số tiền mình đã chi cho sách trong một năm và con số lên tới gần 4.000 USD". Người này nói thêm rằng nhiều cuốn sách trong số đó vẫn chưa được sờ tới trong nhiều năm qua.
Những người bình luận cũng chỉ ra sự lãng phí liên quan đến các hoạt động tiếp thị trên BookTok. Ví dụ, với cùng một cuốn sách, các ngôi sao BookTok đã giới thiệu nhiều ấn bản đặc biệt với các hộp đựng thiết kế riêng, chứa nhiều thứ thừa thãi khác. Trong khi tạo được ấn tượng thị giác ban đầu, nhiều đồ vật này nhanh chóng bị ném vào thùng rác.
Tách biệt khỏi BookTok?
Trong khi đó, một địa điểm chia sẻ sách với chi phí rẻ, thậm chí miễn phí, lại đang bị bỏ qua. Thư viện là một trong số ít nguồn tài nguyên công cộng cho phép người dân tiếp cận sách in, sách nói và sách điện tử mà không cần phải chi tiêu quá nhiều. Khi độc giả sử dụng thư viện, họ cũng góp phần hỗ trợ một hệ thống chia sẻ tài nguyên thay vì tiếp tay cho vòng xoáy mua sắm trực tuyến.
Nhiều độc giả cũng đề xuất nên ưu tiên truy cập thư viện trước và chỉ nên mua sách khi đã chọn lọc. Một người bình luận lưu ý rằng việc tăng cường sử dụng dịch vụ của thư viện mang lại lợi ích cho hệ thống công cộng: "Số lượng sách được mượn càng nhiều thì tình hình hoạt động của thư viện càng tốt. Và đây có thể là thước đo cho việc xin tài trợ của họ".
Mua sách cũ cũng được nhiều người đề xuất. Một số người dùng mạng xã hội cho biết họ tìm đến các cửa hàng đồ cũ, hiệu sách cũ, chợ trời và các buổi trao đổi sách khi muốn sở hữu một cuốn sách nào đó. Những người khác thì cho biết sau khi đọc xong một cuốn, họ có thể bán lại hoặc quyên góp cho các thư viện nhỏ trong khu phố.
Một số người dùng cho rằng cách dễ nhất là từ bỏ BookTok và dành thời gian tham gia các không gian tập trung vào việc thảo luận và chia sẻ sách.
