Bộ VH-TT-DL đề xuất chi tối thiểu 2% ngân sách nhà nước cho văn hóa
Chiều ngày 19 tháng 4, tại phiên họp toàn thể lần thứ hai của Ủy ban Văn hóa và Xã hội thuộc Quốc hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trình bày nhiều đề xuất cơ chế và chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy sự phát triển của văn hóa Việt Nam. Một trong những nội dung trọng tâm là cam kết của Nhà nước trong việc bảo đảm chi ngân sách cho lĩnh vực văn hóa ở mức tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hàng năm.
Chính sách thuế ưu đãi mạnh mẽ cho ngành văn hóa
Theo bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL, dự thảo nghị quyết về phát triển văn hóa do Bộ soạn thảo tập trung vào việc bảo đảm nguồn ngân sách và áp dụng các ưu đãi thuế sâu rộng. Cụ thể, các hoạt động như sản xuất phim, tổ chức triển lãm, phát triển thể dục thể thao, và biểu diễn nghệ thuật sẽ được hưởng mức thuế giá trị gia tăng chỉ 5%.
Các tổ chức và cá nhân đầu tư vào hạ tầng số và giải pháp công nghệ cao cho các ngành công nghiệp văn hóa, bao gồm điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, và trò chơi điện tử, sẽ nhận được nhiều ưu đãi về thuế. Ví dụ, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm đầu và giảm 50% thuế trong bốn năm tiếp theo. Chuyên gia và nhà khoa học làm việc trong các doanh nghiệp này cũng được hưởng chính sách miễn giảm thuế thu nhập cá nhân tương tự.
Ưu tiên quỹ đất và mặt bằng cho phát triển văn hóa
Dự thảo cũng nhấn mạnh việc khuyến khích phát triển văn hóa thông qua chính sách quỹ đất và mặt bằng. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm ưu tiên bố trí quỹ đất công dôi dư để thu hút các dự án đầu tư hoặc cho thuê làm không gian hoạt động văn hóa và thể thao. Đặc biệt, đề xuất miễn giảm tiền thuê đất và bất động sản thuộc sở hữu nhà nước đối với các nhà xuất bản và cơ sở sản xuất phim tài liệu, khoa học có 100% vốn nhà nước.
Thí điểm quỹ văn hóa nghệ thuật theo mô hình hợp tác công tư
Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là việc thí điểm thành lập quỹ văn hóa và nghệ thuật hoạt động theo mô hình hợp tác công tư. Quỹ này sẽ hoạt động như một quỹ đầu tư mạo hiểm, chấp nhận rủi ro theo nguyên tắc thị trường để tài trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các dự án văn hóa có tính đột phá. Để thu hút các dự án điện ảnh quốc tế, dự thảo quy định Nhà nước sẽ có chính sách hoàn trả chi phí hợp lệ phát sinh tại Việt Nam, bao gồm thuê bối cảnh, thiết bị, nhân lực và hậu kỳ.
Cơ chế khoán chi ngân sách và khuyến nghị từ Ủy ban
Dự thảo cũng đề xuất thí điểm áp dụng cơ chế khoán chi kinh phí từ ngân sách nhà nước cho một số hoạt động sáng tạo sản phẩm văn hóa, có thể áp dụng khoán chi đến sản phẩm cuối cùng hoặc khoán chi từng phần. Mặc dù ủng hộ tính linh hoạt của cơ chế này, cơ quan thẩm tra lưu ý cần quy định nguyên tắc thanh toán trong trường hợp phát sinh yếu tố khách quan dẫn đến không hoàn thành sản phẩm, nhằm đảm bảo quản lý ngân sách chặt chẽ.
Theo ông Đặng Xuân Phương từ Ủy ban Văn hóa và Xã hội, dự thảo nghị quyết quy định nhiều cơ chế và chính sách có thể phát sinh nguồn lực tài chính lớn khi triển khai. Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với Bộ Tài chính để phân tích và đánh giá tổng thể nguồn lực tài chính cần thiết, đảm bảo tính khả thi của các chính sách. Đồng thời, cần tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các cơ chế chính sách đặc thù và đột phá để thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào phát triển văn hóa.
