Nhóm chuyên gia từ Bảo tàng Ký ức chiến tranh Caen (Pháp) gồm ông Clément Fabre, Giảng viên Lịch sử đương đại tại Đại học Paris-Est Créteil, chuyên gia về lịch sử thuộc địa và đế quốc, Cố vấn đặc biệt cho Tổng Giám đốc Bảo tàng; ông Damien Palomba, Giám đốc phát triển và vận hành; và bà Gwenaelle Vigouroux, Trợ lý Giám đốc phụ trách Quan hệ quốc tế, đã có những chia sẻ sâu sắc về Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Đánh giá cao tiềm năng của Bảo tàng
Ngay từ khi bắt đầu dự án hợp tác tại Điện Biên vào tháng 3/2025, nhóm chuyên gia đã nhận thấy Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ sở hữu một kho tàng lịch sử phong phú và tiềm năng. Du khách có thể chiêm ngưỡng các tư liệu, hiện vật từ thời kỳ kháng chiến, cùng những sản phẩm hiện đại như bức họa toàn cảnh khổng lồ. Hệ thống mô hình sa bàn chi tiết kết hợp công nghệ cũng để lại ấn tượng mạnh mẽ.
Bảo tàng mang trong mình sứ mệnh tái hiện thời khắc lịch sử mang tính bước ngoặt, không chỉ với dân tộc Việt Nam mà còn ảnh hưởng đến chế độ thực dân và nhân dân thế giới. Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 là câu chuyện phi thường, có sức hút lớn với du khách trong và ngoài nước.
Sự cần thiết phải đổi mới
Theo nhóm chuyên gia, đổi mới là quy luật tất yếu của mọi bảo tàng trên thế giới. Ngay cả Bảo tàng Ký ức chiến tranh Caen cũng thường xuyên sắp xếp lại không gian, nội dung trưng bày, cảnh quan, ánh sáng và âm thanh để tạo trải nghiệm mới mẻ cho du khách.
Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đặt mục tiêu thu hút cả khách quốc tế, do đó cần đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Nhóm chuyên gia đề xuất sắp xếp lại bố cục không gian, tuyến tham quan hợp lý hơn, áp dụng phong cách tinh tế và tối giản. Sự kết hợp hài hòa giữa hình ảnh, ánh sáng, video, âm thanh sẽ mang lại hiệu quả lớn, đồng thời vẫn giữ được bản sắc riêng của bảo tàng.
Ngoài ra, cần có không gian trưng bày câu chuyện từ phía những người lính Pháp, tận dụng tư liệu lịch sử đang lưu giữ tại Pháp để làm phong phú nội dung, giúp du khách có cái nhìn đa chiều hơn về sự kiện lịch sử.
Cải thiện trải nghiệm du khách
Với gần 400.000 lượt khách mỗi năm, Bảo tàng đã thành công trong việc nâng cao nhận thức về lịch sử. Tuy nhiên, cần chú trọng trải nghiệm của từng nhóm đối tượng: học sinh, sinh viên, du khách nước ngoài, người chưa biết nhiều về Điện Biên Phủ. Nội dung trưng bày cần có tính sư phạm, đa dạng cấp độ đọc hiểu.
Đối với khách quốc tế, cần văn bản giải thích rõ ràng, hệ thống phân cấp thông tin và trục thời gian. Với trẻ em, cần lồng ghép hoạt động trải nghiệm vui chơi để tạo dấu ấn cảm xúc. Những câu chuyện từ cựu chiến binh sẽ mang lại cảm xúc chân thật và sự đồng cảm. Hướng dẫn viên cần linh hoạt, giúp học sinh liên hệ kiến thức sách giáo khoa với hiện vật thực tế.
Công nghệ số và giá trị cốt lõi
Công nghệ số mở ra chân trời mới cho cách kể chuyện và trải nghiệm. Tuy nhiên, việc số hóa quá mức có thể phản tác dụng. Sức mạnh của bảo tàng nằm ở sự hiện diện của đồ vật, tư liệu gốc và trải nghiệm thực tế. Công nghệ không thể thay thế cảm giác khám phá thực tế. Bảo tàng cần là không gian giáo dục, đối thoại và kết nối.
Thông điệp hòa hợp giữa hai dân tộc
Sự hợp tác giữa hai bảo tàng là minh chứng cho nỗ lực của Việt Nam và Pháp sau khi thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Dự án "Con đường di sản" do Cơ quan Phát triển Pháp hỗ trợ sẽ kể những câu chuyện về sự trưởng thành trong quan hệ hai nước. Việc trưng bày vũ khí quân dụng của Pháp giúp công chúng hiểu rõ hơn về kỹ thuật quân sự thời đó, đồng thời thể hiện tinh thần tôn trọng lịch sử, kết nối hai dân tộc và hướng tới tương lai với thông điệp hòa bình, thấu hiểu và hợp tác.
