Di tích quốc gia núi Lam Thành xuống cấp
Di tích lịch sử cấp quốc gia núi Lam Thành (còn gọi là Thành Rum) tại huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Việc trùng tu mới chỉ dừng ở khâu đo đạc, cắm mốc ranh giới, chưa có biện pháp bảo tồn cụ thể.
Nguồn gốc lịch sử của Thành Rum
Theo sử sách, cuối thời Trần, Hồ Quý Ly (1336-1407) khi nắm quyền đã chăm lo việc binh bị, phòng bị quân Minh xâm lược. Năm 1397, ông cho xây Thành Tây Giai (Thành Nhà Hồ ở Thanh Hóa) và đắp nhiều thành lũy khác, trong đó có Thành Trài và Thành Rum (Nghệ An). Từ năm 1400, Thành Rum trở thành căn cứ quan trọng của nhà Hồ.
Sau khi kháng chiến chống quân Minh thất bại, cha con Hồ Quý Ly bị bắt giải về Kim Lăng. Nhà Minh lập chính quyền đô hộ, biến Nghệ An thành phủ và chọn Lam Thành làm phủ trị.
Thành Rum trong kháng chiến Lam Sơn
Năm 1425, dưới sự chỉ huy của Bình Định Vương Lê Lợi, quân Lam Sơn tấn công quyết liệt, quân Minh cố thủ trong thành. Sau nhiều tháng bị vây chặt, năm 1427, tướng nhà Minh là Thái Phúc mở cửa thành, đưa một vạn quân ra hàng.
Năm 1962, di tích núi Lam Thành được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia. Tháng 7/2024, Ủy ban nhân dân huyện Hưng Nguyên tổ chức cuộc họp để làm rõ nội dung liên quan đến việc khoanh vùng bảo vệ và phát huy giá trị di tích.
Hiện trạng xuống cấp và nhu cầu trùng tu
Hiện nay, thành đắp bằng đất và đá, mặt ngoài ghép bằng đá tảng. Có vị trí cao khoảng 4m tính từ chân thành. Nhìn từ trên cao, đoạn thành bằng đá vẫn còn khá nguyên vẹn. Thành Rum được xây dựng ôm từ sườn núi phía Đông Bắc xuống phía Nam, vòng lên phía Tây. Tuy nhiên, việc trùng tu mới chỉ dừng ở khâu đo đạc, cắm mốc ranh giới. Bài và ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU.
