Ngày 23 tháng Chạp: Thời điểm tiễn Ông Táo về trời theo truyền thống Việt
Theo lịch dương, hôm nay là thứ Ba, ngày 10 tháng 2 năm 2026. Trong khi đó, lịch âm đánh dấu ngày 23 tháng Chạp, còn được biết đến là ngày Ất Mão, tháng Kỷ Sửu, năm Ất Tỵ. Người dân Việt Nam hiện đang trải qua những ngày đầu tiên của tiết Lập Xuân, tiết khí khởi đầu trong 24 tiết khí hàng năm, mang đến thời tiết dễ chịu, hoa nở rộ và cây cối đâm chồi nảy lộc.
Tiết Lập Xuân và thời gian cúng Ông Táo
Theo các chuyên gia, tiết Lập Xuân năm nay bắt đầu từ ngày 4 tháng 2 năm 2026 (tức ngày 17 tháng Chạp năm Ất Tỵ) và sẽ kéo dài cho đến ngày 17 tháng 2 năm 2026, trùng với mùng 1 Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Ngay sau đó, vào ngày 18 tháng 2 (mùng 2 Tết), tiết Vũ Thủy sẽ tiếp nối. Trong thời điểm này, không khí Tết đã trở nên nhộn nhịp, với người dân bận rộn mua sắm, dọn dẹp nhà cửa và chuẩn bị các công việc cuối năm.
Theo quan niệm dân gian, lễ cúng Ông Táo nên được thực hiện trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp, vì sau thời điểm này, Táo quân được cho là đã lên thiên đình. Do ngày 23 tháng Chạp năm 2026 rơi vào đầu tuần, nhiều gia đình bận rộn đã chủ động cúng sớm hơn, với không ít người tiến hành nghi lễ vào ngày hôm qua, tức 22 tháng Chạp.
Mâm cúng truyền thống và những biến tấu hiện đại
Trên các mạng xã hội và trong các hội nhóm ẩm thực, nhiều người đã bắt đầu chia sẻ hình ảnh những mâm cúng Ông Táo đẹp mắt, thu hút sự quan tâm đông đảo. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, mâm cúng Ông Táo thường bao gồm các món ăn truyền thống như gà luộc, chân giò, xôi gấc, rượu, trầu cau, vàng mã và một con cá chép sống. Tùy theo quan niệm, một số gia đình còn bổ sung thêm đĩa gạo, đĩa muối, canh món xào, chè, hoa quả, ấm trà, nem rán hoặc canh măng.
Con cá chép sống thường được đặt trong chậu nước và sau khi cúng sẽ được thả ra sông hồ, thể hiện quan niệm tiễn đưa Ông Táo về trời, vì cá chép được xem là phương tiện để Táo quân vượt vũ môn. Hành động phóng sinh cá chép sau lễ cúng cũng biểu thị ước vọng an lành và tinh thần hướng thiện.
Sự phổ biến của cá lóc nướng trong mâm cúng
Tại một số khu vực, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh, ngoài các vật phẩm bắt buộc, nhiều người còn tìm mua cá lóc nướng để cúng Ông Táo. Quan niệm này xuất phát từ ý nghĩa cầu mong sự ấm no, đầy đủ và sung túc, khiến các cửa hàng bán cá lóc nướng trở nên đắt khách vào ngày này.
Để tiết kiệm thời gian, một số gia đình lựa chọn mua mâm cúng đã được chuẩn bị sẵn, vừa đảm bảo phong tục truyền thống vừa thuận tiện. Ngoài ra, lễ vật cúng Ông Táo thường bao gồm vàng mã với ba chiếc mũ, gắn liền với câu chuyện hai ông một bà. Mũ dành cho hai ông Táo thường có hai cánh chuồn, trong khi mũ Táo bà không có cánh, và các mũ này thường được làm với màu sắc sặc sỡ, tạo nên nét đẹp văn hóa độc đáo.
