Phát biểu tại Hay Festival vào ngày 26/5, nhà văn Ian McEwan bày tỏ quan điểm rằng nỗi lo về biến đổi khí hậu đang bị thổi phồng, nhưng chủ nghĩa bi quan lan rộng mới thực sự là mối đe dọa lớn. Ông thường xuyên nghe những lời than phiền rằng thế hệ trẻ sẽ không có cuộc sống tốt đẹp như trước. Theo McEwan, lối suy nghĩ này rất nguy hiểm vì nó tước đi động lực hành động và thay đổi của xã hội. Ông nhấn mạnh: 'Lạc quan là một nghĩa vụ đạo đức'.
Bài phát biểu diễn ra đúng ngày London ghi nhận nhiệt độ 34,8 độ C – mức cao nhất từng được ghi nhận trong tháng 5 tại Anh, phá vỡ kỷ lục từ năm 1922. Tuy nhiên, McEwan khẳng định lạc quan không phải sự mù quáng mà là 'một bài tập về tính lý trí'. Ông chỉ ra rằng thế giới vẫn có nhiều thay đổi tích cực, như vào năm 2020, năng lượng tái tạo lần đầu tiên vượt qua sản lượng điện từ than và khí đốt tại Anh, nhưng sự kiện này bị lu mờ bởi đại dịch Covid-19.
Lợi ích kinh tế và động lực thay đổi
Tác giả cuốn tiểu thuyết 'What We Can Know' – lấy bối cảnh nước Anh năm 2119 chìm trong nước biển dâng – cho rằng lợi ích kinh tế cá nhân có thể là động lực mạnh mẽ thúc đẩy hành vi bảo vệ môi trường. Ông minh họa: 'Nếu lắp vài tấm pin Mặt trời giúp giảm 150 bảng (khoảng 200 USD) tiền điện mỗi năm, bước tiếp theo người ta sẽ cảm thấy mình đang làm điều đúng đắn'.
Nông dân Anh đối mặt bất ổn
Trong cùng tọa đàm, cựu Chủ tịch Liên đoàn Nông dân Quốc gia Anh Minette Batters cảnh báo nông dân đang trải qua giai đoạn bất ổn chưa từng có do thời tiết cực đoan, biến đổi khí hậu và chính sách. Bà cho biết năm ngoái là mùa vụ tồi tệ nhất trong 26 năm làm nông, khi sản lượng cỏ khô và thức ăn ủ chua chỉ đạt khoảng 50% so với thông thường. 'Nông dân không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo', Batters nói, đồng thời chỉ trích chính phủ thiếu chiến lược dài hạn cho ngành nông nghiệp. Bà tiết lộ chỉ 7% nông dân Anh hiểu đầy đủ tầm nhìn phát triển nông nghiệp của Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Anh (Defra). Batters cũng phản đối đề xuất đánh thuế giá trị đất quanh Manchester của Thị trưởng Andy Burnham, cho rằng chính quyền nên tập trung giải quyết tình trạng thiếu không gian xanh và nhu cầu đất công cộng thay vì gia tăng áp lực lên đất nông nghiệp.
Đề xuất cắt giảm HS2 và bảo vệ lối đi bộ
Kết thúc tọa đàm, Ian McEwan nhận định dự án đường sắt cao tốc HS2 nên được cắt giảm để dành ngân sách cho các dịch vụ địa phương. Ông cũng lo ngại về việc nhiều lối đi bộ công cộng lâu đời ở Anh đang bị thu hẹp dưới áp lực từ các chủ đất lớn.
