Juan Villoro là một tác giả lừng danh tại Mexico, đã xuất bản hơn 30 tác phẩm thuộc nhiều thể loại như tiểu thuyết, truyện ngắn, phóng sự, tiểu luận, kịch nghệ và báo chí. Ông cũng hoạt động như một dịch giả và nhà biên tập. Trong sự nghiệp xuất sắc của mình, ông đã nhận được 16 giải thưởng văn học danh giá của Tây Ban Nha, bao gồm giải Herralde năm 2004 và giải Báo chí Quốc tế Nhà vua Tây Ban Nha năm 2010. Một lĩnh vực nổi bật của ông là văn học thiếu nhi và thanh thiếu niên, với các giải thưởng như giải IBBY (Hội đồng Sách Quốc tế dành cho Thanh thiếu niên) năm 1994.
Tại Việt Nam, tác phẩm "Cuốn sách hoang dã" của Juan Villoro đã được Nhã Nam chuyển ngữ và xuất bản. Đây là một tác phẩm dành cho thiếu nhi và thanh thiếu niên đạt thành công vang dội trên thế giới, với gần 2 triệu bản được bán ra tại Mexico, được dịch sang nhiều thứ tiếng, chuyển sang chữ nổi Braille cho người khiếm thị và chuyển thể điện ảnh. Câu chuyện phiêu lưu giàu tính nhân văn mở ra một thế giới nơi sách không chỉ để đọc mà còn có đời sống riêng, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và tình yêu tri thức của độc giả nhỏ tuổi.
Buổi giao lưu tại Trường đại học Văn hóa Hà Nội
Mới đây, tác giả Juan Villoro đã có buổi giao lưu tại Trường đại học Văn hóa Hà Nội, trò chuyện cùng sinh viên xoay quanh chủ đề “phép màu của sáng tạo văn chương”. Chia sẻ về việc đưa thực tế đời sống vào văn chương, nhà văn Juan Villoro cho biết, sự tò mò chính là yếu tố quan trọng nhất của một nhà văn. Ông nhấn mạnh rằng phải luôn đi tìm những điều mới mẻ ở những thứ mà nhiều người coi là hiển nhiên. Những nhà văn thực thụ không bao giờ coi mọi thứ là hiển nhiên; ngay cả trong những không gian nhỏ nhất như trong nhà, chúng ta vẫn có thể tìm thấy những yếu tố kỳ diệu từ thực tại.
Học hỏi từ thực tế và tôn trọng sự thật
Juan Villoro cũng cho biết, ông luôn cố gắng học hỏi từ thực tế. Những sự thật luôn quan trọng; khi chúng đủ sức nặng để tạo nên một câu chuyện, việc viết lại chúng dưới dạng giả tưởng là không cần thiết. “Bản thân những sự thật đó đã là một câu chuyện và tôi phải tôn trọng điều mà thực tại đang muốn truyền tải. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp khác khi tôi nắm giữ những sự thật rời rạc. Khi đó, tôi sẽ tìm cách kết nối chúng lại để tạo ra một ý nghĩa mới thông qua sự tưởng tượng, và đó là lúc tôi viết truyện giả tưởng”, ông nói.
“Cuốn sách hoang dã” và triết lý về việc đọc
Chia sẻ về “Cuốn sách hoang dã”, ấn phẩm được xuất bản tại Việt Nam, tác giả Juan Villoro cho biết cuốn sách là một sự tôn vinh việc đọc và phép màu của những cuốn sách. Câu chuyện kể về Juan, một cậu bé đang trải qua giai đoạn cô đơn khi bố mẹ ly hôn và cậu phải đến sống với một người bác khá thú vị nhưng lập dị. Nhân vật chính Juan vốn không thích đọc sách, nhưng cậu đã phát hiện ra một cuốn sách đặc biệt trong thư viện của bác mình - một cuốn sách chưa từng có người đọc và dường như đang lẩn trốn độc giả. Thách thức đặt ra là liệu cậu có đủ khả năng tìm thấy và đọc được nó hay không?
Juan Villoro chia sẻ, trong văn học, không có sự cô lập, các cuốn sách luôn liên hệ với nhau. Để tìm được quyển sách này, cậu bé phải tìm ra các manh mối từ những quyển sách khác. Yếu tố quan trọng nhất của văn học chính là người đọc. Một cuốn sách nằm trên giá mới chỉ là một khả năng, nó chỉ thực sự sống dậy và trở thành tác phẩm nghệ thuật khi có người đọc nó. Mỗi người đọc sẽ có trải nghiệm khác nhau vì họ mang theo đời sống nội tâm riêng vào tác phẩm. Qua việc đọc, Juan không chỉ tìm thấy những khía cạnh riêng của bản thân mà còn kết nối được với những người xung quanh, như cô bạn gái của mình. Họ cùng chia sẻ những khám phá khác nhau để đi tìm cuốn sách thất lạc.
Đọc sách: Hành trình khám phá bản thân và thế giới
Theo ông, việc đọc là hành trình khám phá bản thân và thế giới. Cuốn sách vừa là tấm gương để nhìn vào bên trong, vừa là cửa sổ để nhìn ra bên ngoài. Sách là hình thức độc đáo để truyền tải kiến thức vì nó đòi hỏi sự tương tác của trí tuệ. Điều này đặc biệt quan trọng trong thời đại ngày nay, khi chúng ta thường xuyên nhận được những đề xuất từ thuật toán điện thoại dựa trên những gì chúng ta đã biết. Các thuật toán này giống như một sự lặp lại của bản thân, đưa lại cho chúng ta những gì chúng ta vốn đã thích. Mặc dù các công cụ này hữu ích, nhưng chúng có thể dẫn đến một sự "độc tài" của sự lặp lại. Trong khi đó, văn hóa là vùng đất của những điều phức tạp và chưa biết, tạo nên những kết nối đặc biệt mà chúng ta có thể chưa từng nghĩ tới.
Dự định tương lai tại Việt Nam
Chia sẻ về việc khi nào sẽ có thêm sách tại Việt Nam, tác giả Juan Villoro cho biết, ông mong muốn được mang thêm những cuốn tiểu thuyết của mình đến với độc giả Việt Nam. Ngoài ra, có thể là một cuốn sách về bóng đá, vì ông là một người hâm mộ cuồng nhiệt của bộ môn này và đã viết ba cuốn sách về chủ đề này. “Tôi nghĩ đây sẽ là một đề tài thú vị, bởi tôi không viết với tư cách của một phóng viên thể thao, mà tôi cố gắng kết nối bóng đá với tất cả các khía cạnh khác của đời sống như chính trị và văn hóa”, ông nói.
