Những chú ong bầu đen pha ánh xanh biếc bay vù vù như tàu lượn tí hon, cùng bầy ong mật nhỏ bé chăm chỉ khiến tôi nhớ về bài hát chị ong nâu trên chiếc đài nhỏ xíu. Tôi nhớ có năm, giàn mướp nhà tôi đã sang hè mà chưa kết trái dù lá xanh um và hoa đực nở vàng rực. Mẹ tôi lấy con dao nhọn mũi, khẽ tách đôi thân cây mướp gần gốc và nhét vào đó mảnh bát vỡ bé như đốt ngón tay. Đó là mẹo giúp cây bớt bị dông do quá tốt mà không chịu ra hoa kết trái. Kỳ lạ thay, sau đó ít bữa, cây mướp bắt đầu có hoa cái, rồi những quả non dài bằng đầu đũa hình thành từ núm hoa vàng rực. Việc này có sự hỗ trợ của những con ong chăm chỉ, bướm vàng bướm trắng xinh đẹp mà tôi có thể ngồi dưới tán lá ngắm hàng giờ không chán.
Lũ bướm ong dường như cũng mê giàn mướp, từ sớm tinh mơ đã lượn lờ dập dìu ở đó. Chúng chỉ về khi trời chuyển chiều, những bông hoa vàng cụp lại. Sáng mai, hoa mới nở ra và bướm ong lại quay về bận rộn chao qua chao lại. Mơ ước được vô tư bay lượn rong chơi như những con bướm xinh đẹp la đà bên giàn hoa vàng rực rỡ luôn thường trực trong suy nghĩ của một đứa trẻ lên mười hồi ấy. Tôi thích giàn mướp nhà mình những trưa hè trốn ngủ, tha thẩn dưới bóng râm, chìa tay hứng những đồng tiền vàng xuyên qua kẽ lá, lắng nghe tiếng vo ve của bầy ong hút mật, say sưa nhìn cánh bướm chấp chới bên hoa vàng rực rỡ.
Mê mải ngắm những trái xanh thuôn dài mỡ màng và thơm nức, tôi càng thích những bữa cơm ngày hè có bát canh cua nấu cùng mùng tơi với mướp ăn kèm cà pháo, khiến nồi cơm thủng nồi trôi rế. Những hôm không có cua, mẹ lấy lạc sống giã dập nấu cùng mướp tươi vừa hái, hương mướp thơm ngọt, vị lạc bùi béo ngậy là món ăn quen thuộc với nhiều nhà trong xóm. Nhớ những khi mướp ra quả rộ, trên giàn treo lúc lỉu những trái xanh nuột, nhà ăn không hết, mẹ lại cắt xuống sai tôi đem biếu nhà chú bác và hàng xóm. Những ngày đó, quả mướp lớn nhanh như thổi, ngày hôm qua trái còn nhỏ mà qua một đêm đã lớn thấy rõ, nếu không hái kịp là thành mướp già. Có lần giàn mướp tốt quá, quả lắm và lá nhiều, bố phải dùng sào tre chống vì sợ giàn bị sập. Lá xanh um và rậm rạp khiến nhiều quả bị che lấp, khi tìm thấy đã già nên được để khô trên giàn.
Hồi ấy, ngọn và nụ hoa mướp đực còn được hái xuống nấu canh măng tươi hoặc làm món rau xào bùi bùi khá đưa cơm. Những bông hoa rụng xuống, bọn trẻ chúng tôi nhặt móc vào cần câu đem ra bờ ao câu ếch. Những con ếch béo mầm tưởng là con mồi, phi ra đớp lấy rồi mắc câu. Tôi đã rời xa tiếng bầy ong vo ve và những cánh bướm la đà bên những bông hoa vàng của một buổi sáng tháng tư đầy nắng. Bóng lá xanh um cùng những trái quả thuôn dài thoảng hương thơm xôi nếp của giàn mướp trước sân nhà cũng lùi vào ký ức. Nhưng mỗi khi cái nắng đầu hè chợt ánh lên một sắc vàng quen thuộc, tôi lại thấy mình như chạm vào khoảng sân cũ - nơi giàn mướp vẫn rợp bóng, hoa vẫn nở, và một đứa trẻ vẫn mải mê đứng dưới tán lá, chìa tay hứng những vệt nắng rơi.
