Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026) và hướng tới kỷ niệm 85 năm ngày Báo Việt Nam Độc lập ra số đầu tiên (1/8/1941-1/8/2026), tỉnh Cao Bằng đã tổ chức một buổi tọa đàm quan trọng. Sự kiện có sự tham dự của nhiều lãnh đạo cấp cao, bao gồm các Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Dương Trung Ý, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản. Về phía tỉnh Cao Bằng có các đồng chí: Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh; Lê Hải Hòa, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Vũ Hồng Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh.
Đồng chí Lê Hải Hòa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, phát biểu khai mạc tọa đàm. Ông nhấn mạnh vai trò đặc biệt của Báo Việt Nam Độc lập trong dòng chảy báo chí cách mạng Việt Nam. Cách đây 85 năm, tại Pác Bó (Cao Bằng), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp sáng lập và chỉ đạo xuất bản tờ báo này vào ngày 1/8/1941. Dù in ấn giản dị, bí mật trong điều kiện gian khó giữa núi rừng, tờ báo đã thực hiện nhiệm vụ chính trị lớn lao: truyền bá đường lối của Đảng, chủ trương của Mặt trận Việt Minh, giác ngộ cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, cổ vũ và tập hợp nhân dân đấu tranh giải phóng dân tộc, góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Đồng chí Lê Quốc Minh, trong phát biểu đề dẫn, nhấn mạnh sự ra đời của Báo Việt Nam Độc lập trong bối cảnh đất nước dưới ách thực dân Pháp và phát xít Nhật. Bác Hồ không chỉ sáng lập mà còn đảm nhiệm nhiều vai trò như Tổng Biên tập, viết bài, vẽ tranh minh họa, tham gia in ấn và phát hành. Ông cho rằng, nhìn lại lịch sử tờ báo, chúng ta rút ra nhiều bài học quý báu cho báo chí hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của mạng xã hội.
Tọa đàm tập trung thảo luận 5 nội dung chính: bối cảnh ra đời, vai trò và đóng góp lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập; bảo tồn và phát huy giá trị tờ báo gắn với địa chỉ đỏ Cao Bằng; báo chí đồng hành cùng phát triển địa phương và truyền thông chính sách; báo chí địa phương trong chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy; ký ức, trải nghiệm của các thế hệ người làm báo từng gắn bó với tờ báo. Các tham luận đề xuất nhiều giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị của Báo Việt Nam Độc lập gắn với Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, khai thác hiệu quả giá trị lịch sử, văn hóa phục vụ giáo dục truyền thống, phát triển du lịch và truyền thông số.
Phát biểu bế mạc, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Phan Thăng An khẳng định Báo Việt Nam Độc lập là di sản quý báu của báo chí cách mạng Việt Nam và niềm tự hào của Cao Bằng. Ông nhấn mạnh cần tiếp tục bảo tồn, nghiên cứu và phát huy những giá trị lịch sử, tư tưởng và nghề nghiệp mà tờ báo để lại. Trong bối cảnh chuyển đổi số, báo chí phải giữ vững bản lĩnh chính trị, định hướng dư luận, lan tỏa khát vọng phát triển đất nước, củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tỉnh Cao Bằng sẽ phối hợp với các cơ quan báo chí, nhà khoa học để phát huy giá trị của Báo Việt Nam Độc lập, biến di sản thành nguồn lực cho giáo dục truyền thống, phát triển văn hóa, du lịch.
Bên lề sự kiện, các đại biểu đã trải nghiệm in Báo Việt Nam Độc lập. Theo Sưu tập Báo Việt Nam Độc lập (1941-1945) của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, từ số 131 đến số 186, báo là cơ quan tuyên truyền của Liên tỉnh Hội Việt Minh Cao Bằng-Bắc Kạn; từ số 187 đến số 235, là cơ quan tuyên truyền của Việt Minh ba tỉnh Cao-Bắc-Lạng. Báo in thạch 2 trang trên giấy học sinh khổ 20x30cm, mỗi tháng 3 kỳ, mỗi kỳ khoảng 400 bản. Từ tháng 8/1941 đến tháng 8/1942, báo ra được trên 30 số, sau đó đồng chí Phạm Văn Đồng phụ trách cho đến tháng 4/1945. Báo ngừng xuất bản năm 1976 cùng với việc giải thể Khu tự trị Việt Bắc, sau 35 năm cống hiến cho báo chí cách mạng.
