Lễ Hội Tịch Điền Đọi Sơn: Tái Hiện Nghi Lễ Cày Ruộng Của Vua Lê Đại Hành
Theo ghi chép từ sách Đại Việt sử ký toàn thư, vào mùa Xuân năm Đinh Hợi 987, tức năm Thiên Phúc thứ 8, vua Lê Đại Hành đã thân chinh cày ruộng tại chân núi Đọi, mở đầu cho nghi lễ Tịch điền trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Sự kiện này mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện khát vọng cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đồng thời là lời hiệu triệu, khích lệ nhân dân hăng say lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống ấm no và đất nước thái bình, hưng thịnh.
Nghi Thức Cày Ruộng Truyền Thống
Trong lễ hội, đồng chí Đặng Xuân Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình, đã thực hiện nghi thức cày Tịch điền, tái hiện lại hình ảnh lịch sử. Sau khi làm lễ Thần Nông, nhà vua đích thân xuống cày 3 sá, các vương tôn và công khanh cày 7 sá, còn sĩ phu cày 9 sá. Giống lúa được cấy trên ruộng tịch điền được tuyển chọn kỹ lưỡng, cho ra thứ gạo ngon và quý, thường được dùng làm phẩm vật trong các tế lễ quan trọng của triều đình xưa.
Truyền Thuyết Về Kim Ngân Điền
Theo Nam Sử chép lại, mùa xuân năm Đinh Hợi 987, khi vua Lê Đại Hành đi cày ở chân núi Đọi, ngài đã phát hiện một hũ vàng. Đến năm 988, vua cày ở Bàn Hải lại tìm thấy một hũ bạc. Vì vậy, hai thửa ruộng này được đặt tên là “Kim ngân điền”, trở thành biểu tượng cho sự may mắn và thịnh vượng trong nông nghiệp.
Phát Triển Qua Các Triều Đại
Thời Lý và Trần, nghi lễ Tịch điền được tổ chức long trọng hơn và trở thành một trong những ngày hội chính của đất nước vào mùa xuân. Kế thừa truyền thống tốt đẹp ấy, lễ hội Tịch điền Đọi Sơn đã được phục dựng và tổ chức thường xuyên từ năm 2009 cho đến nay. Sự kiện này đã trở thành mỹ tục đặc sắc của tỉnh Ninh Bình và phường Tiên Sơn, đóng vai trò như nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại.
Ý Nghĩa Văn Hóa Và Xã Hội
Lễ hội không chỉ thể hiện sự trân trọng những giá trị lịch sử và văn hóa của cha ông, mà còn khẳng định vai trò, vị thế của nông nghiệp, nông dân và nông thôn trong sự nghiệp phát triển đất nước ngày nay. Các tiết mục như múa rồng và đội trống nữ làng Đọi Tam với nhịp trống dồn dập đã góp phần tạo nên không khí sôi động, thu hút đông đảo đại biểu và nhân dân tham dự.
Tác Động Đến Phát Triển Nông Nghiệp Địa Phương
Từ khí thế đầu Xuân của nghi lễ Tịch điền, những năm qua, sản xuất nông nghiệp tại địa phương đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng tập trung, ứng dụng khoa học-công nghệ và phát triển nông sản chất lượng cao được triển khai hiệu quả. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao, diện mạo nông thôn và đô thị trên địa bàn tỉnh ngày càng khang trang, văn minh.
An sinh xã hội được bảo đảm, và các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ và phát huy. Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là động lực thúc đẩy phát triển bền vững, kết nối cộng đồng và bảo tồn di sản quý báu của dân tộc.
