Lời ca nối nhịp tình quân dân Gia Lai có đường biên giới tiếp giáp Campuchia. Trên tuyến biên giới ấy, địa hình có nơi hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, mùa khô nắng cháy da, mùa mưa lại có những cơn mưa rừng xối xả, đường tuần tra trơn trượt, gian nan. Trong điều kiện ấy, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai vẫn ngày đêm bám địa bàn, bám dân, tuần tra, kiểm soát, quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Tiếng hát giữa đại ngàn
Giữa bao bộn bề nhiệm vụ, tiếng hát của người lính biên phòng vang lên như một nguồn động viên tinh thần quý giá. Đó không chỉ là phút giây nghỉ ngơi sau những ngày tuần tra vất vả, mà còn là nhịp cầu nối những tấm lòng. Khi người lính cất tiếng hát, câu hát không còn là một tiết mục văn nghệ đơn thuần, mà trở thành lời sẻ chia, lời động viên và cũng là lời hứa thủy chung với đồng bào nơi biên giới.
Ở các đồn Biên phòng, không khó để bắt gặp hình ảnh những buổi giao lưu văn nghệ được tổ chức giản dị mà ấm cúng. Sân khấu có khi chỉ là khoảng sân trước đơn vị, một góc nhà văn hóa thôn, một khoảng đất bên nhà rông của đồng bào Gia Rai, Ba Na, hay bên bếp lửa bập bùng giữa đêm cao nguyên. Âm thanh có khi chỉ là cây đàn guitar cũ, chiếc loa thùng xách tay, vài chiếc micro đã sờn màu theo năm tháng. Thế nhưng, chính sự giản dị ấy lại làm nên sức lay động đặc biệt. Bởi tiếng hát được cất lên từ trái tim người lính, từ tình yêu quê hương, đất nước và từ sự gắn bó máu thịt với đồng bào vùng biên.
Các chiến sĩ trẻ hát vang khúc ca cách mạng, tiếp thêm sức mạnh nơi phên dậu Tổ quốc. Để gần dân, hiểu dân và làm cho tiếng hát chạm sâu hơn vào trái tim đồng bào, họ còn học hát bằng tiếng Gia Rai, Ba Na. Có những bài hát được tập đi tập lại nhiều lần để phát âm cho đúng, hát cho rõ lời, giữ được hồn cốt của làn điệu. Khi người lính Biên phòng cất lên lời ca bằng chính ngôn ngữ của dân làng, khoảng cách giữa cán bộ, chiến sĩ với đồng bào như được xóa nhòa.
Già làng Rơ Mah Bloih, làng Triêl, xã biên giới Ia Pnôn chia sẻ: “Mỗi lần nghe các chú Bộ đội Biên phòng hát, dân làng mình vui lắm. Cái bụng mình ưng cái tiếng hát của bộ đội, nghe xong thấy yêu cái buôn, cái rẫy của mình hơn, muốn cùng bộ đội giữ gìn biên giới”. Lời nói mộc mạc ấy chính là sự ghi nhận chân thành nhất đối với những người lính đang âm thầm đem lời ca, tiếng hát góp phần xây dựng đời sống văn hóa tinh thần nơi biên giới.
Những “nghệ sĩ” quân hàm xanh
Để có những phút giây thăng hoa trên “sân khấu biên thùy”, những người lính, ca sĩ đã vượt qua không ít khó khăn. Ban ngày, họ vẫn là những chiến sĩ trinh sát, dân vận, kiểm soát hành chính, tuần tra biên giới; vẫn bám chốt, bám địa bàn, đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại; vẫn cùng cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Họ cũng là những người thường xuyên xuống thôn, làng giúp dân sửa nhà, làm đường, hướng dẫn bà con phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.
Sau những giờ làm nhiệm vụ vất vả, họ lại cùng nhau tập luyện. Có người giọng hát bẩm sinh đã khỏe, đã vang; có người chỉ bắt đầu từ niềm đam mê rồi từng ngày rèn luyện. Ở đơn vị, giờ nghỉ, ngày nghỉ, tiếng đàn, tiếng hát lại vang lên. Những tiết mục được chuẩn bị từ sự tận tâm và trách nhiệm. Họ tập từng lời ca, chỉnh từng nhịp đàn, học từng động tác biểu diễn để khi đến với đồng bào, chương trình văn nghệ tuy giản dị nhưng vẫn chỉn chu, đằm thắm, giàu cảm xúc.
Ca sĩ Siu Nhin - Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh chia sẻ: “Cũng vất vả lắm, nhiệm vụ của chúng tôi nhiều, có lúc rất nặng nề, nhiều khi chỉ muốn có chút thời gian để nghỉ ngơi. Nhưng vì niềm đam mê với âm nhạc, đặc biệt là vì bà con nhân dân trên biên giới, chúng tôi luôn cố gắng hết sức để đem đến cho bà con những chương trình văn nghệ đặc sắc nhất. Được bà con đón nhận niềm nở, chúng tôi vui lắm. Nhiều khi biểu diễn xong, chia tay bà con, chúng tôi còn rơi nước mắt”.
Trong khi đó, ca sĩ Y Shis - Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp, nhân viên Nhà Văn hóa, Phòng Chính trị, Bộ đội Biên phòng tỉnh bộc bạch: “Tự hào là người Gia Rai, người con của miền đất Tây Nguyên hùng vĩ, đặc biệt khi được là một người chiến sĩ, nghệ sĩ. Do vậy, tôi cũng như các đồng chí trong đội văn nghệ Bộ đội Biên phòng Gia Lai rất vui và tự hào khi thường xuyên được biểu diễn, đem lời ca, tiếng hát và những chương trình nghệ thuật đến với bà con vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn biên giới. Thời gian tới, chúng tôi sẽ cố gắng tập thêm nhiều chương trình hay, tiết mục đặc sắc để góp phần đem niềm vui đến với bà con, xây dựng đời sống văn hóa tinh thần ngày càng phong phú nơi biên giới”.
Không chỉ biểu diễn phục vụ nhân dân, tiếng hát của các “ca sĩ Biên phòng” còn là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với cán bộ, chiến sĩ trong toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai. Sau những ngày tuần tra dài, những ca trực đêm, những đợt bám địa bàn căng thẳng, một chương trình văn nghệ nhỏ cũng có thể làm vơi đi mệt nhọc, tiếp thêm niềm tin và ý chí cho người lính. Tiếng hát khi ấy trở thành nguồn động viên, thành “liều thuốc tinh thần” giúp cán bộ, chiến sĩ thêm yêu đơn vị, yêu đồng đội, thêm vững vàng trong thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới.
Trong đội ngũ những giọng ca ấy, ca sĩ Mỹ Linh - Trung tá quân nhân chuyên nghiệp, thường được cán bộ, chiến sĩ và bà con gọi bằng cái tên thân thương Hơ Linh, cũng để lại nhiều ấn tượng đẹp. Là một “sơn ca” của Bộ đội Biên phòng tỉnh Bình Định cũ, chị được bà con đón nhận bằng tình cảm nồng hậu nhờ giọng ca nội lực, giàu cảm xúc, có nét phóng khoáng, hoang dã của núi rừng. Lần đầu đến với mảnh đất Tây Nguyên, được hát giữa vòng tay đồng bào Gia Lai, chị không giấu được niềm xúc động: “Tôi không nghĩ rằng có một ngày mình được biểu diễn cho bà con nơi đây và được bà con đón nhận nhiệt tình như vậy. Chúng tôi sẽ đi, sẽ hát, ở đâu bà con cần là chúng tôi có mặt. Tôi đã yêu mảnh đất và con người Gia Lai mất rồi”.
Tuyên truyền pháp luật qua văn nghệ
Không chỉ mang đến niềm vui và đời sống tinh thần phong phú cho đồng bào vùng biên, các chương trình văn nghệ của Bộ đội Biên phòng Gia Lai còn là kênh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật hiệu quả và gần gũi. Thông qua những ca khúc cách mạng, tiểu phẩm, hoạt cảnh sân khấu hóa và các chương trình giao lưu văn nghệ, cán bộ, chiến sĩ lồng ghép tuyên truyền về Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Biên giới quốc gia, các quy định về quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc, phòng chống xuất nhập cảnh trái phép, phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, phòng chống ma túy, mua bán người và các loại tội phạm trên tuyến biên giới.
Hình thức tuyên truyền thông qua văn hóa, văn nghệ giúp các nội dung pháp luật trở nên dễ hiểu, dễ nhớ và dễ tiếp cận hơn đối với đồng bào các dân tộc thiểu số. Sau mỗi chương trình biểu diễn, cán bộ Biên phòng còn tổ chức giao lưu, trao đổi, giải đáp những thắc mắc liên quan các quy định của pháp luật, qua đó nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật cho người dân. Nhiều bà con cho biết, nhờ được nghe tuyên truyền qua các chương trình văn nghệ, họ hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương và tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Những ca sĩ của Biên phòng Gia Lai không có những bản “hit” triệu lượt xem trên mạng xã hội, nhưng giá trị từ tiếng hát của họ không đo đếm bằng những con số. Đó là tiếng hát của lòng yêu nước, của sự hy sinh thầm lặng, của tình yêu biên cương và tình đoàn kết quân dân bền chặt. Tiếng hát ấy vang lên giữa đại ngàn, hòa cùng tiếng gió, tiếng suối, tiếng cồng chiêng, làm cho đời sống tinh thần nơi biên giới thêm phong phú, làm cho hình ảnh người chiến sĩ quân hàm xanh thêm gần gũi trong lòng nhân dân.
