Ngày nay, hình ảnh vị vua anh minh, kiệt xuất vẫn được lưu truyền qua nhiều di tích tại tỉnh Ninh Bình. Trong đó, Đền Lăng tọa lạc tại xã Liêm Hà được xem là "Thái miếu" của nhà Tiền Lê. Nơi đây không chỉ thờ Vua Lê Đại Hành cùng hai con (Lê Trung Tông và Lê Ngọa Triều) mà còn gắn liền với khu Mả Dấu – nơi đặt lăng mộ cụ tổ Lê Lộc.
Vùng đất địa linh nhân kiệt
Theo truyền thuyết và thư tịch cổ, xã Liêm Hà xưa là vùng đất Bảo Thái, nơi địa linh nhân kiệt, giàu huyền tích. Mỗi tấc đất, ngọn núi đều gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước, với tên tuổi các bậc tiên đế, tiền nhân. Đây vừa là vùng đất khởi nghiệp, vừa là quê nội của Vua Lê Đại Hành (Lê Hoàn).
Dù trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, Đền Lăng cùng với công đức của vua Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành vẫn luôn được cán bộ và nhân dân xã Liêm Hà thờ phụng, gìn giữ và lưu truyền.
Lễ hội Đền Lăng – Nét văn hóa tâm linh độc đáo
Hằng năm, vào ngày mùng 8 tháng 3 Âm lịch, nhân dân xã Liêm Hà tụ hội về Đền Lăng (còn gọi là Đền Ninh Thái) tổ chức lễ hội dâng hương, ngưỡng vọng, tôn vinh Tứ vị Hoàng Đế và Tam vị Đại Vương. Các nghi lễ truyền thống bao gồm: lễ xin phép vua mở hội, lễ tế nam quan và nữ quan, lễ rước kiệu từ đền Lăng ra Mả Dấu, lễ tạ và cúng đàn Mông Sơn Thí Thực. Bên cạnh đó, các trò chơi dân gian và chương trình văn nghệ phục vụ nhân dân vui đón hội làng.
Cụ Lê Văn Họp, người con quê hương Liêm Hà, tự hào cho biết: "Đền Lăng từ xa xưa đã được các triều đại phong kiến xếp vào đền thiêng thờ các bậc đế vương, mỗi lần Quốc lễ đều sai quan quân đến tế lễ, dân đến thờ phụng rất trang trọng. Lễ hội Đền Lăng từ xưa tới nay đã thấm sâu vào trái tim khối óc, trở thành tình cảm thiêng liêng của mỗi người dân xã Liêm Hà."
Bảo tồn và phát huy giá trị di tích quốc gia
Với truyền thống đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", những năm qua, Đền Lăng đã được Nhà nước và nhân dân xã Liêm Hà quan tâm bảo tồn, tôn tạo, đầu tư xây dựng khu di tích lịch sử văn hóa quốc gia. Năm 1999, đền Lăng được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.
Đồng chí Đỗ Văn Trường, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Liêm Hà, nhấn mạnh: "Lễ hội Đền Lăng là một trong những lễ hội đặc sắc, ẩn chứa nhiều nét văn hóa độc đáo và cổ kính, một sản phẩm văn hóa-du lịch tâm linh được tổ chức hằng năm, là điểm nhấn trong hành trình văn hóa tâm linh, nhớ về nguồn cội của xã Liêm Hà." Khu di tích đã nhiều lần đón các đoàn đại biểu Trung ương, tỉnh, các nhà nghiên cứu và địa phương về dâng hương bái yết.
Cấp ủy, chính quyền cùng nhân dân xã Liêm Hà luôn nỗ lực gìn giữ, bảo tồn, tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị lễ hội Đền Lăng, góp phần lan tỏa di tích quốc gia. Đặc biệt, dấu ấn đậm nét của vua Lê Đại Hành trên vùng đất này còn là Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn – tái hiện cảnh nhà vua đi cày. Mùa xuân năm Đinh Hợi (987), lần đầu tiên trong sử sách, một vị vua đích thân xuống đồng cầm cày, khẳng định giá trị lao động và gốc rễ quốc gia. Di sản ấy vẫn được hậu thế gìn giữ suốt hơn một thiên niên kỷ.
