Thôn Kim Sơn cách trung tâm xã Như Thanh khoảng 3 km. Dẫn vào thôn là con đường bê-tông chạy qua những khu vườn rợp bóng cây. Vài năm trước, tuyến đường này còn nhỏ hẹp, xuống cấp, gây nhiều khó khăn cho sinh hoạt và sản xuất. Để có được sự thay đổi này, ông Lê Văn Khoan, Trưởng thôn, một người có uy tín tại địa phương, đã cùng ban vận động kiên trì tuyên truyền, thuyết phục các hộ dân hiến đất, tháo dỡ công trình. Ban đầu, không ít hộ còn băn khoăn khi diện tích đất ở và tài sản bị ảnh hưởng. Nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của ông Khoan cùng các đoàn thể tại địa phương, sự đồng thuận của người dân đã đạt được. Kết quả là 15 hộ tự nguyện hiến hơn 2.000 m2 đất, 85 hộ tháo dỡ tường rào để mở rộng đường. Đến nay, hệ thống giao thông trong thôn được hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu đi lại và sản xuất. Ông Khoan chia sẻ: “Muốn dân đồng thuận thì mình phải giải thích rõ, làm gương trước. Khi người dân hiểu lợi ích chung sẽ tự nguyện tham gia”.
Vận động thay đổi nếp nghĩ, xóa bỏ hủ tục
Cùng trên địa bàn xã Như Thanh, thôn Vĩnh Lợi hiện có 178 hộ với khoảng 600 nhân khẩu, trong đó phần lớn là người dân tộc Thái. Trước đây, một số tập quán lạc hậu như tảo hôn, thách cưới, tổ chức tang lễ kéo dài, giết mổ nhiều gia súc gây lãng phí, ảnh hưởng đến đời sống và môi trường. Từ khi được nhân dân tín nhiệm bầu là người có uy tín, ông Lục Văn Thành đã cùng chính quyền và các đoàn thể tích cực vận động người dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Ông thường xuyên đến từng hộ gia đình, giải thích để người dân hiểu và tự giác thực hiện. Ông Thành cho biết: “Tình trạng tảo hôn trên địa bàn thôn hiện đã không còn. Việc cưới, việc tang được tổ chức gọn nhẹ, văn minh. Chúng tôi cũng vận động người dân xây dựng nông thôn mới, khôi phục những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Thái”.
Vai trò lan tỏa trong cộng đồng
Xã Như Thanh hiện có 34 người có uy tín, là những đại diện tiêu biểu của các dân tộc trên địa bàn. Trong bối cảnh cơ cấu dân cư đa dạng, tiếng nói của họ có sức lan tỏa, góp phần củng cố niềm tin và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng. Không chỉ vận động, họ còn trực tiếp đi đầu trong các phong trào ở địa phương, từ phát triển kinh tế hộ gia đình đến xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đinh Xuân Thắng, những người có uy tín đã đóng góp quan trọng vào việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội. Họ tích cực vận động nhân dân thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, xây dựng hương ước, quy ước, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh trật tự. Nhờ đó, đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm 0,9%, vượt kế hoạch đề ra; thu nhập bình quân đầu người đạt 68,8 triệu đồng/năm.
Bức tranh kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số
Bức tranh kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Thanh Hóa những năm gần đây ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Theo phê duyệt giai đoạn 2026-2030, vùng có 78 xã, tương ứng với 1.462 thôn. Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo tại khu vực này giảm còn 5,19%, tỷ lệ hộ cận nghèo giảm còn 14,65%. Những kết quả trên cho thấy vai trò của người có uy tín trong tham gia giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Nhiều mô hình phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa đã được hình thành và nhân rộng, tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.
Đào tạo, bồi dưỡng kiến thức cho người có uy tín
Để tiếp tục phát huy vai trò của lực lượng này, tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức nhiều hoạt động tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho người có uy tín ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Vừa qua, từ ngày 20 đến 22/4, một lớp tập huấn được tổ chức với các nội dung như nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, phòng ngừa tội phạm công nghệ cao, cũng như các vấn đề liên quan dân tộc, tôn giáo trong tình hình mới. Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cầm Bá Tường khẳng định: “Người có uy tín là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân. Trong bối cảnh hiện nay, việc phát huy vai trò của các bác, cô, chú không chỉ góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mà còn tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững ổn định ở cơ sở”.
Từ thực tiễn ở xã Như Thanh cho thấy, khi người có uy tín được tin tưởng, tạo điều kiện và phát huy đúng vai trò, họ sẽ trở thành nhân tố quan trọng trong việc dẫn dắt cộng đồng thay đổi nhận thức, từng bước xóa bỏ hủ tục, hình thành nếp sống văn minh, đồng thời khơi dậy tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên trong nhân dân. Không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, vận động, đội ngũ này còn trực tiếp tham gia, lan tỏa những cách làm hay, mô hình hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần ở cơ sở. Qua đó, tạo nền tảng để thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững ổn định an ninh trật tự và đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của toàn tỉnh Thanh Hóa.
