Hơn 44 triệu người Pháp đang phải sống trong tình trạng cảnh báo đỏ về nắng nóng khi nhiệt độ ban ngày vượt ngưỡng 40 độ C và hầu như không giảm vào ban đêm. Nhiều khu nhà ở thu nhập thấp biến thành “bẫy nhiệt”, khiến cư dân kiệt sức và mất ngủ triền miên.
Những căn hộ biến thành lò nướng
Sống trong căn hộ tầng 7 nóng như thiêu đốt tại một khu chung cư bê tông ở phía nam Paris, cô Samira, 35 tuổi, mẹ đơn thân từng làm quản lý tòa nhà, nghẹn ngào kể: “Hôm qua tôi chỉ biết ngồi khóc. Tôi đã nghĩ mình sẽ chết”. Căn hộ của Samira tại thị trấn Ris-Orangis, tỉnh Essonne, giống hàng triệu căn hộ khác ở Pháp: cách nhiệt kém và không có cửa chớp bên ngoài để cản nắng.
“Ánh nắng chiếu thẳng vào cửa sổ cả ngày. Tôi không thể thở nổi, đầu óc quay cuồng vì trong nhà gần như không có không khí”, cô nói. “Nhà tôi chẳng khác nào một chiếc lò nướng, không thể chịu nổi. Tôi chỉ dám bật quạt từng lúc vì sợ hóa đơn tiền điện. Mỗi đêm tôi chỉ ngủ được khoảng hai tiếng, lúc nào cũng kiệt sức. Mỗi ngày trôi qua đều là cuộc chiến để bảo vệ con trai khỏi cái nóng”.
Trẻ em và người già chịu ảnh hưởng nặng nề
Con trai 10 tuổi của Samira, bé Issam, là học sinh tại một trong 1.800 trường học buộc phải đóng cửa do nhiệt độ quá nguy hiểm. “Cả lớp học trên tầng cao của em nóng tới 40 độ C. Không thể học nổi nên chúng em chỉ chơi trò chơi”, Issam kể. Thông thường em đi ngủ lúc 21h, nhưng những ngày gần đây phải thức đến nửa đêm vì chỉ khi trời khuya hoặc sáng sớm mới có thể ra ngoài.
Tại Grigny, một trong những thị trấn nghèo nhất vùng Đại đô thị Paris, ông Aboubakar, 60 tuổi, từng làm việc trong bếp của một khách sạn, bật khóc khi đứng dưới căn hộ tầng 4 của mình, nơi ông cho rằng nhiệt độ bên trong có thể lên tới 40 độ C. “Tôi cảm thấy như đang ngạt thở. Tôi không đủ tiền mua quạt. Căn hộ của tôi cũng không có cửa chớp. Ban đêm tôi không thể ngủ được, nóng chẳng khác nào trong một lò nung”, ông nói. Ông Aboubakar cho biết đợt nắng nóng cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần.
Hệ lụy lan rộng khắp nước Pháp
Nắng nóng cực đoan kéo theo hàng loạt hệ lụy như ô nhiễm không khí gia tăng, số ca nhập viện tăng mạnh, hàng nghìn trường học phải đóng cửa và nhiều tuyến tàu hỏa bị hủy. Hàng nghìn hộ gia đình từ vùng Brittany đến đông nam nước Pháp bị mất điện, khiến họ không thể sử dụng quạt hoặc đóng các cửa chớp điện. Nhiệt độ nước sông tăng cao cũng buộc các nhà máy điện hạt nhân cắt giảm công suất vì thiếu nguồn nước làm mát. Hàng trăm nghìn gia cầm đã chết vì nắng nóng, khiến các đơn vị thu gom xác động vật quá tải.
Tác động của đợt nắng nóng càng trở nên nghiêm trọng bởi phần lớn các công trình và cơ sở hạ tầng tại Pháp vốn không được thiết kế để thích ứng với nền nhiệt cao. Báo cáo của tổ chức Fondation pour le Logement (Quỹ Nhà ở) công bố trong tháng này cho thấy một nửa số nhà ở tại Pháp không có khả năng bảo vệ người dân trước nhiệt độ cực cao. Khoảng 66% người Pháp cho biết họ gặp khó khăn trong việc chịu đựng cái nóng ngay trong chính ngôi nhà của mình.
Bất bình đẳng khí hậu gia tăng
Bà Maïder Olivier, Giám đốc vận động chính sách khí hậu của Fondation pour le Logement, nhận định Pháp đang phải đối mặt với “vấn đề nghiêm trọng và ngày càng trầm trọng của những ngôi nhà giữ nhiệt”. Theo bà, bất bình đẳng khí hậu đang ngày càng gia tăng, trong đó các khu nhà ở ngoại ô dành cho người thu nhập thấp là nơi chịu tác động nặng nề nhất. “Một trong những yếu tố khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn là người dân không có nơi nào để tránh nóng”, bà nói.
Bà Inès Seddiki, người sáng lập tổ chức Ghett'up tại Seine-Saint-Denis, phía bắc Paris, cho rằng giới trẻ sống tại các khu nhà ở ngoại ô là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. “Họ không phải là những người gây ra khủng hoảng khí hậu nhưng lại là nhóm được bảo vệ ít nhất trước những hậu quả của nó”, bà nói. Theo bà Seddiki, đợt nắng nóng đã làm lộ rõ sự bất bình đẳng và phân hóa trong xã hội Pháp. Một số thị trấn giàu có phía tây Paris, như Neuilly-sur-Seine, đã cấm người dân từ các địa phương khác sử dụng bể bơi công cộng.
Cuộc sống không điều hòa và nỗi lo tương lai
Noah, 22 tuổi, đang thực tập về truyền thông gần Grigny, sống trong một căn hộ nhỏ trên tầng cao nhất ở Paris, dưới mái kẽm cách nhiệt kém và không có cửa chớp. “Trong nhà hoàn toàn ngột ngạt, chúng tôi không bao giờ ngủ được quá bốn tiếng. Ban công thì bé xíu nên chúng tôi đặt một chiếc bể bơi trẻ em lên đó rồi ngồi ngâm mình. Ngoài cách đó ra, chúng tôi còn biết làm gì nữa?”, Noah nói.
Roland, 20 tuổi, sinh viên thực tập trong lĩnh vực công tác thanh niên, cho biết anh và bạn gái phải dậy từ 7h sáng để ăn sáng dưới bóng cây trước khi nhiệt độ tăng cao. “Chúng tôi đóng kín cửa chớp và cố ở trong căn hộ tối nhất có thể nhưng vẫn không có chút không khí nào. Điều đó thật sự rất dễ khiến người ta chán nản. Chúng tôi chỉ dám mở cửa sổ vào lúc nửa đêm. Còn quạt điện thì không dám dùng vì quá tốn tiền”, Roland nói. Cô Samira chia sẻ: “Tôi có cảm giác mình bị giam cầm cả về thể xác lẫn tinh thần”.
