Nhà rông lớn nhất của người Ba Na ở Quảng Ngãi bị cháy rụi hoàn toàn
Tối ngày 8 tháng 2, ông Võ Văn Lương - Bí thư Đảng ủy xã Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi - đã xác nhận một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng. Nhà rông của người Ba Na tại làng Kon Brăp Ju, thuộc xã Kon Braih, đã bất ngờ bốc cháy dữ dội và bị thiêu rụi hoàn toàn. Công trình này vốn được coi là lớn và đẹp nhất trong xã, đồng thời nằm trong nhóm những nhà rông có quy mô lớn của người Ba Na ở khu vực Quảng Ngãi.
Diễn biến vụ cháy và nỗ lực chữa cháy
Khoảng 15 giờ 30 phút cùng ngày, người dân thôn Kon Brăp Ju phát hiện ngọn lửa bùng lên từ bên trong nhà rông, sau đó nhanh chóng lan rộng ra toàn bộ công trình. Thời điểm xảy ra cháy, gió thổi mạnh, trong khi nhà rông được xây dựng từ các vật liệu dễ cháy như tre, tranh và gỗ đã khô. Điều này khiến đám cháy lan nhanh, bốc cao và rất khó để khống chế.
Ngay sau khi nắm bắt thông tin, Ủy ban nhân dân xã Kon Braih đã huy động lực lượng tại chỗ cùng với người dân trong làng để tổ chức chữa cháy. Tuy nhiên, do điều kiện địa hình xa trung tâm, phương tiện chữa cháy thô sơ, cộng với vật liệu dễ cháy, ngọn lửa đã nhanh chóng bao trùm toàn bộ nhà rông. Chỉ trong một thời gian ngắn, công trình đã bị thiêu rụi hoàn toàn, để lại sự tiếc nuối sâu sắc cho cộng đồng.
Ý nghĩa văn hóa và mất mát to lớn
Ông Võ Văn Lương cho biết nhà rông này được giữ nguyên kiến trúc truyền thống và có ý nghĩa quan trọng. "Nhà rông hình thành cùng với sự ra đời của làng Kon Brăp Ju. Cứ vài năm, bà con lại chung tay sửa mái tranh, thay thế những hạng mục hư hỏng nhỏ. Riêng phần cột chính làm bằng thân gỗ lớn, rất chắc chắn", ông Lương chia sẻ.
Làng Kon Brăp Ju hiện có 191 hộ dân với gần 800 nhân khẩu, trong đó hơn 94% là đồng bào Ba Na. Đối với người dân nơi đây, nhà rông không chỉ là một công trình kiến trúc đơn thuần, mà còn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Nơi đây diễn ra các cuộc họp làng, lễ hội truyền thống và các sinh hoạt văn hóa - tinh thần khác.
Trong truyền thống của người Ba Na, nhà rông được xem là "linh hồn của làng", biểu tượng cho sức mạnh cộng đồng và sự gắn kết của buôn làng. Mọi việc lớn nhỏ của làng, từ bàn chuyện làm ăn, hòa giải mâu thuẫn, đến tổ chức lễ hội mừng lúa mới và lễ bỏ mả, đều gắn liền với không gian nhà rông. Nhà rông càng lớn và đẹp càng thể hiện sự no đủ, đoàn kết và uy tín của cộng đồng. Vì vậy, việc ngôi nhà rông lớn và đẹp bậc nhất tỉnh Quảng Ngãi bị thiêu rụi không chỉ là một mất mát lớn về mặt vật chất, mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần của đồng bào Ba Na.
Nguyên nhân và điều tra đang được tiến hành
Thông tin ban đầu cho thấy, trước thời điểm xảy ra vụ cháy, người dân đã nhìn thấy cháu A.T. (13 tuổi) ngồi chơi ở khu vực nhà rông. Hiện tại, công an đang tiến hành điều tra và làm rõ nguyên nhân của vụ hỏa hoạn này. "Chúng tôi chưa tiếp cận được cháu bé để làm việc, các tình tiết liên quan đang được xác minh", ông Lương cho biết thêm.
Sự kiện này nhắc nhở về tầm quan trọng của việc bảo tồn các di sản văn hóa truyền thống, đặc biệt trong bối cảnh các công trình bằng vật liệu dễ cháy như nhà rông. Cộng đồng địa phương và chính quyền hy vọng sẽ sớm tìm ra nguyên nhân và có biện pháp phòng ngừa tương tự trong tương lai.
