Chiều ngày 7 tháng 5, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam thông báo đã tổ chức buổi duyệt lần đầu các mẫu trang phục phục chế theo quy định về y phục, phù hiệu và cấp hiệu của nhân viên Sở Hỏa xa được quy định tại Sắc lệnh số 109 ngày 18 tháng 6 năm 1946 do Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành. Hoạt động này nằm trong chuỗi sự kiện hướng tới kỷ niệm 145 năm thành lập ngành Đường sắt Việt Nam (1881-2026) và 80 năm Ngày Truyền thống ngành đường sắt (21/10/1946-21/10/2026).
Quá trình nghiên cứu và phục chế trang phục
Bà Nguyễn Vũ Ngọc Hà, Giám đốc Chi nhánh phía bắc của Tổng Công ty May Nhà Bè, đơn vị phối hợp thực hiện, cho biết quá trình nghiên cứu Sắc lệnh 109, bối cảnh lịch sử cùng các tư liệu và hiện vật liên quan đã giúp đơn vị xây dựng ba mẫu trang phục phù hợp với các điều kiện thời tiết khác nhau. Các mẫu y phục được làm từ chất liệu kaki màu kem sáng, lấy cảm hứng từ trang phục của nhân viên hỏa xa những năm 1946. Các phụ kiện như mũ, phù hiệu và cấp hiệu được thiết kế đúng theo quy định của Sắc lệnh. Tuy nhiên, việc phục chế gặp không ít khó khăn do nguồn tư liệu hình ảnh và hiện vật gốc còn hạn chế.
Yêu cầu về tính kế thừa và hiện đại hóa
Ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, nhấn mạnh rằng việc phục chế trang phục cần bảo đảm tinh thần kế thừa giá trị lịch sử, đồng thời phù hợp với điều kiện sử dụng hiện nay. Trang phục phải vừa trang trọng, thuận tiện, vừa đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa của ngành. Lãnh đạo Tổng Công ty cũng yêu cầu tiếp tục rà soát, điều chỉnh cấp bậc trên cầu vai và phù hiệu cho phù hợp với thực tế phân cấp hiện nay; đồng thời chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp cung cấp thêm tư liệu và hiện vật để hoàn thiện sản phẩm.
Kế hoạch hoàn thành và triển khai
Dự kiến, công tác phục chế sẽ hoàn thành trong quý III năm 2026. Sau đó, các bộ trang phục sẽ được trang bị cho nhân viên tại một số ga phục vụ du lịch như Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Đà Lạt…, góp phần tạo điểm nhấn phục vụ hành khách và chào mừng các sự kiện lớn của ngành dự kiến diễn ra vào tháng 10 năm 2026.
Ý nghĩa lịch sử của Sắc lệnh số 109
Sắc lệnh số 109 ngày 18 tháng 6 năm 1946 do Bộ trưởng Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng ký là một văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành đường sắt. Sắc lệnh khẳng định yêu cầu về kỷ luật đối với nhân viên hỏa xa, trong đó nêu rõ: “Nhân viên Hỏa xa cũng cần theo một kỷ luật như kỷ luật nhà binh… Trong lúc quốc gia hữu sự, có thể thi hành quân luật trong ngành Hỏa xa…”. Qua đó cho thấy vai trò và vị trí đặc biệt của ngành đường sắt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngay từ những ngày đầu lập nước.
