Vào năm 2023, trong một chuyến lặn biển sâu ở vùng biển Alaska, các nhà sinh vật học biển đã phát hiện một quả cầu vàng kỳ lạ khiến giới khoa học bối rối. Các chuyên gia của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) đã trục vớt vật thể lạ này, nhưng không thể xác định ngay được nó là gì, theo Live Science ngày 27.4.
Phát hiện gây ngạc nhiên
“Mọi người đều thốt lên: ‘Đó là cái gì vậy?’”, ông Allen Collins, một nhà động vật học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Smithsonian ở thủ đô Washington D.C (Mỹ), chia sẻ với Live Science. Vật thể lạ được các nhà khoa học tạm gọi là “quả cầu vàng” và mất hơn 2 năm để xác định bản chất thực sự của nó.
Phân tích và nhận dạng
Ông Collins đã dẫn đầu một nhóm phân tích để tìm hiểu “quả cầu vàng” là gì. Kết quả cho thấy đó là một cấu trúc được tiết ra bởi sinh vật biển sâu bí ẩn có tên là Relicanthus daphneae. Quá trình tìm kiếm cấu trúc giải phẫu không phát hiện miệng hay múi cơ, cho thấy đây không phải là động vật. Khi quan sát dưới kính hiển vi, nhóm nghiên cứu tìm thấy các tế bào gai (nematocysts) – tế bào châm đốt đặc trưng của ngành ruột khoang (Cnidaria), bao gồm hơn 11.000 loài động vật không xương sống dưới nước như sứa, thủy tức, hải quỳ và san hô.
Các tế bào châm đốt này là spirocysts, theo ông Collins, là đặc điểm riêng biệt của lớp San hô 6 tia (Hexacorallia). Phát hiện này thu hẹp phạm vi nghiên cứu xuống còn khoảng 4.000 loài.
Xét nghiệm di truyền và kết luận
Nhóm nghiên cứu tiếp tục tiến hành xét nghiệm di truyền và phát hiện DNA từ nhiều loại vi sinh vật, cũng như từ một sinh vật giống hải quỳ là Relicanthus daphneae. Đồng tác giả nghiên cứu Estefanía Rodriguez, người phụ trách bộ phận động vật không xương sống ở biển tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ ở New York, nhận ra lớp mô được phát hiện là một lớp biểu bì. Điều này có nghĩa là quả cầu vàng là cấu trúc mà hải quỳ tiết ra bên dưới để tự gắn chặt vào đá.
Ông Allen Collins cho biết giới khoa học chưa thống nhất về việc Relicanthus daphneae thuộc nhóm nào và tạm coi đây là nhóm “giống hải quỳ”. Ông giải thích rằng R. daphneae có thể tiết ra lớp biểu bì để bám vào đá, nhưng cũng có thể tách ra để di chuyển đến vị trí tốt hơn, sau đó bám vào nơi mới bằng một lớp biểu bì khác. Đó là lý do nhóm khoa học tìm thấy vật thể “quả cầu vàng” dưới đáy biển.
