Quốc Hội Thảo Luận Dự Thảo Nghị Quyết Về Cơ Chế Đột Phá Phát Triển Văn Hóa Việt Nam
Sáng ngày 22.4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận chi tiết dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế và chính sách đột phá nhằm phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo này thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị, đề xuất lấy ngày 24.11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", trong đó người lao động sẽ được nghỉ làm và hưởng nguyên lương. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong việc tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc.
Đề Xuất Miễn Phí Vé Vào Cửa Và Kích Cầu Tiêu Dùng Văn Hóa
Dự thảo cũng đề xuất các thiết chế văn hóa và thể thao công lập sẽ miễn phí vé vào cửa để phục vụ người dân, đồng thời khuyến khích thanh thiếu niên tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa. Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn Hà Nội) nhận định rằng đây là một quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia cực kỳ mạnh mẽ, có tác động sâu rộng đến xã hội. Ông cho rằng, việc cho phép người lao động nghỉ lễ có hưởng lương không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa mà còn trực tiếp tạo ra một điểm rơi để kích cầu tiêu dùng văn hóa và thúc đẩy du lịch nội địa.
Tuy nhiên, đại biểu Hồng Hà cũng đề xuất thêm: "Thay vì chỉ giới hạn việc miễn giảm phí ở các cơ sở công lập, nghị quyết nên bổ sung cơ chế khuyến khích các cơ sở văn hóa và giải trí thuộc khu vực tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá. Từ đó, chúng ta có thể tạo thành một ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên toàn quốc." Ý kiến này nhấn mạnh sự cần thiết của việc huy động sự tham gia rộng rãi từ cả khu vực công và tư để phát huy tối đa hiệu quả của Ngày Văn hóa Việt Nam.
Văn Hóa Cần Gắn Với Đời Sống Đương Đại Và Thị Trường
Đại biểu Trần Thị Vân (đoàn Bắc Ninh) chia sẻ quan điểm rằng công nghiệp văn hóa là một ngành kinh tế tiềm năng, nhưng trên thực tế, công tác bảo tồn văn hóa hiện nay chủ yếu tập trung vào bảo tồn tĩnh, như lưu giữ, phục dựng và bảo vệ nguyên trạng di sản. Cách tiếp cận này tuy giữ được bản sắc nhưng lại bộc lộ nhiều hạn chế, khiến văn hóa bị tách khỏi đời sống đương đại, khó tiếp cận đặc biệt với thế hệ trẻ, và thiếu cơ chế chuyển hóa thành sản phẩm có giá trị kinh tế.
Bà Vân nhấn mạnh: "Nếu chúng ta đưa được văn hóa vào sản phẩm công nghiệp sáng tạo, nó sẽ có khả năng lan tỏa rất nhanh, rất rộng và rất mạnh." Bà dẫn chứng các ví dụ thành công như bộ phim Mưa đỏ khai thác yếu tố lịch sử và văn hóa, MV Bắc Bling sử dụng chất liệu dân gian trên nền âm nhạc hiện đại, và phim hoạt hình Việt Nam Wolfoo đạt 3 tỉ lượt xem toàn cầu mỗi tháng. Những minh chứng này cho thấy văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể trở thành chất liệu sáng tạo hấp dẫn trong thời đại số, vừa góp phần bảo tồn linh hoạt vừa đem lại giá trị kinh tế.
Kiến Nghị Chính Sách Tài Chính Mạnh Mẽ Hơn
Bà Vân cũng chỉ ra bất cập khi phát triển công nghiệp văn hóa, mặc dù được xác định là động lực kinh tế mới, nhưng các chính sách trong dự thảo mới chỉ dừng lại ở mức khuyến khích và chưa tạo được động lực tài chính đủ mạnh để thu hút khu vực tư nhân và đầu tư quốc tế. Bà đặt câu hỏi: "Sau 5 năm, 10 năm, có bao nhiêu doanh nghiệp hoạt động và xuất khẩu được bao nhiêu sản phẩm văn hóa, đóng góp bao nhiêu phần trăm vào GDP?"
Để giải quyết vấn đề này, nữ đại biểu kiến nghị các chính sách ưu đãi về tài chính và thuế cần mạnh mẽ hơn. Cụ thể, bên cạnh thuế suất 5% VAT, cần áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức cạnh tranh nhất, giảm dài hạn cho các ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm, và cho phép khấu trừ cao hơn đối với các chi phí sáng tạo cho điện ảnh, game và âm nhạc số. Bà cũng đề xuất thí điểm các đặc khu sáng tạo văn hóa tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Lạt, Huế và Bắc Ninh, nhằm tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp này.
Cuộc thảo luận tại Quốc hội đã làm nổi bật tầm quan trọng của việc kết hợp giữa bảo tồn văn hóa truyền thống và phát triển công nghiệp sáng tạo, với hy vọng đưa văn hóa Việt Nam vươn xa hơn trong kỷ nguyên số.
