Quốc Hội Thảo Luận Nghị Quyết Đột Phá Phát Triển Văn Hóa Việt Nam
Sáng ngày 22 tháng 4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận về dự thảo Nghị quyết một số cơ chế, chính sách đột phá nhằm phát triển văn hóa Việt Nam. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã trực tiếp giải trình, làm rõ nhiều vấn đề quan trọng mà các đại biểu Quốc hội đã nêu ra trong phiên thảo luận.
Nâng Cao Khả Năng Cảm Thụ Văn Hóa Của Người Dân
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh rằng, dự thảo nghị quyết của Quốc hội được xây dựng với mục tiêu tập trung giải quyết hai vấn đề lớn. Thứ nhất là tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn và vướng mắc trong quá trình phát triển văn hóa. Thứ hai là huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có để thúc đẩy sự phát triển văn hóa một cách bền vững.
Do đó, dự thảo được xây dựng theo nguyên tắc: những chính sách nào đã rõ ràng, đã "chín muồi", bảo đảm tính khả thi và có sự đồng thuận cao sẽ được quy định ngay lập tức. Đồng thời, dự thảo cũng đề xuất giao cho Chính phủ quy định chi tiết những vấn đề cần có sự linh hoạt, cũng như những vấn đề mới cần được thí điểm thông qua các chính sách đặc thù.
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là việc xác định rõ nguồn lực phát triển văn hóa. Nguồn lực này bao gồm ngân sách nhà nước hàng năm, được bảo đảm tối thiểu 2% trong tổng chi ngân sách, cùng với việc huy động các nguồn lực xã hội khác. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương liên quan để xác định rõ cơ cấu của 2% ngân sách nêu trên. Mục tiêu là đảm bảo việc chi tiêu cho văn hóa được thực hiện đúng mục tiêu và đúng các ưu tiên trọng tâm đã đề ra.
Một nội dung quan trọng khác trong dự thảo là việc thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về việc chọn ngày 24 tháng 11 hàng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam". Theo đó, người lao động sẽ được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày này. Họ cũng sẽ được miễn hoặc giảm phí, lệ phí khi tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập, theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, mục đích của quy định này là nhằm chăm lo và bảo đảm cho nhân dân được tiếp cận, tham gia và thụ hưởng các giá trị văn hóa. Đồng thời, quy định cũng hướng đến việc nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là đối với thế hệ thanh thiếu niên.
Ngoài quy định về việc miễn, giảm phí tại các đơn vị văn hóa, giải trí công lập, có đại biểu đã đề xuất thêm cơ chế để khuyến khích các cơ sở tư nhân tham gia vào hoạt động này. Bộ trưởng cho biết sẽ ghi nhận và tiếp thu nội dung đề xuất này để xem xét trong quá trình hoàn thiện dự thảo.
Thí Điểm Mô Hình Quỹ Văn Hóa Nghệ Thuật
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng đề cập đến các chính sách liên quan đến bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian và nghệ thuật truyền thống. Theo bà, đây là những nội dung mới được bổ sung vào dự thảo. Các cơ chế, chính sách và giải pháp được thiết kế theo hướng ưu tiên nguồn lực tài chính để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Việt Nam, cũng như các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một và nghệ thuật truyền thống. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến của các đại biểu, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến tiếng nói và chữ viết của các dân tộc thiểu số.
Liên quan đến Quỹ Văn hóa nghệ thuật, Bộ trưởng cho hay, Chính phủ đã bổ sung vào dự thảo theo hướng thí điểm thành lập quỹ này dưới mô hình hợp tác công tư. Quỹ sẽ hoạt động như một quỹ đầu tư mạo hiểm, tuân thủ nguyên tắc thị trường, chấp nhận khả năng rủi ro và bảo đảm tính công khai, minh bạch trong mọi hoạt động.
Đây được xem là cơ chế phù hợp với đặc thù đầu tư trong lĩnh vực văn hóa và văn học nghệ thuật, vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nguồn vốn của quỹ sẽ bao gồm "vốn nền" từ ngân sách nhà nước và nguồn đối ứng xã hội từ các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, cùng với các nguồn bổ sung khác như tài trợ quốc tế hoặc các nguồn thu hợp pháp khác.
Việc thành lập quỹ chủ yếu nhằm mục đích huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa. Ngân sách nhà nước sẽ đóng vai trò là "vốn mồi" để khuyến khích sự đóng góp của khu vực tư nhân. Chính phủ sẽ đặc biệt lưu ý đến việc xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, cơ chế chấp nhận rủi ro, đồng thời tiến hành tổng kết, đánh giá và hoàn thiện mô hình này. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm quỹ hoạt động hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của nền văn hóa nước nhà.
