Quảng trường Võ Nguyên Giáp, tọa lạc tại trung tâm tỉnh Thái Nguyên, là nơi đặt hai bức phù điêu “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên”. Mỗi bức phù điêu có bốn mặt, dài gần 37 mét, cao 9,8 mét, dày 0,5 mét, với tổng diện tích lên tới 1.448 mét vuông. Các tác phẩm điêu khắc này được đặt uy nghi ở hai bên lễ đài chính của quảng trường.
Ý nghĩa lịch sử và văn hóa
Bốn mặt của hai bức phù điêu khắc họa sự đùm bọc của đồng bào vùng An toàn khu (ATK) dành cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp; hình tượng Đại tướng gắn liền với chiến thắng Điện Biên Phủ và sự phát triển lớn mạnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam; cùng với sự phát triển toàn diện của tỉnh Thái Nguyên trong thời kỳ đổi mới. Công trình nghệ thuật điêu khắc trên chất liệu đá này được kỳ vọng bền vững vĩnh cửu với thời gian, nhằm tăng cường giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, thể hiện tình cảm, thành kính, tri ân và tưởng nhớ Đại tướng của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên.
Hiện trạng xuống cấp
Giữa hai bức phù điêu là kỳ đài uy nghi, nơi lá cờ Tổ quốc tung bay suốt ngày đêm. Phía dưới là sân khấu nhìn ra quảng trường, thảm cỏ và đường Đội Cấn với xe cộ qua lại tấp nập, đối diện là Trung tâm Văn hóa tỉnh. Mặt sau hai bức phù điêu hướng ra sông Cầu, vừa được xây dựng vườn hoa, cảnh quan, không gian cây xanh, tiểu cảnh và đường dạo bộ. Tuy nhiên, nhiều hạng mục tại đây đang xuống cấp nghiêm trọng. Các khối ốp lát trang trí bên dưới kỳ đài và sân khấu bị bong bật nham nhở, lộ ra bê tông xù xì, nhếch nhác, phản cảm. Cây cảnh khu vực sân khấu không được chăm sóc, cắt tỉa gọn gàng. Khu vực chân kỳ đài cũng không còn nguyên vẹn.
Ông Nguyễn Văn Bộ, một người dân sống gần quảng trường và thường xuyên tập thể dục tại đây, chia sẻ: “Ban đầu chỉ có một số tấm ốp lát trang trí bong bật, nhưng dưới thời tiết mưa nắng, ngày càng nhiều tấm bong ra, trông loang lổ như tấm áo rách”.
Thiếu sự quan tâm
Quảng trường Võ Nguyên Giáp là thiết chế văn hóa quan trọng, nơi tổ chức nhiều sự kiện chính trị, văn hóa, hội chợ, triển lãm lớn và sinh hoạt cộng đồng, đặc biệt thu hút người dân đến vui chơi, đi bộ rèn luyện sức khỏe vào buổi sáng và buổi tối. Hai bức phù điêu có ý nghĩa giáo dục truyền thống cách mạng và tri ân Đại tướng. Tuy nhiên, tình trạng xuống cấp kéo dài mà không được sửa chữa, khắc phục kịp thời cho thấy sự thiếu quan tâm, chăm sóc từ cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đối với thiết chế văn hóa này.
