Các nhà khảo cổ Ai Cập đã phát hiện một thành phố thời Byzantine được bảo tồn tốt tại ốc đảo Dakhla, giữa sa mạc phía tây nước này, cùng nhiều mộ cổ ở khu di tích Marina el-Alamein gần Alexandria. Theo Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, khu định cư tại ốc đảo Dakhla có niên đại từ thế kỷ 4, gồm nhiều công trình dân cư, tôn giáo và dấu tích sinh hoạt thường ngày.
Các nhà khảo cổ tìm thấy tiền xu, mảnh gốm, công cụ, lò nướng bánh mì, nhà bếp và dụng cụ xay nghiền, The Guardian ngày 5.7 đưa tin.
Phát hiện thành phố Byzantine và kiến trúc độc đáo
Giới chức Ai Cập cho biết phát hiện trên giúp hé lộ thêm về đời sống thường nhật, sự phát triển đô thị và hoạt động kinh tế tại Ai Cập trong giai đoạn nước này thuộc đế chế Byzantine. Ông Hisham el-Leithy, Tổng thư ký Hội đồng Cổ vật tối cao Ai Cập, cho biết khu vực khai quật có các tuyến đường chính theo trục bắc - nam giao với những con phố đông - tây, tạo thành các quảng trường mở và không gian công cộng.
Theo ông Mahmoud Massoud, trưởng đoàn khảo cổ, một nhà thờ kiểu basilica có niên đại từ giữa thế kỷ 4 nằm ở đầu khu định cư, nhìn ra các trục đường chính. Nhóm khảo cổ cũng phát hiện tàn tích của 2 tháp canh được cho là từng dùng để bảo vệ vùng ngoại vi của khu dân cư.
Ốc đảo Dakhla và di sản thế giới
Ốc đảo Dakhla, thuộc tỉnh New Valley ở miền tây Ai Cập, hiện nằm trong danh sách dự kiến của UNESCO, bước chuẩn bị trước khi có thể được xem xét đưa vào danh sách di sản thế giới. Ông Massoud cho biết thêm nhóm khảo cổ tìm thấy một công trình kiên cố với tường phòng thủ dày, cùng nhiều ngôi nhà có sảnh tiếp khách và mái vòm. Trong số đó có nhà của ông Tisous, một phó tế nhà thờ, có niên đại từ nửa sau thế kỷ 4. Các nhà khảo cổ cho rằng công trình này có thể từng được sử dụng như một nhà thờ tư gia trước khi nhà thờ chính của thành phố được xây dựng.
Tại khu vực này, nhóm khảo cổ cũng phát hiện tiền xu bằng đồng khắc chân dung các hoàng đế Byzantine, chữ Latinh và các biểu tượng Kitô giáo. Một nhóm tiền vàng được khai quật có niên đại từ thời Hoàng đế La Mã Constantius II, người trị vì từ năm 337 - 361.
Mảnh gốm khắc chữ và giao dịch thương mại
Ông Diaa Zahran, phụ trách bộ phận cổ vật Hồi giáo, Coptic và Do Thái, cho biết khoảng 200 mảnh gốm vỡ được tìm thấy tại khu di tích có thể từng được dùng làm vật liệu viết. Những mảnh gốm này, gọi là ostraca, có khắc chữ ghi lại các giao dịch thương mại, thư từ và nhiều chi tiết khác về đời sống hằng ngày.
Mộ cổ Marina el-Alamein và tục 'lưỡi vàng'
Trong một phát hiện khác, các nhà khảo cổ cũng khai quật 18 ngôi mộ cổ tại khu di tích Marina el-Alamein, cách Alexandria khoảng 100 km về phía tây, bên bờ Địa Trung Hải. Theo Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, số mộ mới được phát hiện gồm 11 mộ khắc sâu vào đá, trung bình khoảng 8 m và 7 mộ xây bằng đá vôi trên mặt đất. Phát hiện này nâng tổng số mộ được tìm thấy tại khu vực lên 48.
Tại địa điểm này, các nhà khảo cổ phát hiện nhiều đồ gốm, bình amphora, đèn, đĩa, bàn thờ và chậu đá vôi. Trưởng đoàn khảo cổ Eman Abdel-Khaliq cho biết nhóm nghiên cứu cũng tìm thấy một quan tài bằng đá granit dài 2,5 m, bên trong có hài cốt đang được phân tích.
Gần quan tài, các nhà khảo cổ phát hiện tàn tích của một tượng nhân sư bằng thạch cao. Ngoài ra, 4 miếng vàng được tìm thấy trong miệng một số người đã khuất. Theo bà Abdel-Khaliq, đây là tục 'lưỡi vàng', gắn với tín ngưỡng tang lễ thời kỳ đó.
Lịch sử Marina el-Alamein
Marina el-Alamein là khu khảo cổ gần thành phố Alamein (bờ biển phía bắc Ai Cập) được khai quật từ năm 1986. Các nhà khảo cổ cho rằng nơi đây có thể là thành phố cảng cổ Leukaspis thời Hy Lạp - La Mã trên Địa Trung Hải, được xây dựng từ thế kỷ 2 và phát triển thịnh vượng đến thế kỷ 4.
