Theo ông Phan Công Hải, vào năm 2002, bảo tàng cùng với nhóm chuyên gia quốc tế đã tiến hành gia cố và phục dựng bức tượng bằng kỹ thuật cấy ghép và liên kết hiện vật. Trước đó, pho tượng được ghép nối bằng chốt sắt, nhưng vật liệu này đã bị hoen gỉ theo thời gian, nên đã được thay thế bằng inox kết hợp keo chuyên dụng nhằm đảm bảo độ bền và ổn định kết cấu.
Đánh giá lại độ an toàn tổng thể
Sau gần 25 năm kể từ đợt phục dựng lớn này, bảo vật đang đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về mặt khoa học và bảo tồn. Ông Phan Công Hải nhấn mạnh: "Cần đánh giá lại khả năng chịu lực, tác động của trọng lực cũng như độ bền của các vật liệu kết dính như keo epoxy đã sử dụng trước đây. Đây là bảo vật quốc gia đang được trưng bày nhưng cũng chịu nhiều tác động theo thời gian, vì vậy cần có những nghiên cứu, đánh giá lại để bảo đảm an toàn và tính bền vững cho hiện vật."
Thông tin về tượng Shiva
Tượng Shiva 3.3 có chất liệu sa thạch, cao 196 cm, nặng khoảng 250 kg, được EFEO khai quật tại tháp C1 Mỹ Sơn năm 1903 và đưa về bảo tàng từ năm 1918. Đây là pho tượng thần Shiva trong tư thế đứng thẳng hiếm hoi còn lại của điêu khắc Champa, được công nhận bảo vật quốc gia năm 2024. Điểm đặc biệt của hiện vật là dù được ghép thành một khối hoàn chỉnh nhưng phần đầu, thân và chân đế lại có màu đá và dấu hiệu chất liệu khác nhau.
Ông Phan Công Hải cho biết thêm: "Theo các tư liệu lưu trữ, phần thân tượng được đưa về từ Mỹ Sơn sau khai quật, trong khi phần đế lại được chuyển từ Hội An, sau đó nhập về bảo tàng. Điều này khiến nhiều nhà nghiên cứu đặt giả thuyết pho tượng từng bị thất lạc, phân tán trong thời gian dài trước khi được ghép nối hoàn chỉnh. Việc làm rõ liệu các phần của tượng có cùng chất liệu đá hay không, cũng như lịch sử dịch chuyển của hiện vật vẫn là vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu."
Đề nghị hỗ trợ từ EFEO
Trước đó, tại tọa đàm ngày 18.5 với sự có mặt của ông Bertrand Porte, chuyên gia phục chế tượng tại EFEO, lãnh đạo Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng đã trực tiếp đề nghị phía EFEO tiếp tục hỗ trợ chuyên môn để khảo sát, đánh giá lại độ ổn định của pho tượng Shiva trong thời gian tới.
