Triển lãm 'Sen Đầu Hạ IX' do Ban Văn hóa Trung ương phối hợp với Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức, được thực hiện bởi nhóm họa sĩ Phật tử Mặc Hương cùng các họa sĩ của Trung tâm UNESCO Mỹ thuật Hà Nội. Sự kiện đã thu hút sự tham dự của Hòa thượng Thích Thọ Lạc - Trưởng Ban Văn hóa Trung ương; Hòa thượng Thích Minh Hiền – Phó Ban Văn hóa Trung ương (Giáo hội Phật giáo Việt Nam), cùng đông đảo chư tăng ni, các họa sĩ, Phật tử và những người yêu nghệ thuật.
Không gian nghệ thuật giàu cảm xúc
Triển lãm 'Sen Đầu Hạ IX' không chỉ đơn thuần là một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, mà còn là một hành trình trở về với sự tỉnh thức, an nhiên và vẻ đẹp của tâm hồn thông qua hình tượng hoa sen - biểu tượng thiêng liêng của Phật giáo. Đây là lần thứ chín tổ chức, và quy tụ số lượng tác giả và tác phẩm đông nhất từ trước tới nay, với 58 tác phẩm của 36 họa sĩ thuộc nhóm Mặc Hương cùng các họa sĩ của Trung tâm UNESCO Hà Nội.
Các tác phẩm được thể hiện đa dạng về chất liệu và phong cách: từ sơn mài, sơn dầu, tranh lụa đến thủy mặc; từ tả thực đến trừu tượng, đồng hiện hay biến hóa tự do. Mỗi tác phẩm là một cách cảm nhận riêng về hoa sen và triết lý nhà Phật, đồng thời phản chiếu hành trình quán chiếu nội tâm của người nghệ sĩ. Dẫu được thể hiện bằng nhiều chất liệu khác nhau, nhưng các tác phẩm đều gặp nhau ở một điểm chung: hướng về ánh sáng Phật pháp.
Kết nối nghệ thuật với Đạo pháp
Không chỉ đơn thuần là hoạt động trưng bày mỹ thuật, 'Sen đầu hạ IX' còn mở ra một không gian nghệ thuật giàu tính thiền vị, nơi người xem có thể tạm gác lại những bộn bề thường nhật để tìm về sự an nhiên, thanh tịnh trong tâm hồn. Từ đó, triển lãm trở thành nhịp cầu kết nối nghệ thuật với Đạo pháp, đưa người thưởng lãm đến gần hơn với vẻ đẹp của sự tỉnh thức và tinh thần nhân văn của Phật giáo.
Thượng tọa Thích Minh Hiền - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam phát biểu tại triển lãm, nhấn mạnh rằng tâm con người chính là người họa sĩ tài hoa nhất, không vẽ bằng cọ màu trên giấy lụa hay khung toan, mà bằng tư tưởng, cảm xúc và nghiệp lực để tạo nên muôn hình của thế giới. Từ một đóa hoa nhỏ bé, một gương mặt thoáng qua cho đến cả cõi nhân gian rộng lớn, tất cả đều là những bức họa do tâm thức con người tạo tác.
Trong cái nhìn của người nghệ sĩ Phật tử, 'nhất họa nhất thế giới, nhất diệp nhất Như Lai', nên cây cọ và sắc màu không chỉ để sáng tạo cái đẹp, mà còn là phương tiện quán chiếu nội tâm, gửi gắm những điều thiện lành vào cuộc đời. Thượng tọa nhấn mạnh, một nghệ sĩ chân chính không chỉ cần đôi tay tài hoa, mà còn phải nuôi dưỡng tâm hồn thanh tịnh, trái tim từ bi và đời sống tỉnh thức. Bởi khi tâm an định, nghệ thuật mới có chiều sâu; khi tâm hướng thiện, tác phẩm mới đủ sức cảm hóa lòng người. Và khi nghệ thuật hòa cùng tinh thần giác ngộ, mỗi bức tranh sẽ trở thành một đóa sen thơm ngát, góp phần hoằng dương Chính pháp giữa cõi đời nhiều biến động.
Những tác phẩm tiêu biểu
Người xem sẽ bắt gặp vẻ đẹp thanh khiết trong tranh màu nước tác phẩm 'Chín rồng tắm Phật' của Đại đức Thích Từ Quảng; chiều sâu huyền nhiệm trong tác phẩm sơn dầu 'Lục độ mẫu Tara' của họa sĩ Nguyễn Thị Nhàn (pháp danh Pháp Lạc); hay tinh thần mạnh mẽ, khoáng đạt như mây ngàn gió núi qua bức sơn mài trừu tượng 'Thiên mã Hương Sơn' của họa sĩ Nguyễn Đức Quang (pháp danh Quảng Thiện).
Tác phẩm sơn mài 'Đại thủ ấn' và 'Sen hạ' của họa sĩ Đặng Phương Việt lại khắc họa tính 'Không' trong Phật giáo, nhưng cái 'Không' ấy không phải là hư vô, mà là chữ Không để chứa đựng vô lượng. Bên cạnh đó là những sắc màu giàu năng lượng trong 'Giác ngộ phổ chiếu' của họa sĩ Phan Thị Thanh Mai (pháp danh Diệu Hoa), 'Nhất niệm Bồ đề' của họa sĩ Trần Lưu Mỹ (pháp danh Phúc Thiện), hay chiều sâu chiêm nghiệm trong 'Liên hoa tâm' của tác giả Lương Duy, 'Đại Giác' của họa sĩ Huệ Khánh Hạnh, 'Diệu Pháp' của họa sĩ Nguyễn Trần Hoàng (pháp danh Tâm Đạo)… Hay tác phẩm điêu khắc 'Liên trì' của tác giả Lương Đức Hùng mang đến một điểm nhấn giàu tính tạo hình.
Vai trò của nghệ thuật trong hoằng dương Chính pháp
Không chỉ dừng lại ở giá trị thẩm mỹ, 'Sen Đầu Hạ IX' còn cho thấy vai trò của nghệ thuật trong việc chuyển tải tinh thần Phật giáo đến gần hơn với công chúng đương đại. Hội họa, điêu khắc ở đây đã trở thành phương tiện hoằng dương Chính pháp bằng cảm xúc, chiều sâu văn hóa và sự kết nối tâm hồn.
