Các tín đồ Hồi giáo Chăm Islam tại An Giang đang thực hiện nghi lễ cầu nguyện tại thánh đường trong dịp Tết Roya Haji, một nét đẹp văn hóa và tín ngưỡng đặc sắc của đồng bào dân tộc Chăm. An Giang là tỉnh có số lượng đồng bào Chăm sinh sống đông nhất khu vực Tây Nam Bộ, với hơn 21.700 người. Đồng bào Chăm theo đạo Hồi Islam có đời sống văn hóa, tín ngưỡng phong phú và luôn đoàn kết, gắn bó cùng cộng đồng các dân tộc trên địa bàn.
Là tỉnh có đồng bào Chăm sinh sống đông nhất khu vực, trong những năm qua, An Giang luôn quan tâm chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào, phát huy vai trò của Người có uy tín và chức sắc tôn giáo trong việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống. Trong đời sống tinh thần của đồng bào Chăm, Tết Roya Haji (còn gọi là Tết lĩnh tuổi) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là dịp lễ thiêng liêng của người theo đạo Hồi mà còn là thời điểm để các gia đình sum họp, tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong bình an, hạnh phúc và cuộc sống ấm no.
Phong tục truyền thống trong dịp Tết Roya Haji
Theo phong tục truyền thống, vào dịp này, đồng bào Chăm thường chuẩn bị các món ăn đặc trưng, tổ chức cầu nguyện tại thánh đường, thăm hỏi họ hàng, làng xóm và cùng nhau chia sẻ niềm vui ngày lễ. Tết Roya Haji còn thể hiện tinh thần nhân ái, chia sẻ yêu thương, đoàn kết cộng đồng, giáo dục con cháu gìn giữ đạo lý và truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Trong những ngày Tết, phụ nữ Chăm sẽ làm những món ăn truyền thống để mời khách.
Chị Ma Ri Giah chia sẻ: Tết diễn ra từ ngày 27 đến 29 tháng 5, trong đó ngày trước và sau Tết, chị và người thân trong gia đình thực hiện nghi thức nhịn ăn. Cụ thể, vào ngày 26 tháng 5, chúng tôi ăn sáng lúc 3 giờ 45 phút sáng, sau đó nhịn ăn cho đến 18 giờ 15 phút chiều. Nghi thức này cũng được thực hiện vào ngày sau Tết, tức ngày 30 tháng 5. Nhịn ăn mang ý nghĩa thiêng liêng cả về tôn giáo, đạo đức và đời sống cộng đồng. Đây không chỉ là việc kiêng ăn uống đơn thuần, mà còn là dịp để mỗi tín đồ rèn luyện bản thân, hướng đến sự thanh sạch trong tâm hồn và lòng nhân ái.
Ý nghĩa của nghi thức nhịn ăn
Đối với tín đồ Hồi giáo, ý nghĩa lớn nhất của ngày nhịn ăn là giúp con người biết kiềm chế dục vọng, sống kỷ luật và cảm nhận được sự khó khăn của những người nghèo, thiếu thốn. Qua đó, tín đồ được nhắc nhở phải biết sẻ chia, làm nhiều việc thiện, giúp đỡ cộng đồng. Bên cạnh giá trị tâm linh, ngày nhịn ăn còn thể hiện sự vâng phục đối với đức thánh Allah, đấng tối cao trong niềm tin của người Hồi giáo. Đây được xem là một trong những bổn phận quan trọng của tín đồ đạo Hồi trưởng thành. Đồng thời, tín đồ Hồi giáo nam giới sẽ đến thánh đường đọc kinh cầu nguyện, còn nữ giới sẽ cầu nguyện tại khuôn viên riêng tại nhà, tất cả họ đều hướng về đức thánh Allah.
Sự quan tâm của chính quyền địa phương
Những năm qua, tỉnh An Giang luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với đồng bào Hồi giáo Chăm thông qua nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, chăm lo an sinh, tạo điều kiện để đồng bào ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập. Ông Nguyễn Văn Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, cho biết nhân dịp Tết Roya Haji năm 2026, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương phối hợp tổ chức các hoạt động thăm hỏi, chúc Tết, họp mặt; chăm lo an sinh xã hội; đồng thời bảo đảm an ninh trật tự, an toàn thực phẩm, dự trữ và cung ứng hàng hóa thiết yếu, tạo điều kiện thuận lợi để đồng bào Chăm đón Tết vui tươi, đầm ấm, an toàn và tiết kiệm.
Tỉnh cũng đang tiếp tục chỉ đạo các sở, ban, ngành và chính quyền cơ sở thực hiện đầy đủ, kịp thời, hiệu quả các chính sách dân tộc, tôn giáo; quan tâm phát triển hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế, đào tạo nghề, giải quyết việc làm; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào Chăm; tạo điều kiện để các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo diễn ra ổn định, đúng quy định pháp luật. Các hoạt động thăm hỏi, tặng quà nhân dịp Tết Roya Haji được tổ chức thường xuyên, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Vai trò của Người có uy tín và chức sắc tôn giáo
Theo ông Mach Sa Lếs, Phó Ban đại diện Cộng đồng Hồi giáo tỉnh An Giang, những năm qua, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Chăm cũng như trong những thành tựu chung của địa phương, có sự đóng góp tích cực của các vị giáo cả, chức sắc, ban quản trị các thánh đường (Masjid), tiểu thánh đường (Surau) và đội ngũ Người có uy tín. Các vị chức sắc và Người có uy tín rất tích cực vận động bà con chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền vận động đồng bào sống tốt đời, đẹp đạo, đoàn kết, gắn bó cùng cộng đồng dân tộc; đồng thời, họ cũng là những người nêu gương đi đầu trong các phong trào thi đua ở cơ sở.
Ông Mach Sa Lếs chia sẻ thêm, nhìn lại quá trình phát triển cộng đồng người Chăm, đồng bào Hồi giáo Islam tỉnh An Giang luôn thấm nhuần tư tưởng Bác Hồ dạy, phát huy truyền thống yêu nước, đồng hành cùng dân tộc. Đặc biệt là các vị chức sắc, không chỉ là người lãnh đạo về mặt tinh thần mà còn là tấm gương sáng, cầu nối vững chắc giữa Đảng, chính quyền với bà con tín đồ. Với uy tín và sự am hiểu giáo lý, các vị đã khéo léo lồng ghép những giá trị nhân văn, tiến bộ của Hồi giáo vào đời sống thực tế; vận động bà con giữ gìn đạo đức, lối sống trong sạch, kính trọng người lớn tuổi, yêu thương trẻ em, giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn. Cũng theo ông Mach Sa Lếs, các vị chức sắc và Người có uy tín còn góp phần đẩy lùi các tệ nạn xã hội, xây dựng nếp sống văn hóa ở khu dân cư, giữ gìn sự bình yên và tình làng nghĩa xóm, qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn tỉnh An Giang.
