Vận Dụng Sáng Tạo Quan Điểm Của V.I.Lênin Về Văn Hóa Trong Nghị Quyết 80-NQ/TW
Trong quá trình hoạt động cách mạng và sáng tạo lý luận, V.I.Lênin đã kế thừa tư tưởng của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác để đưa ra quan điểm về xây dựng nền văn hóa mới. Ông xác định đây là nền văn hóa của giai cấp vô sản, tức nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, nhấn mạnh rằng văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội và phải phục vụ đời sống nhân dân. Đảng Cộng sản Việt Nam, qua từng giai đoạn lịch sử, luôn vận dụng sáng tạo quan điểm này, đặc biệt thể hiện rõ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa.
Nâng Tầm Vai Trò Của Văn Hóa Trong Đời Sống Xã Hội
Nghị quyết số 80-NQ/TW đã vận dụng sáng tạo quan điểm của V.I.Lênin về vai trò của văn hóa. Nếu Lênin coi văn hóa là bộ phận của kiến trúc thượng tầng và nền tảng tinh thần, thì Nghị quyết này nâng cao nhận thức bằng cách khẳng định văn hóa không chỉ dừng lại ở đó, mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực to lớn và trụ cột, hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước. Cách tiếp cận này phản ánh sự đổi mới tư duy của Đảng, đặt văn hóa ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội, và nhấn mạnh yêu cầu gắn kết các giá trị văn hóa trong mọi lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế, đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại, biến nó thành sức mạnh mềm quốc gia.
Kết Hợp Biện Chứng Giữa Truyền Thống Và Hiện Đại
Nghị quyết thể hiện rõ định hướng kết hợp biện chứng giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế, bảo tồn và phát triển. Một mặt, nó đề cao việc quảng bá văn hóa dân tộc ra thế giới và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; mặt khác, nhấn mạnh xây dựng cơ chế, chính sách đột phá để phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong văn hóa. Sự kết hợp này được cụ thể hóa qua hệ giá trị văn hóa: Dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học, tạo nền tảng cho phát triển con người toàn diện và đạo đức xã hội. Đồng thời, Nghị quyết chú trọng bảo tồn giá trị truyền thống, đặc biệt của các dân tộc thiểu số, và phát triển dòng văn hóa đại chúng gắn với nguyên tắc dân tộc hóa, khoa học hóa.
Thích Ứng Với Cách Mạng Công Nghiệp 4.0
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu chủ động thích ứng với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nó đề ra việc xây dựng và khai thác hiệu quả hạ tầng dữ liệu quốc gia, nền tảng số dùng chung, phát triển nội dung số và hạ tầng văn hóa số Việt Nam. Mục tiêu là xây dựng hệ sinh thái văn hóa mang bản sắc Việt Nam, đa dạng, hiện đại, có sức mạnh dẫn dắt xã hội phát triển bền vững.
Vận Dụng Tính Đảng Và Tính Nhân Dân Của Văn Hóa
Nghị quyết số 80-NQ/TW cũng thể hiện sự vận dụng sáng tạo quan điểm của V.I.Lênin về tính đảng và tính nhân dân của văn hóa. Về tính đảng, nó xác định nhiệm vụ xây dựng thế trận văn hóa gắn với quốc phòng, an ninh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời khẳng định phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, với nhân dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng.
Về tính nhân dân, Nghị quyết cụ thể hóa quan điểm của Lênin bằng cách nhấn mạnh bảo đảm quyền thụ hưởng và sáng tạo văn hóa, phát triển dịch vụ văn hóa đáp ứng nhu cầu nhân dân. Nó đề xuất xây dựng nền tảng văn hóa số toàn dân, cung cấp miễn phí hoặc chi phí thấp các dịch vụ như thư viện số, bảo tàng số, nhằm thu hẹp khoảng cách thụ hưởng giữa các vùng miền. Đặc biệt, việc chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, với chủ trương ngày nghỉ có lương, không chỉ nâng cao đời sống tinh thần mà còn khuyến khích sáng tạo văn nghệ sĩ.
Nâng Cao Dân Trí Và Phát Triển Nguồn Nhân Lực
Nghị quyết kế thừa quan điểm của V.I.Lênin về nâng cao dân trí, coi đây là điều kiện nền tảng để xây dựng xã hội mới và phát triển con người toàn diện. Nó cụ thể hóa thông qua chiến lược phát triển nguồn nhân lực toàn diện, đặc biệt nguồn nhân lực chất lượng cao trong văn hóa. Các yêu cầu bao gồm quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, xây dựng mạng lưới chuyên gia, và đổi mới giáo dục nghệ thuật để phát hiện năng khiếu, định hướng thị hiếu thẩm mỹ. Nghị quyết còn chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong văn hóa.
Quan điểm của V.I.Lênin về xây dựng nền văn hóa mới vẫn giữ nguyên giá trị phương pháp luận, đặc biệt với Việt Nam trong việc kết hợp tinh hoa văn hóa nhân loại với giữ gìn bản sắc dân tộc. Nhận thức sâu sắc này, thể hiện qua Nghị quyết số 80-NQ/TW, là cơ sở để mỗi người và cơ quan văn hóa Việt Nam ứng xử đúng đắn trong bối cảnh công nghệ số và hội nhập quốc tế, với cả thuận lợi và thách thức hiện nay.
