Vĩnh Long đẩy mạnh bảo tồn văn hóa và giảm nghèo trong cộng đồng dân tộc
Trong bối cảnh phát triển mới, cấp ủy, chính quyền và toàn bộ hệ thống chính trị tỉnh Vĩnh Long, cùng với đồng bào các dân tộc, đang nỗ lực phát huy truyền thống đoàn kết, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp. Đặc biệt, tỉnh tập trung vào việc bảo tồn, tôn tạo, số hóa và phát huy giá trị di sản, bao gồm tiếng nói, chữ viết, lễ hội và nghệ thuật truyền thống của các dân tộc thiểu số.
Tết ấm áp và chính sách hỗ trợ cho đồng bào Khmer
Theo bà Thạch Thị Thu Hà, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Vĩnh Long, sau quá trình sáp nhập, tỉnh hiện có 124 xã, phường, trong đó 30 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Dân số toàn tỉnh đạt hơn 3,7 triệu người, với cộng đồng Khmer chiếm 415.970 người (hơn 11%), dân tộc Hoa hơn 17.300 người (0,45%) và một số nhóm dân tộc thiểu số khác. Trên địa bàn tỉnh, có 12 tôn giáo với 2.797 chức sắc, 6.101 chức việc và 1.130.980 tín đồ, chiếm 33,4% dân số. Về cơ sở tín ngưỡng, tỉnh có 1.594 cơ sở, trong đó 96 cơ sở được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia và cấp tỉnh.
Chùa đóng vai trò quan trọng như nơi sinh hoạt tín ngưỡng và cộng đồng cho đồng bào Khmer tại Vĩnh Long. Thời gian qua, các cấp ủy và chính quyền đã thực hiện hiệu quả công tác dân tộc và chính sách tôn giáo, góp phần giảm nghèo đáng kể. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh giảm xuống còn 1,46%, và hộ cận nghèo ở mức hơn 2,7%. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã đầu tư 279 công trình hạ tầng thiết yếu với tổng kinh phí hơn 434 tỷ đồng, nhằm cải thiện đời sống dân sinh và thúc đẩy giao thương hàng hóa.
Bên cạnh đó, tỉnh tích cực tham gia phong trào "Xóa nhà tạm, nhà dột nát" do Thủ tướng Chính phủ phát động, hỗ trợ 14.738 căn nhà (11.604 căn xây mới và 3.134 căn sửa chữa) với tổng kinh phí hơn 894 tỷ đồng. Trong không khí lễ hội mừng năm mới, Ủy ban nhân dân tỉnh phối hợp tổ chức Tết quân-dân Chôl Chnăm Thmây năm 2026 tại chùa Khmer ấp Thôn Rôn, xã Trà Côn, thu hút hàng trăm người tham dự, bao gồm các hoạt động văn hóa, thể thao và trao tặng nhà đại đoàn kết cho hộ nghèo Khmer.
Lan tỏa giá trị di sản văn hóa đa dạng
Cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, Chăm và nhiều nhóm khác tại Vĩnh Long đã tạo nên một bức tranh văn hóa phong phú. Đồng bào Khmer để lại dấu ấn sâu đậm qua tiếng nói, chữ viết, nghệ thuật trình diễn dân gian, nhạc ngũ âm, sân khấu Rô băm, Dù kê, cùng hệ thống chùa Phật giáo Nam tông Khmer và các lễ hội ý nghĩa như Chôl Chnăm Thmây, Sen dolta, Ok om bok. Đặc biệt, lễ hội Ok om bok đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản phi vật thể quốc gia.
Lễ hội Ok Om Bok, còn gọi là Lễ hội Cúng trăng, diễn ra vào ngày rằm tháng 10 âm lịch hằng năm, thể hiện lòng biết ơn đối với thần Mặt trăng. Nghệ nhân Sơn Phước Thành chia sẻ rằng, trong văn hóa Khmer, thần Mặt trăng được thờ cúng rộng rãi, và lễ hội này là dịp để người dân tỏ lòng biết ơn sau vụ mùa. Ngoài ra, lễ hội cúng biển Mỹ Long, tổ chức từ ngày 10/5 đến 12/5 âm lịch, cũng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2013, với các nghi thức tế lễ và hoạt động văn nghệ sôi nổi.
Đồng bào Hoa đóng góp tích cực vào phát triển thương mại và dịch vụ, trong khi đồng bào Chăm dù số lượng ít vẫn gìn giữ những giá trị văn hóa độc đáo. Theo đồng chí Kim Ngọc Thái, Phó Bí thư Tỉnh ủy, tỉnh sẽ tiếp tục quán triệt Nghị quyết số 80-NQ/TW, tập trung bảo tồn và phát huy di sản văn hóa các dân tộc, đồng thời triển khai hiệu quả các chương trình giảm nghèo bền vững, gắn với cuộc vận động xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh.
