Loài vẹt Kakapo (Strigops habroptilus) – loài vẹt lớn, không biết bay, hoạt động về đêm với bộ lông xanh lục và vàng lốm đốm – đang chuẩn bị bước vào mùa sinh sản năm 2026, được dự báo sẽ cho ra số lượng chim non nhiều nhất kể từ khi chương trình ghi nhận cách đây 30 năm. Đây là tín hiệu tích cực cho loài vẹt đêm quý hiếm nhất thế giới, vốn từng đứng bên bờ vực tuyệt chủng vào giữa thế kỷ 20 do sự bành trướng của con người tại New Zealand.
Số lượng Kakapo phục hồi từ 51 lên 236 cá thể
Công tác quản lý chuyên sâu đã giúp tăng số lượng Kakapo từ chỉ 51 cá thể trong 30 năm qua, nhưng hiện nay chỉ còn 236 con sống trong tự nhiên, bao gồm 83 con mái sinh sản. Tất cả chúng đều đeo thiết bị phát tín hiệu vô tuyến trên lưng để theo dõi vị trí và hoạt động. Hầu hết Kakapo mái nuôi một con non mỗi mùa sinh sản, vốn chỉ diễn ra 2 đến 4 năm một lần.
Theo thông báo, mùa sinh sản năm 2026 có thể cho ra đời số lượng chim non nhiều nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận cách đây 30 năm. Bà Deidre Vercoe, quản lý chương trình phục hồi Kakapo của Cơ quan Bảo tồn New Zealand (DOC), cho biết: "Việc mùa sinh sản chính thức bắt đầu luôn rất thú vị, nhưng năm nay cảm giác được mong chờ hơn bao giờ hết sau một khoảng thời gian dài kể từ mùa sinh sản cuối cùng vào năm 2022."
Chương trình phục hồi kéo dài 30 năm
Chương trình phục hồi Kakapo được DOC phối hợp với bộ tộc bản địa Maori Ngai Tahu khởi động từ năm 1995, khi quần thể Kakapo chỉ còn 51 cá thể và đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Đến năm 2022, số lượng đã phục hồi lên 252 con, song trong bốn năm qua đã có 16 cá thể chết. Mùa sinh sản hiện tại là lần thứ 13 trong vòng 30 năm, bởi Kakapo chỉ sinh sản theo chu kỳ từ 2 đến 4 năm.
Bà Vercoe nhấn mạnh: "Kakapo vẫn đang trong tình trạng cực kỳ nguy cấp, nên chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực để gia tăng số lượng. Tuy nhiên thành công không chỉ được đo bằng số chim non nở ra, mà là xây dựng được những quần thể khỏe mạnh, tự duy trì và thực sự phát triển, chứ không chỉ tồn tại."
Mục tiêu dài hạn: Giảm can thiệp của con người
Về lâu dài, các nhà bảo tồn đặt mục tiêu giảm dần sự can thiệp chuyên sâu của con người để Kakapo có thể quay về trạng thái sinh tồn tự nhiên hơn. Ông Tane Davis, đại diện bộ tộc Ngai Tahu tham gia chương trình, bày tỏ hy vọng một ngày nào đó Kakapo sẽ có thể sinh sôi rộng khắp đảo Nam của New Zealand.
