AI Đang Xóa Sổ 16.000 Việc Làm Mỗi Tháng Tại Mỹ, Gen Z Đối Mặt Nguy Cơ Thất Nghiệp
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang gây ra một cuộc khủng hoảng việc làm tại Mỹ, với khoảng 16.000 việc làm mất đi mỗi tháng trong năm qua. Theo nghiên cứu mới từ ngân hàng đầu tư Goldman Sachs, thế hệ Gen Z và những lao động mới gia nhập thị trường chịu tác động nặng nề nhất, dẫn đến nguy cơ thất nghiệp và chênh lệch thu nhập gia tăng.
Phân Tích Chi Tiết Từ Goldman Sachs
Nghiên cứu của Goldman Sachs tiết lộ rằng AI đã thay thế khoảng 25.000 việc làm mỗi tháng, trong khi chỉ tạo ra khoảng 9.000 việc làm mới nhờ hiệu ứng bổ trợ. Để đánh giá tác động, các nhà kinh tế đã kết hợp thang đo mức độ tiếp xúc với AI với chỉ số bổ trợ do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) phát triển. Những nghề có nguy cơ cao bị thay thế bao gồm các công việc lặp lại như xử lý yêu cầu bảo hiểm hoặc thu hồi nợ, nơi AI có thể xử lý phần lớn nhiệm vụ cốt lõi.
Ngược lại, các nghề nghiệp như luật sư, quản lý xây dựng và bác sĩ có tiềm năng được AI hỗ trợ do vẫn đòi hỏi phán đoán, kinh nghiệm và sự hiện diện của con người. Tuy nhiên, trong các ngành chịu tác động mạnh, khoảng cách thất nghiệp giữa lao động dưới 30 tuổi và nhóm 31-50 tuổi đã nới rộng đáng kể so với thời kỳ trước đại dịch, đồng thời chênh lệch thu nhập cũng tăng cao.
Gen Z: Điểm Yếu Cấu Trúc Và Cơ Hội Thích Nghi
Gen Z hiện tập trung nhiều ở các công việc mang tính lặp lại, hành chính và văn phòng như nhập liệu, chăm sóc khách hàng, hỗ trợ pháp lý và lập hóa đơn – những lĩnh vực dễ bị AI tự động hóa. Việc thiếu kinh nghiệm và kỹ năng chuyên sâu khiến họ dễ bị tổn thương hơn trước làn sóng thay thế này. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, Gen Z lại là thế hệ thành thạo công cụ AI nhất, có xu hướng sử dụng các tác nhân AI, phát triển dự án cá nhân với mô hình ngôn ngữ lớn và gia nhập thị trường lao động với nền tảng hiểu biết công nghệ vượt trội so với các thế hệ trước.
Quá trình thích nghi đã bắt đầu nhưng chưa phản ánh rõ trong các mô hình phân tích hiện tại. Goldman Sachs lưu ý rằng tác động tổng thể của AI có thể thấp hơn con số ước tính, vì phân tích chưa tính đầy đủ đến làn sóng tuyển dụng mới từ các khoản đầu tư vào hạ tầng AI như trung tâm dữ liệu, hệ thống điện và xây dựng. Ngoài ra, khi AI giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí và mở rộng thị trường, nhu cầu lao động cũng có thể gia tăng theo.
Tác Động Kép Của AI Và Lời Khuyên Cho Người Trẻ
Nhìn chung, AI đang đồng thời loại bỏ một số việc làm, tạo ra cơ hội mới và nâng cao giá trị của nhiều vị trí khác. Tuy nhiên, với Gen Z, tác động tiêu cực đến sớm hơn, nhanh hơn và mạnh hơn ở những công việc họ nắm giữ, trong khi các cơ hội mới cần thời gian để hình thành và có thể đòi hỏi bộ kỹ năng hoàn toàn khác. Giai đoạn 20-30 tuổi là khoảng thời gian quý báu để người trẻ không ngừng trau dồi bản thân, tích lũy kinh nghiệm, xây dựng nền tảng vững vàng cho tương lai.
Với cuốn sách 20-30 Tuổi Càng Nhiều Cố Gắng Càng Lắm May Mắn, tác giả Liêu Trí Phong mang đến những lời khuyên hữu ích cho độc giả trẻ, khuyến khích họ dũng cảm đương đầu với khó khăn trong thời đại AI. Đồng thời, các trường đại học cũng buộc phải cập nhật chương trình đào tạo để tránh để sinh viên tụt hậu, như trong trường hợp sinh viên IT chỉ biết code đang đối mặt nguy cơ khó tìm việc lương cao khi doanh nghiệp ưu tiên kỹ năng toàn diện và khả năng ứng dụng AI.
