Thế hệ Z đối mặt thách thức lịch sử trong thị trường lao động
Theo báo cáo từ Fortune, thế hệ Z đang bước vào thị trường lao động trong một giai đoạn được coi là thách thức bậc nhất của lịch sử hiện đại. Những vị trí việc làm vốn dồi dào cho sinh viên mới tốt nghiệp chỉ vài năm trước đây giờ đã trở nên khan hiếm một cách đáng kể. Trước sự chuyển đổi công nghệ mang tính "sinh tồn", trí tuệ nhân tạo (AI) hiện lên như một bóng ma đe dọa sự nghiệp của người trẻ, nhưng theo góc nhìn của một trong những nhân vật quyền lực nhất hệ thống tài chính Mỹ, AI đồng thời cũng chính là chìa khóa giải quyết vấn đề.
Thông điệp đanh thép từ Chủ tịch Fed Jerome Powell
Trong một buổi trò chuyện thẳng thắn với gần 400 sinh viên kinh tế tại Đại học Harvard, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đã gửi đi thông điệp mạnh mẽ: Thay vì lo lắng AI sẽ cướp mất công việc, thế hệ lao động trẻ hãy đầu tư thời gian để làm chủ công nghệ này. Giáo sư David Moss từ Harvard đã đặt ông Powell vào thế khó khi thay mặt sinh viên chất vấn về nền kinh tế với tỷ lệ tạo việc làm mới ở mức thấp.
Ông Powell thừa nhận Fed hoàn toàn nhận thức được khó khăn mà sinh viên vừa ra trường đang đối mặt. Ông nhấn mạnh đây là thời điểm việc tạo việc làm diễn ra chậm chạp, kết hợp với sức ép từ sự bùng nổ của AI. "Không thể phủ nhận đây là một thời điểm đầy thách thức để gia nhập thị trường lao động", Chủ tịch Powell nói.
AI: Bộ khuếch đại năng suất thay vì mối đe dọa
Chủ tịch Powell chỉ ra rằng một sự thay đổi mang tính "thế kỷ" đang diễn ra xung quanh công nghệ AI. Sự kết hợp giữa chính sách nhập cư và lực lượng phá vỡ của công nghệ mới đã tạo nên khúc quanh đầy chông gai. Tuy nhiên, thay vì khuyên giới trẻ thận trọng hay lùi bước, ông hướng họ trực tiếp vào công cụ đang gây gián đoạn sự nghiệp.
Chia sẻ từ kinh nghiệm cá nhân, ông Powell tiết lộ chính mình cũng đang sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để làm việc. Ông nhận thấy chúng giúp con người trở nên năng suất hơn hẳn nhờ khả năng học hỏi và tổng hợp thông tin cực nhanh. "Quan sát của tôi là các mô hình ngôn ngữ lớn này khiến con người trở nên năng suất hơn nhiều", ông Powell nói. "Tôi cảm thấy nó đang khiến tôi làm việc hiệu quả hơn, bởi vì tôi có thể học mọi thứ rất nhanh chóng."
Những cuộc trò chuyện với con trai và đồng nghiệp trẻ đã củng cố niềm tin của ông rằng với ai học được cách sử dụng AI tốt, nó sẽ trở thành bộ khuếch đại năng suất thay vì mối đe dọa.
Thực trạng đắng lòng và bài học lịch sử
Sự thẳng thắn của ông Powell đến vào thời điểm nhạy cảm khi tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ dù thấp nhưng không phản ánh hết nỗi đau của tân cử nhân vật lộn tìm việc. Ông lưu ý các đợt tuyển dụng đại học mới vốn nhiều chỉ vài năm trước đã trở nên khan hiếm, khi công ty đánh giá công việc có thể tự động hóa trước khi quyết định tuyển dụng.
Chủ tịch Fed gần như xác nhận thực tế phũ phàng rằng nhiều tập đoàn lớn tại Mỹ đang khao khát cắt giảm hàng nghìn nhân sự, một hành vi mà Sam Altman (CEO OpenAI) gọi là "AI washing". Theo phân tích của ông Powell, lãnh đạo công ty lớn mà Fed tiếp xúc đều xem xét những gì họ có thể cắt giảm, vì đối thủ cũng đang làm vậy và không doanh nghiệp nào chấp nhận chi phí vận hành cao hơn nếu muốn tồn tại.
Dưới góc nhìn kinh tế học, Jerome Powell nhắc lại bài học lịch sử về máy dệt hàng trăm năm trước. Khi đó, máy dệt đẩy nhiều thợ thủ công vào thất nghiệp, dấy lên phong trào "Luddite" với công nhân đập phá máy móc. Tuy nhiên, lịch sử chứng minh mọi tiến bộ công nghệ cuối cùng đều nâng cao năng suất và tiêu chuẩn sống, miễn là xã hội tiếp tục đào tạo người có kỹ năng phù hợp để hưởng lợi. AI, theo ông Powell, chính là phiên bản hiện đại của chiếc máy dệt năm xưa.
Lời khuyên lạc quan cho tương lai
Dù thừa nhận khó khẳng định "dài hạn" là bao lâu và giai đoạn chuyển giao đầy thách thức, ông Powell vẫn giữ thái độ lạc quan. Ông dự đoán việc áp dụng AI trong những năm 2020 sẽ tập trung vào vị trí quản lý cấp trung và công việc hậu cần. Những người sử dụng AI thành thạo sẽ ít bị ảnh hưởng nhất trong làn sóng này.
Lời khuyên cuối cùng của người đứng đầu Fed dành cho thế hệ trẻ rất rõ ràng: Hãy kiên nhẫn và tích cực. Trong trung và dài hạn, nền kinh tế vẫn sẽ mang lại cơ hội tuyệt vời cho ai biết cách đứng trên vai "người khổng lồ" công nghệ thay vì đứng đối đầu với nó.
Nguồn: Fortune, BI Băng Băng
