Thị Trường Lao Động Việt Nam Duy Trì Ổn Định Sau Tết Nguyên Đán
Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê về tình hình lao động – việc làm quý I/2026, thị trường lao động Việt Nam tiếp tục thể hiện sự ổn định sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Các chỉ số chính như việc làm, thu nhập và tỉ lệ thất nghiệp đều được kiểm soát tốt, phản ánh sự phục hồi tích cực của nền kinh tế. Tuy nhiên, một vấn đề nổi cộm là số lượng "thanh niên 3 không" – không việc làm, không học tập, không đào tạo – vẫn ở mức cao, gây lo ngại về chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
Chỉ Số Việc Làm Và Thu Nhập Tiếp Tục Cải Thiện
Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên ước đạt 53,6 triệu người, giảm nhẹ so với quý trước nhưng tăng gần 688.000 người so với cùng kỳ năm 2025. Tỉ lệ tham gia lực lượng lao động đạt 68,3%, cho thấy sự tham gia tích cực của người dân vào thị trường. Số người có việc làm đạt khoảng 52,5 triệu người, tăng 1,3% so với cùng kỳ, minh chứng cho nhu cầu lao động đang phục hồi mạnh mẽ.
Thu nhập của người lao động cũng có bước tiến đáng kể. Bình quân thu nhập đạt 9 triệu đồng/tháng, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Đối với lao động làm công hưởng lương, mức thu nhập trung bình lên tới 10 triệu đồng/tháng. Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh lạm phát được kiểm soát, góp phần cải thiện đời sống, đặc biệt là tại các khu vực thành thị.
Tỉ Lệ Thất Nghiệp Ổn Định, Nhưng Thanh Niên Gặp Khó Khăn
Tỉ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động duy trì ở mức 2,21%, hầu như không có biến động so với quý trước và cùng kỳ. Tại khu vực thành thị, tỉ lệ này là 2,46%, tiếp tục nằm dưới ngưỡng 3% theo mục tiêu của Chính phủ. Tuy nhiên, điểm đáng lo ngại nằm ở nhóm thanh niên. Tỉ lệ thất nghiệp của người từ 15-24 tuổi lên tới 8,86%, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung.
Đặc biệt, trong quý I/2026, cả nước ghi nhận gần 1,6 triệu thanh niên thuộc diện "3 không", chiếm 11,4% tổng số thanh niên. Con số này tăng hơn 172.000 người so với quý trước và tăng hơn 212.000 người so với cùng kỳ năm trước, cho thấy xu hướng gia tăng đáng báo động.
Phân Bố Và Thách Thức Của Nhóm "Thanh Niên 3 Không"
Tình trạng "thanh niên 3 không" tập trung nhiều hơn ở khu vực nông thôn với tỉ lệ 13%, so với thành thị là 8,9%. Ngoài ra, nữ giới có tỉ lệ cao hơn nam giới, phản ánh sự bất bình đẳng trong tiếp cận cơ hội. Nhóm này được xem là dễ bị tổn thương trên thị trường lao động do thiếu kỹ năng, thiếu cơ hội đào tạo và việc làm bền vững.
Bên cạnh đó, lao động phi chính thức vẫn chiếm tỉ trọng lớn, khoảng 62,2% tổng số người có việc làm, dù đã giảm so với cùng kỳ. Điều này cho thấy chất lượng việc làm chưa thực sự ổn định, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, nơi các công việc thường thiếu an toàn và bảo hiểm.
Khuyến Nghị Từ Chuyên Gia Và Tầm Nhìn Tương Lai
Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh thị trường lao động đang phục hồi, việc giảm nhanh số lượng "thanh niên 3 không" cần được xem là ưu tiên chính sách hàng đầu. Nếu không có các giải pháp mạnh mẽ về đào tạo nghề, kết nối việc làm và định hướng nghề nghiệp, nhóm lao động trẻ này có nguy cơ trở thành "điểm nghẽn" trong quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.
Việc đầu tư vào giáo dục và đào tạo kỹ năng, cùng với sự hỗ trợ từ doanh nghiệp và cộng đồng, sẽ là chìa khóa để giải quyết thách thức này, đảm bảo một thị trường lao động bền vững và công bằng cho tất cả mọi người.
