Thị trường lao động quý I/2026: Ổn định nhưng tiềm ẩn thách thức
Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, thị trường lao động Việt Nam trong quý I năm 2026 tiếp tục duy trì sự ổn định đáng ghi nhận. Quy mô lực lượng lao động và số người có việc làm đã giảm nhẹ so với quý trước, nhưng lại tăng so với cùng kỳ năm 2025, phù hợp với đặc điểm của quý diễn ra Tết Nguyên đán khi nhiều hoạt động kinh tế tạm ngưng.
Tình hình thiếu việc làm và thất nghiệp
Số liệu chi tiết cho thấy, số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động ở quý I/2026 là 786.700 người, tăng 2.700 người so với quý trước nhưng giảm 10.300 người so với cùng kỳ năm ngoái. Tỷ lệ thiếu việc làm duy trì ở mức 1,68%, hầu như không thay đổi so với quý trước. Trong đó, khu vực thành thị có tỷ lệ thiếu việc làm là 1,27%, trong khi khu vực nông thôn cao hơn với 1,95%.
Xét theo ngành kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có số người thiếu việc làm cao nhất với 380.900 người, chiếm 48,4% tổng số. Khu vực dịch vụ đứng thứ hai với 268.600 người, tương đương 34,1%, và khu vực công nghiệp, xây dựng có 137.200 người, chiếm 17,4%.
Về tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động, con số này là 2,21%, hầu như không biến động so với quý trước và cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tỷ lệ thất nghiệp tại khu vực thành thị là 2,46%, tiếp tục duy trì dưới ngưỡng 3% theo mục tiêu đặt ra trong Nghị quyết số 01 của Chính phủ, phản ánh sự ổn định của thị trường lao động đô thị.
Thách thức từ nhóm thanh niên '3 không'
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn tích cực khi xét đến nhóm thanh niên. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trong độ tuổi 15-24 là 8,86%, giảm 0,2 điểm phần trăm so với quý trước nhưng lại tăng 0,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khu vực thành thị có tỷ lệ 10,7%, giảm 0,4 điểm phần trăm, trong khi khu vực nông thôn là 7,8%, tăng 1,5 điểm phần trăm.
Điều đáng lo ngại hơn là số lượng thanh niên rơi vào nhóm '3 không' – không có việc làm, không tham gia học tập và không tham gia đào tạo – đã lên đến gần 1,6 triệu người. Con số này chiếm 11,4% tổng số thanh niên, tăng 172.600 người so với quý trước và tăng 212.500 người so với cùng kỳ năm ngoái. Tỷ lệ thanh niên '3 không' ở khu vực thành thị là 8,9%, trong khi khu vực nông thôn cao hơn với 13%.
Lao động tự sản tự tiêu và triển vọng
Một điểm đáng chú ý khác là số lao động làm công việc tự sản tự tiêu đạt hơn 3,8 triệu người, tương đương với cùng kỳ năm trước. Nhóm này tập trung chủ yếu ở khu vực nông thôn, chiếm tới 93,9%. Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi kỹ năng cao và chuyên môn hóa, cơ hội để nhóm lao động này tìm được việc làm tốt hơn vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức.
Nhìn chung, thị trường lao động quý I/2026 cho thấy sự ổn định về tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm, nhưng sự gia tăng mạnh của nhóm thanh niên '3 không' và thách thức với lao động tự sản tự tiêu đặt ra những vấn đề cần giải quyết để đảm bảo phát triển bền vững.
