Cảnh báo 3 điều bất thường có thể liên quan đến ung thư gan mà nhiều người Việt chủ quan bỏ qua. Đây là những dấu hiệu và thói quen sinh hoạt phổ biến đang làm gia tăng nguy cơ tổn thương gan theo thời gian.
Gan - 'nhà máy lọc' quan trọng của cơ thể
Gan được xem như "nhà máy lọc" của cơ thể, đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa chất dinh dưỡng, đào thải độc tố, dự trữ năng lượng và tổng hợp protein. Dù hoạt động không ngừng, gan lại là cơ quan ít khi lên tiếng. Vì vậy, nhiều bệnh lý về gan, đặc biệt là ung thư gan, thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn.
Rối loạn tiêu hóa kéo dài
Một trong những biểu hiện thường gặp nhất ở người có vấn đề về gan là sự thay đổi bất thường trong hệ tiêu hóa. Nhiều người đột nhiên chán ăn, ăn không ngon, thường xuyên đầy hơi sau bữa ăn dù khẩu phần không thay đổi. Không ít trường hợp có cảm giác buồn nôn, khó chịu vùng bụng trên hoặc sợ đồ ăn nhiều dầu mỡ. Triệu chứng này dễ bị nhầm với bệnh dạ dày, rối loạn tiêu hóa hoặc áp lực công việc. Tuy nhiên, khi chức năng gan suy giảm, quá trình sản xuất và bài tiết dịch mật bị ảnh hưởng, dẫn đến tiêu hóa chất béo kém. Nếu các biểu hiện kéo dài nhiều tuần không rõ nguyên nhân, người bệnh nên chủ động kiểm tra sức khỏe thay vì tự ý dùng thuốc.
Mệt mỏi dai dẳng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ
Cảm giác kiệt sức kéo dài là tín hiệu phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Khác với mệt mỏi sau lao động hoặc thiếu ngủ, mệt mỏi liên quan đến bệnh gan thường xuất hiện liên tục và không cải thiện dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. Nhiều người mô tả cơ thể luôn thiếu năng lượng, khó tập trung, giảm hiệu suất lao động và thường xuyên buồn ngủ ban ngày. Tình trạng này xảy ra do chức năng chuyển hóa và giải độc của gan suy giảm, khiến cơ thể tích tụ nhiều chất có hại. Đây là dấu hiệu không nên xem nhẹ, đặc biệt nếu đi kèm sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc suy nhược kéo dài.
Những thay đổi trên da và mắt
Khi tổn thương gan tiến triển nặng, các biểu hiện bên ngoài trở nên rõ ràng hơn. Vàng da và vàng mắt là dấu hiệu điển hình, xảy ra khi bilirubin tích tụ trong máu do chức năng gan suy giảm. Bên cạnh đó, một số người xuất hiện các mảng đỏ bất thường ở lòng bàn tay, đặc biệt tại vùng mô cái và mô út. Các mạch máu nhỏ giãn nở trên da tạo hình mạng nhện cũng là dấu hiệu liên quan đến bệnh gan. Khi nhận thấy những thay đổi này, người bệnh cần đi khám sớm để được đánh giá chính xác nguyên nhân.
Thói quen âm thầm 'bào mòn' lá gan
Theo các bác sĩ, bên cạnh yếu tố bệnh lý, lối sống thiếu khoa học là nguyên nhân khiến số ca mắc bệnh gan ngày càng tăng. Chế độ ăn uống mất cân bằng, thường xuyên dùng đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, nước ngọt có đường hoặc món chiên rán khiến gan hoạt động quá tải. Về lâu dài, điều này làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và biến chứng. Một thói quen nguy hiểm khác là sử dụng thực phẩm bị nấm mốc. Nhiều người cắt bỏ phần hỏng và tiếp tục ăn, không biết độc tố nấm mốc đã lan rộng. Một số độc tố được chứng minh làm tăng nguy cơ ung thư gan nếu tiếp xúc lâu dài. Thức khuya và thiếu ngủ cũng là "kẻ thù" của gan. Ban đêm là thời điểm cơ thể sửa chữa, tái tạo tế bào; ngủ muộn thường xuyên làm gián đoạn quá trình phục hồi, gia tăng nguy cơ tổn thương gan. Ngoài ra, căng thẳng kéo dài, áp lực công việc và cảm xúc tiêu cực cũng ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
Lời khuyên từ chuyên gia
Các chuyên gia khuyến nghị duy trì chế độ ăn cân đối, ngủ đủ giấc, tập luyện thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ để theo dõi chức năng gan. Ung thư gan không xuất hiện trong một sớm một chiều. Cơ thể đã gửi đi những tín hiệu cảnh báo từ rất sớm. Việc lắng nghe cơ thể, thay đổi lối sống và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ có thể giúp phát hiện nguy cơ sớm, bảo vệ lá gan trước khi quá muộn.
Tổng hợp (Bohe, Sohu)
