Bước sang tuổi 40, cơ thể nam giới bắt đầu có những thay đổi âm thầm về mặt sinh hóa. Quá trình trao đổi chất thay đổi, nội tiết tố biến động và những tác động của lối sống trong nhiều năm bắt đầu bộc lộ rõ hơn. Tiến sĩ Shelly Mahajan, Giám đốc Phòng xét nghiệm tại Mahajan Imaging & Labs (Ấn Độ), cho biết: “Bước sang tuổi 40, cơ thể nam giới bắt đầu có những thay đổi âm thầm về mặt sinh hóa. Quá trình trao đổi chất thay đổi, nội tiết tố biến động và những tác động của lối sống trong nhiều năm bắt đầu bộc lộ rõ hơn.”
Tim mạch - đừng đợi khi có triệu chứng
Trên thực tế, các mảng xơ vữa có thể tích tụ trong động mạch suốt nhiều năm mà không gây khó chịu đáng kể. Một mức cholesterol chỉ tăng nhẹ hôm nay có thể là tín hiệu cảnh báo giúp phòng tránh biến cố tim mạch nghiêm trọng trong tương lai. Các chuyên gia khuyến nghị nam giới nên kiểm tra mỡ máu định kỳ. Xét nghiệm này đánh giá cholesterol toàn phần, LDL (cholesterol “xấu”), HDL (cholesterol “tốt”) và triglyceride. Kết hợp với theo dõi huyết áp thường xuyên, các chỉ số này có thể giúp phát hiện nguy cơ tim mạch từ rất sớm, trước khi xảy ra nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Tầm soát tiểu đường
Tiến sĩ Mahajan nhận định: “Bước sang tuổi 40 thường đi kèm với tình trạng ít vận động và tích tụ mỡ bụng, đây là những yếu tố quan trọng dẫn đến đề kháng insulin.” Ngoài xét nghiệm đường huyết lúc đói, nhiều chuyên gia khuyến nghị thực hiện xét nghiệm HbA1c vì chỉ số này phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2 - 3 tháng trước đó. Việc phát hiện tiền tiểu đường từ sớm có thể mang lại khác biệt lớn. Trong nhiều trường hợp, thay đổi chế độ ăn uống, giảm cân và tăng cường vận động có thể trì hoãn hoặc ngăn ngừa bệnh tiểu đường loại 2.
Tuyến tiền liệt - cơ quan thường bị bỏ quên
Theo tuổi tác, tuyến tiền liệt sẽ có những thay đổi tự nhiên. Phần lớn là lành tính nhưng một số trường hợp có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm ung thư. Điều quan trọng là ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm thường không gây triệu chứng. Theo tiến sĩ Mahajan, nam giới nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát tuyến tiền liệt. Việc đánh giá thường bao gồm xét nghiệm PSA và thăm khám trực tràng trong những trường hợp phù hợp.
Kiểm tra chức năng gan, thận và thiếu hụt vitamin
Gan và thận hoạt động liên tục để chuyển hóa, xử lý chất dinh dưỡng và loại bỏ các chất thải, độc tố khỏi cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng là những cơ quan có thể bị tổn thương trong thời gian dài mà không biểu hiện triệu chứng rõ rệt. Nam giới nên xét nghiệm chức năng gan (LFT) để giúp đánh giá các enzyme và protein phản ánh sức khỏe gan; xét nghiệm chức năng thận (KFT) giúp đánh giá các chỉ số như creatinine.
Theo tiến sĩ Mahajan, thiếu vitamin D, vitamin B12 có thể gây mệt mỏi kéo dài, yếu cơ, giảm khả năng tập trung và dễ bị nhầm với biểu hiện của căng thẳng hoặc tuổi tác. Vitamin D thấp còn có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu canxi, từ đó làm giảm mật độ xương theo thời gian. Các xét nghiệm máu đơn giản có thể giúp phát hiện tình trạng thiếu hụt và hướng dẫn bổ sung phù hợp thay vì tự ý dùng thực phẩm chức năng.
