Theo Thạc sĩ, Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Bích Ngọc, công tác tại Khoa Lao Hô hấp thuộc Bệnh viện Phổi Trung ương, bệnh lao hiện vẫn đang là một trong những bệnh truyền nhiễm gây ra gánh nặng rất lớn cho hệ thống y tế, đặc biệt là tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Điều đáng lo ngại hơn cả, theo thống kê lâm sàng, có tới khoảng 40% bệnh nhân mắc lao không xuất hiện các triệu chứng điển hình, dẫn đến việc chẩn đoán bị chậm trễ đáng kể và làm tăng cao nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.
Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh lao thường bị bỏ qua
Bác sĩ Ngọc cho biết, thông thường khi nhắc đến bệnh lao, nhiều người dân thường nghĩ ngay đến các dấu hiệu đặc trưng như ho kéo dài trên hai tuần, ho ra máu, sốt về chiều, đổ mồ hôi trộm ban đêm và sụt cân nhanh chóng. Tuy nhiên, trên thực tế lâm sàng, không ít bệnh nhân chỉ có biểu hiện rất nhẹ, thậm chí gần như không có triệu chứng rõ ràng nào trong giai đoạn đầu của bệnh.
"Nhiều trường hợp bệnh nhân đến khám chỉ vì tình trạng mệt mỏi kéo dài, chán ăn hoặc sụt cân nhẹ không rõ nguyên nhân cụ thể. Một số người khác chỉ bị ho khan thoáng qua, không liên tục nên thường chủ quan bỏ qua. Chính sự 'im lặng' của bệnh ở giai đoạn sớm đã khiến người bệnh không đi khám kịp thời, vô tình làm tăng nguy cơ lây lan cho những người xung quanh", bác sĩ Ngọc nhấn mạnh.
Các dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý
Do đó, bác sĩ Ngọc đưa ra khuyến cáo, người dân cần đặc biệt chú ý đến những dấu hiệu sớm nhưng dễ bị bỏ qua của bệnh lao:
- Tình trạng ho dai dẳng dù không nhiều, kéo dài trên 1 đến 2 tuần mà không đáp ứng với các loại thuốc điều trị thông thường.
- Cảm giác mệt mỏi kéo dài, giảm cân nhẹ không rõ nguyên nhân, ăn uống kém ngon miệng.
- Sốt nhẹ về chiều tối hoặc ra mồ hôi trộm ban đêm một cách bất thường.
- Một số bệnh nhân có thể xuất hiện cảm giác đau tức ngực nhẹ, khó thở thoáng qua hoặc giảm sút khả năng lao động hàng ngày.
- Tình trạng gầy, sụt cân không do tiêu chảy hoặc suy dinh dưỡng, kèm theo các triệu chứng về đường hô hấp nêu trên.
Nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh lao cao
Bệnh lao phổi thường xảy ra khi hệ thống miễn dịch của người bệnh không đủ mạnh để chống lại vi khuẩn lao. Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc lao phổi nói chung và lao phổi giai đoạn đầu nói riêng bao gồm:
- Người dân sinh sống tại các vùng hoặc khu vực có tỷ lệ mắc bệnh lao cao trên cả nước.
- Người thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây nhiễm, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi. Nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng lên đáng kể nếu có sự tiếp xúc gần gũi trong một khoảng thời gian dài.
- Người bị suy giảm hệ miễn dịch như mắc các bệnh tự miễn, nhiễm HIV, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài (corticosteroid, người ghép tạng), hóa trị liệu ung thư hoặc mắc các bệnh suy giảm miễn dịch khác.
- Người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, suy thận mạn tính.
- Trẻ em bị suy dinh dưỡng, đặc biệt là các trường hợp suy dinh dưỡng nặng và chưa được tiêm phòng vaccine BCG đầy đủ.
Hậu quả của việc chẩn đoán muộn
Bác sĩ Ngọc nhấn mạnh thêm, bệnh nhân mắc bệnh lao thường không được chẩn đoán kịp thời, dẫn đến tình trạng ho dai dẳng kéo dài, thiếu máu nặng và khả năng hoạt động hàng ngày bị giảm sút nghiêm trọng. Việc chẩn đoán muộn không chỉ làm tăng nguy cơ lây truyền bệnh cho người khác, mà còn gây khó khăn hơn cho quá trình điều trị và làm tăng chi phí y tế một cách đáng kể.
Nếu không được điều trị thích hợp và kịp thời, bệnh lao hoàn toàn có thể gây nguy hại trực tiếp đến tính mạng của người bệnh. Do đó, bác sĩ Ngọc khuyến nghị người dân cần chủ động thực hiện sàng lọc bệnh lao để sớm nhận biết các giai đoạn đầu của lao phổi, giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và giảm thiểu tối đa những hậu quả nghiêm trọng mà căn bệnh này có thể gây ra cho sức khỏe cộng đồng.
