Bé trai 11 tuổi viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu khuẩn, cảnh báo biến chứng nguy hiểm
Một trường hợp bệnh nhi 11 tuổi ở Tây Ninh đã trải qua tình trạng nguy kịch do viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu khuẩn, với biểu hiện co giật và tăng huyết áp nghiêm trọng. Sự việc này làm dấy lên mối quan ngại về các biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm từ nhiễm trùng thông thường ở trẻ em.
Diễn biến bệnh lý phức tạp
Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), bệnh nhi N.P.D.N. (11 tuổi) nhập viện trong tình trạng lơ mơ, phải thở oxy, với huyết áp tăng cao đến 180/100 mmHg và nhịp tim nhanh 112 lần/phút. Khoảng một tuần trước đó, trẻ có triệu chứng sốt, đau họng, sưng đau vùng góc hàm phải, nhưng gia đình tự mua thuốc điều trị tại nhà.
Sau khi triệu chứng giảm, trẻ trở lại trường học, nhưng đột ngột đau đầu, buồn nôn rồi ngất trong lớp. Tại cơ sở y tế địa phương, bệnh nhi xuất hiện hai cơn co giật toàn thể với biểu hiện tay chân co cứng và trợn mắt, ban đầu được chẩn đoán viêm màng não trước khi chuyển tuyến.
Chẩn đoán chính xác và điều trị tích cực
Tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, các xét nghiệm cho thấy chỉ số kháng thể kháng liên cầu (ASO) tăng trên 1.000 đơn vị/L, cùng với đạm và hồng cầu trong nước tiểu. Từ đó, bác sĩ xác định trẻ bị viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu khuẩn Streptococcus pyogenes (liên cầu beta tan huyết nhóm A), kèm biến chứng tăng huyết áp dẫn đến co giật.
Bệnh nhi được điều trị tích cực với hỗ trợ hô hấp, kháng sinh, thuốc chống co giật, thuốc hạ huyết áp đường tĩnh mạch, lợi tiểu và chế độ ăn nhạt. Sau một tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt: trẻ tỉnh táo, huyết áp được kiểm soát bằng thuốc uống, và các chỉ số nước tiểu tiến triển tốt, đủ điều kiện xuất viện với lịch hẹn tái khám.
Cảnh báo về chẩn đoán nhầm và biến chứng
Bác sĩ Tiến cho biết, viêm cầu thận cấp hậu nhiễm liên cầu khuẩn từng phổ biến vào những năm 1990 nhưng hiện nay ít gặp. Do đó, khi bệnh xuất hiện trở lại với biến chứng như tăng huyết áp và co giật, rất dễ bị chẩn đoán nhầm với các bệnh lý thần kinh như viêm não hoặc viêm màng não.
Liên cầu beta tan huyết nhóm A là tác nhân thường gây viêm họng ở trẻ em. Ở trẻ từ 3 tuổi trở lên, bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt, đau họng, đau đầu, buồn nôn, có thể kèm viêm amiđan mủ, nổi hạch cổ, hoặc phát ban dạng tinh hồng nhiệt. Trong khi đó, trẻ nhỏ hơn có biểu hiện không điển hình, dễ bị bỏ sót.
Nếu không được điều trị đúng cách, nhiễm liên cầu có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm:
- Viêm cầu thận cấp
- Sốt thấp khớp
- Viêm khớp sau nhiễm liên cầu
- Các biến chứng sinh mủ như viêm tai giữa, viêm xoang, áp xe quanh họng, thậm chí viêm màng não
Khuyến cáo phòng ngừa và điều trị
Bác sĩ Tiến nhấn mạnh, việc điều trị viêm họng do liên cầu bằng kháng sinh đúng chỉ định có vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng. Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay khi có các dấu hiệu như sốt cao, đau họng kéo dài, nổi hạch, phát ban, hoặc bất thường khi tiểu tiện.
Để phòng bệnh hiệu quả, cần thực hiện các biện pháp sau:
- Đeo khẩu trang khi cần thiết và hạn chế tiếp xúc nơi đông người
- Giữ ấm cơ thể và vệ sinh tay thường xuyên
- Làm sạch môi trường sống và đồ chơi của trẻ
- Cho trẻ khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần để phát hiện sớm và xử trí kịp thời các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp
Trường hợp này là lời cảnh tỉnh về tầm quan trọng của việc theo dõi sát sao sức khỏe trẻ em và không chủ quan với các triệu chứng nhiễm trùng thông thường, để tránh những hậu quả nghiêm trọng không đáng có.
