Bộ Y tế cho biết trong 4 tháng đầu năm 2026, tình hình các bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp với số ca mắc gia tăng đáng kể. Dẫn đầu là sốt xuất huyết với 45.000 ca mắc, 5 ca tử vong, tăng 1,8 lần so với cùng kỳ năm trước và có nguy cơ bùng phát mạnh khi mùa mưa đến. Bệnh tay chân miệng ghi nhận hơn 11.800 ca, 3 ca tử vong, đáng lo ngại khi chủng EV71 gây biến chứng nặng đang lưu hành. Covid-19 cũng quay trở lại với số ca mắc tăng gấp 4,4 lần. Bên cạnh đó, não mô cầu xuất hiện rải rác tại nhiều địa phương, đã có ca tử vong ở trẻ nhỏ; bệnh dại ghi nhận 20 ca tử vong từ đầu năm, trong đó có trẻ 2 tuổi tại Đắk Lắk.
Nguy cơ dịch chồng dịch
Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ “dịch chồng dịch” và khuyến cáo tăng cường giám sát, bảo đảm cung ứng vaccine và chủ động phòng bệnh. Ghi nhận từ Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhu cầu tiêm phòng các bệnh truyền nhiễm trên toàn quốc đang tăng nhanh, tập trung vào các vaccine phòng bệnh theo mùa và có nguy cơ bùng phát như não mô cầu, cúm, dại, thủy đậu, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, RSV…
Khu vực Tây Nguyên tăng đột biến
Bác sĩ chuyên khoa I Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, đáng chú ý, khu vực Tây Nguyên ghi nhận mức tăng đột biến 200-500% so với tháng trước. Tại các trung tâm vùng sâu ở Buôn Hồ, Krông Pắc, Ea Kar, Ea Tam, Cư M’gar (Đắk Lắk), đông đảo đồng bào Ê Đê, Bru-Vân Kiều, Nùng… đưa con em đi tiêm chủng. Điều này cho thấy khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế đang được thu hẹp, đồng thời thể hiện sự chủ động của đơn vị trong nỗ lực mở rộng mạng lưới đến các địa bàn khó khăn, giúp người dân tiếp cận dịch vụ tiêm chủng chất lượng cao.
Những chuyến đi xa để bảo vệ con trẻ
Cùng chồng đưa hai con (3 và 9 tuổi) đến VNVC Ea Kar tiêm vaccine não mô cầu ngày 3/5, chị H’Loan Byă, dân tộc Ê Đê, xã M’Drắk cho biết sau khi đọc thông tin một trẻ mắc não mô cầu tử vong do lây bệnh trong gia đình, gia đình đã di chuyển gần 70km, mất khoảng 3 tiếng đi xe máy trong dịp nghỉ lễ để đưa con đi tiêm. Dù phải đưa con đi giữa trời nắng gắt rất vất vả nhưng chị tâm sự yên tâm hơn khi con đã được bảo vệ bằng vaccine. Tương tự, chị Lý Thị Dung, dân tộc Nùng, xã Ea Ô chở con trai 8 tuổi và con gái 11 tuổi bằng xe máy vượt hơn 30km đến VNVC Ea Kar tiêm vaccine não mô cầu. Cùng đi còn có 4 gia đình trong thôn, mỗi người chở 2-3 trẻ, tổng cộng 12 bé. Chị Dung cho hay được cán bộ y tế tuyên truyền đến từng thôn là bệnh do não mô cầu lây lan và tiến triển nhanh, vi khuẩn có sẵn ở vùng hầu họng nên ai cũng có thể mắc. “Chúng tôi quyết tâm đưa các con đi tiêm vì lo ngại bệnh này gây tử vong cao”, chị nói.
Nhận thức phòng bệnh ngày càng cao
Bác sĩ Chính cho biết, nhu cầu tiêm vaccine tăng mạnh tại các địa bàn Tây Nguyên không chỉ phản ánh lo ngại trước dịch bệnh mà còn cho thấy nhận thức phòng bệnh của người dân ngày càng nâng cao, niềm tin vào vaccine và y tế dự phòng được củng cố rõ rệt. Nhiều gia đình vượt đường xa vài chục km để đưa con đi tiêm phòng. Trước nhu cầu tiêm chủng tăng cao, đặc biệt trong dịp cao điểm hè, đơn vị đã chủ động bảo đảm nguồn cung vaccine chính hãng đầy đủ cho cả trẻ em và người lớn, đồng thời tăng cường bảo quản, điều phối và vận chuyển an toàn trên toàn hệ thống. Song song đó, đơn vị tăng cường truyền thông, tư vấn qua các chương trình trực tuyến với chuyên gia, đồng thời tổ chức tư vấn trực tiếp tại trung tâm, khu dân cư, trường học.
Hỗ trợ tài chính và tiêm miễn phí
Nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận vaccine dễ hơn, VNVC triển khai nhiều chương trình hỗ trợ tài chính như trả góp 0% lãi suất cho các gói vaccine, đồng thời thực hiện các chương trình tiêm miễn phí cho nhóm yếu thế, lực lượng công an, bộ đội và người dân tại khu vực hải đảo, đặc khu…, góp phần giúp nhiều gia đình được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch.
Khuyến cáo của bác sĩ
Theo bác sĩ Bạch Thị Chính, các bệnh nguy hiểm như não mô cầu, dại, sốt xuất huyết, cúm, thủy đậu… đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả. Người dân cần chủ động tiêm đầy đủ, đúng lịch theo từng độ tuổi để tạo “lá chắn” bảo vệ, như tiêm đủ các nhóm vaccine não mô cầu để phòng toàn diện; vaccine dại ngoài tiêm ngay khi bị động vật cắn cào có thể tiêm dự phòng trước phơi nhiễm. Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần duy trì các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh cá nhân, rửa tay, đeo khẩu trang khi cần, ăn uống đủ chất, giữ môi trường sạch sẽ, diệt lăng quăng, ngủ màn… Khi có dấu hiệu bất thường như sốt kéo dài, mệt mỏi, phát ban, nôn ói, cần đến cơ sở y tế sớm, không tự ý điều trị tại nhà.
