Bộ Y tế vừa phát đi cảnh báo khẩn và hướng dẫn chi tiết cách sơ cứu nạn nhân say nắng, say nóng trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt hiện nay. Theo đó, say nắng, say nóng là tình trạng cơ thể bị quá nhiệt do tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao, dẫn đến rối loạn điều hòa thân nhiệt, có thể gây tổn thương các cơ quan và nguy hiểm đến tính mạng.
Dấu hiệu nhận biết say nắng, say nóng
Các dấu hiệu thường gặp bao gồm: nhiệt độ cơ thể tăng cao (trên 40 độ C), da nóng và khô (không đổ mồ hôi), nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, mạch nhanh, thở gấp, lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Đối với trường hợp say nóng nhẹ, người bệnh có thể có biểu hiện mệt mỏi, vã mồ hôi nhiều, da lạnh và ẩm, chuột rút.
Hướng dẫn sơ cứu kịp thời
Khi phát hiện người bị say nắng hoặc say nóng, cần thực hiện ngay các bước sơ cứu sau:
- Di chuyển nạn nhân vào nơi mát mẻ: Đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nắng nóng, vào bóng râm hoặc phòng có điều hòa, quạt mát.
- Hạ nhiệt cơ thể: Cởi bỏ quần áo thừa, dùng khăn mát hoặc nước mát lau người, đặc biệt ở các vùng như nách, bẹn, cổ. Có thể chườm đá lạnh lên trán, nách, bẹn để hạ nhiệt nhanh.
- Bù nước và điện giải: Nếu nạn nhân còn tỉnh táo, cho uống nước mát từ từ, tốt nhất là nước có pha muối hoặc dung dịch oresol. Tránh uống quá nhanh hoặc uống nước lạnh gây sốc.
- Theo dõi dấu hiệu sinh tồn: Quan sát nhịp thở, mạch, huyết áp. Nếu nạn nhân có dấu hiệu ngừng thở, tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) ngay lập tức.
- Gọi cấp cứu: Trong trường hợp nặng như mất ý thức, co giật, sốt cao không hạ, cần gọi xe cấp cứu (115) hoặc nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Những điều cần tránh khi sơ cứu
Bộ Y tế cũng lưu ý những sai lầm thường gặp khi sơ cứu say nắng, say nóng:
- Không cho uống thuốc hạ sốt: Paracetamol hay ibuprofen không có tác dụng trong trường hợp say nắng do quá nhiệt.
- Không dùng nước đá lạnh hoặc ngâm vào nước lạnh: Việc này có thể gây sốc nhiệt và co mạch, làm tình trạng nặng hơn.
- Không cho uống nước nếu nạn nhân bất tỉnh: Có thể gây sặc, tắc đường thở.
- Không chà xát hoặc xoa bóp: Có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể và gây tổn thương thêm.
Phòng ngừa say nắng, say nóng
Để phòng tránh, người dân nên hạn chế ra ngoài trời nắng trong khoảng thời gian từ 10h đến 16h, đặc biệt là người già, trẻ em và người có bệnh nền. Khi cần ra ngoài, cần mặc quần áo thoáng mát, đội mũ rộng vành, uống nhiều nước, tránh hoạt động thể lực quá sức. Bộ Y tế khuyến cáo mỗi người cần nâng cao ý thức phòng bệnh và biết cách sơ cứu cơ bản để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng trong mùa nắng nóng.
