Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ sức khỏe từ nắng nóng gay gắt
Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế vừa có công văn gửi các địa phương, yêu cầu tăng cường tuyên truyền về phòng chống say nắng, say nóng, đột quỵ nhiệt và hướng dẫn người dân xử lý nước sinh hoạt an toàn trong bối cảnh nắng nóng gay gắt kéo dài.
Theo đó, từ đầu năm 2026 đến nay, điều kiện khô nóng xuất hiện sớm với số ngày nắng nóng gia tăng, dự báo tiếp tục kéo dài và gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến 10-40% trên cả nước. Dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ, cảnh báo sớm nguy cơ hạn hán, thiếu nước sinh hoạt và tác động xấu đến sức khỏe.
Ai dễ bị tổn thương nhất?
Bộ Y tế chỉ ra rằng say nắng, say nóng hoặc đột quỵ do nhiệt thường xảy ra khi tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột. Nhóm nguy cơ cao bao gồm người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lao động ngoài trời như công nhân lò gạch, luyện kim, lao động nông nghiệp. Người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cũng dễ bị ảnh hưởng nặng.
Biểu hiện nhẹ thường là mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tim đập nhanh, chuột rút. Trường hợp nặng có thể đau đầu dữ dội, khó thở, buồn nôn, co giật, ngất xỉu, hôn mê, tụt huyết áp và nguy cơ tử vong.
Cách xử trí khi say nắng
Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng, cần nhanh chóng đưa vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, lau mát cơ thể và cho uống nước từng ngụm nhỏ. Chườm mát tại vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt nhanh. Nếu xuất hiện dấu hiệu nặng như co giật, hôn mê hoặc khó thở tăng dần, phải gọi cấp cứu 115 hoặc đưa tới cơ sở y tế gần nhất, tiếp tục chườm mát trong khi di chuyển.
Khuyến cáo hạn chế ra đường từ 10h đến 16h
Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài trời trong khung giờ nắng nóng cao điểm từ 10h đến 16h. Người đang ở phòng điều hòa không nên ra nắng đột ngột mà cần thời gian thích nghi. Nên mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, uống đủ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, bổ sung rau xanh, hoa quả và duy trì luyện tập.
Đối với người lao động ngoài trời, cần bố trí làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn, nghỉ giải lao định kỳ sau 45 phút đến một giờ. Sử dụng đầy đủ bảo hộ như mũ, nón, kính, quần áo chống nắng; tránh uống rượu bia; bổ sung nước và điện giải thường xuyên. Các cơ sở sản xuất cần lắp mái che, quạt thông gió, phun sương hoặc điều hòa để giảm nhiệt.
Xử lý nước sinh hoạt mùa hạn hán
Thiếu nước sạch trong mùa khô hạn có thể làm gia tăng các bệnh lây qua đường nước như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn. Bộ Y tế hướng dẫn ưu tiên sử dụng nước giếng đào, giếng khoan. Nếu buộc phải lấy nước từ ao hồ, sông suối, cần chọn nơi ít ô nhiễm, lấy nước xa bờ.
Quy trình xử lý gồm làm trong và khử trùng. Dùng phèn chua với tỷ lệ 1g cho 20 lít nước hoặc lọc qua vải sạch nhiều lần. Sau đó khử trùng bằng Cloramin B hoặc Aquatabs theo liều lượng hướng dẫn. Nước sau khử trùng vẫn cần đun sôi trước khi uống. Nếu không có hóa chất, chỉ dùng nước đã đun sôi kỹ, tránh ăn rau sống rửa bằng nước chưa xử lý. Có thể sử dụng thiết bị lọc nước đã được kiểm định, nhưng nước đầu vào cần được làm trong trước.
