Trong những ngày nắng nóng gay gắt, điều hòa là thiết bị giải nhiệt hiệu quả nhưng nếu sử dụng sai cách có thể gây hại cho sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ sốc nhiệt khi ra vào phòng lạnh đột ngột.
Nắng nóng cực đoan và áp lực lên cơ thể
Nhiều địa phương đang trải qua những ngày nắng nóng khắc nghiệt, nhiệt độ ngoài trời có thể lên tới 37 độ C. Điều hòa trở thành thiết bị không thể thiếu trong sinh hoạt gia đình. Tuy nhiên, theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Liên chi hội truyền nhiễm TP.HCM, việc dùng điều hòa không đúng cách có thể gây tác dụng ngược, làm tăng nguy cơ sốc nhiệt do thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Cơ thể con người duy trì thân nhiệt ổn định ở mức 36,5-37,5 độ C. Khi môi trường quá nóng, hệ thống điều hòa thân nhiệt bị quá tải, dẫn đến mệt mỏi, mất nước và giảm khả năng thích nghi. Không chỉ người già hay người bệnh nền, người khỏe mạnh cũng có thể gặp vấn đề nếu thường xuyên di chuyển giữa nắng nóng và phòng lạnh sâu.
Nguy cơ sốc nhiệt khi dùng điều hòa sai cách
Bác sĩ Khanh nhấn mạnh, nguy hiểm nhất không chỉ là say nắng mà còn là sốc nhiệt, xảy ra khi cơ thể không kịp thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh. Nhiều gia đình bật điều hòa cả ngày lẫn đêm để cảm thấy thoải mái, nhưng thói quen để nhiệt độ quá thấp ngay khi vào phòng có thể gây hại. Sự chênh lệch lớn giữa nhiệt độ trong và ngoài phòng khiến cơ thể khó thích nghi, dễ gây chóng mặt, mệt mỏi hoặc rối loạn thân nhiệt.
Mức nhiệt độ điều hòa được khuyến cáo là 25–27 độ C, đảm bảo đủ mát nhưng an toàn cho sức khỏe. Mức này giúp giảm chênh lệch nhiệt độ và hạn chế tình trạng “sốc lạnh” khi di chuyển.
Kết hợp quạt để phân bổ nhiệt độ
Một nguyên tắc quan trọng khi sử dụng điều hòa là nên kết hợp với quạt ở mức nhẹ để luồng khí lạnh phân bổ đều trong phòng. Điều này giúp tránh tình trạng chỗ quá lạnh, chỗ nóng, gây khó chịu. Không khí lưu thông tốt cũng hạn chế luồng lạnh tập trung trực tiếp vào vùng mặt và ngực, nơi dễ bị ảnh hưởng đến đường hô hấp.
Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột
Theo bác sĩ Khanh, thay đổi nhiệt độ đột ngột là nguyên nhân phổ biến gây sốc nhiệt. Việc vừa đi từ ngoài nắng vào phòng lạnh quá mức hoặc ngược lại có thể gây choáng váng, mệt mỏi. Do đó, nên dành vài phút ở khu vực trung gian như hành lang hoặc nơi râm mát trước khi vào phòng lạnh để cơ thể thích nghi dần.
Đối tượng dễ bị ảnh hưởng
Trẻ nhỏ là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất khi dùng điều hòa sai cách do khả năng điều hòa thân nhiệt kém. Nếu phòng quá lạnh hoặc trẻ nằm trực tiếp dưới luồng gió, nguy cơ cảm lạnh, viêm hô hấp tăng cao. Người cao tuổi và người có bệnh tim mạch, hô hấp cũng cần thận trọng vì thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây rối loạn tim mạch hoặc khó thở.
Uống đủ nước để giảm nguy cơ mất nước
Trong mùa nắng nóng, cơ thể mất nước nhanh hơn, ngay cả khi ở trong phòng điều hòa. Cần uống nước đều đặn trong ngày, không đợi khát mới uống. Người trưởng thành nên bổ sung khoảng 2,5-3 lít nước mỗi ngày, tăng thêm nếu hoạt động nhiều. Duy trì đủ nước giúp cơ thể điều hòa nhiệt tốt hơn và giảm mệt mỏi.
Giữ không gian sống ổn định nhiệt độ
Một nguyên tắc quan trọng là giữ môi trường sống có nhiệt độ ổn định, tránh thay đổi quá lớn giữa các không gian. Không nên để phòng quá lạnh vào ban đêm vì có thể gây khô họng, cảm lạnh hoặc khó ngủ. Nhiệt độ ổn định giúp cơ thể dễ thích nghi, giảm áp lực lên hệ tuần hoàn và hô hấp.
Bác sĩ Khanh khuyến cáo, điều hòa không gây hại nếu sử dụng đúng cách. Điều quan trọng là giữ nhiệt độ hợp lý, hạn chế thay đổi đột ngột và duy trì thói quen uống đủ nước. Trong điều kiện thời tiết cực đoan, chủ động điều chỉnh sinh hoạt sẽ giúp giảm nguy cơ sốc nhiệt và các vấn đề sức khỏe liên quan.
