Hành trình 'siêu nhân' của bác sĩ nội trú: Một lần thi duy nhất và 3 năm sống trong bệnh viện
Mỗi năm, sau kỳ thi bác sĩ nội trú tại Trường Đại học Y Hà Nội, mạng xã hội lại rộn ràng với những đoạn clip ghi lại khoảnh khắc thí sinh nín thở chờ đến lượt hô tên chọn chuyên ngành. Với người ngoài, đó có thể chỉ là một nghi thức trang trọng. Nhưng với sinh viên y khoa, đó là đích đến của hành trình dài đầy áp lực và sàng lọc khắc nghiệt, nơi chỉ những gương mặt xuất sắc nhất mới có cơ hội bước lên bục chọn lựa.
Cánh cửa hẹp và tỷ lệ chọi nghẹt thở
Bác sĩ nội trú là chương trình đào tạo đặc biệt kéo dài 3 năm sau 6 năm học y khoa, nơi học viên gần như "ăn ngủ" cùng bệnh viện để rèn nghề. Tuy nhiên, cánh cửa này chỉ mở một lần duy nhất cho mỗi sinh viên. Nếu bỏ lỡ, họ sẽ không có cơ hội thi lại, khiến tỷ lệ cạnh tranh trở nên vô cùng khốc liệt.
Chỉ khoảng 5-10% sinh viên mỗi khóa có thể bước vào chương trình này, trong khi nhiều chuyên ngành mỗi năm chỉ tuyển vài chỉ tiêu. Để giành được "tấm vé vàng" này, thí sinh phải đáp ứng loạt tiêu chí khắt khe theo quy định:
- Tốt nghiệp hệ chính quy loại khá trở lên.
- Không bị kỷ luật trong quá trình học tập.
- Dưới 27 tuổi và đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp.
- Một số chuyên ngành còn có tiêu chuẩn sức khỏe riêng biệt.
Đặc biệt, sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc, nếu đủ điều kiện, có thể được xét tuyển thẳng, tạo thêm cơ hội cho những tài năng trẻ.
Cuộc sống 24/24 trong bệnh viện và những hy sinh thầm lặng
PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, nhớ lại quãng thời gian học bác sĩ nội trú năm 1993 như những ngày gần như sống hẳn trong bệnh viện. Khi đó, Bệnh viện Chợ Rẫy chỉ có một phòng trực nhỏ trên tầng 10 dành cho bác sĩ nội trú, còn ở Bệnh viện Bình Dân và Bệnh viện Đại học Y Dược, họ trải chiếu nghỉ tạm dọc các dãy hành lang.
Cuộc sống không có khái niệm giờ giấc. Các bác sĩ phải bám sát bệnh nhân, sẵn sàng có mặt bất cứ lúc nào khi có ca cấp cứu. Những ca mổ kéo dài đến 2-3 giờ sáng là chuyện thường xuyên. Kết thúc ca trực lúc nửa đêm, ông kể cả nhóm lại rủ nhau ra vỉa hè gần bệnh viện ăn vội bát cháo lót dạ. Nhưng nhiều khi muỗng cháo vừa đưa lên miệng, tiếng còi xe cấp cứu vang lên, tất cả lại lập tức bỏ dở, chạy ngược vào viện.
"Cuộc sống nội trú là bám bệnh viện 24/24. Học chỉ là một phần, quan trọng nhất là phải lăn lộn trong môi trường bệnh viện", bác sĩ Định chia sẻ.
Áp lực chuyên môn và những thử thách tinh thần
Bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Thanh, giảng viên Bộ môn Nội tổng hợp, Trường Đại học Y Hà Nội, cũng cho rằng trúng tuyển nội trú chỉ là vạch xuất phát của hành trình nghề nghiệp dài và nhiều thử thách. Khó khăn không chỉ đến từ những ca trực triền miên hay áp lực học tập, mà còn là cảm giác chông chênh khi vẫn phải phụ thuộc gia đình.
Trong lúc bạn bè đã ổn định công việc, lập gia đình, nhiều bác sĩ nội trú vẫn chật vật vì chế độ đãi ngộ còn hạn chế. Điều này tạo ra gánh nặng tâm lý không nhỏ, đòi hỏi sự kiên trì và đam mê nghề nghiệp mãnh liệt.
Mối quan hệ sư đồ và tinh thần truyền nghề
Điều làm nên bản sắc của môi trường nội trú không chỉ là áp lực chuyên môn mà còn là mối quan hệ sư đồ rất khăng khít. Các thế hệ bác sĩ trẻ gắn bó với thầy gần như mỗi ngày trong bệnh viện, học từ cách khám bệnh, mổ xẻ đến cách ứng xử với bệnh nhân.
Dù trước đây mỗi khóa chỉ 20-30 người, nay tăng lên hàng trăm, tinh thần dấn thân và sự truyền nghề vẫn vẹn nguyên. GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, nhận định mọi bác sĩ nội trú, dù theo chuyên ngành nào, đều phải đi qua chặng đường khắc nghiệt như nhau để chạm tới đỉnh cao nghề nghiệp.
"Nhàn thì khó thành chuyên gia giỏi", ông nhấn mạnh. Nhưng cũng chính 3 năm ấy đã tôi luyện họ trưởng thành vượt bậc, vững vàng cả về chuyên môn lẫn bản lĩnh.
Hình ảnh 'chiến binh' và quá trình tôi luyện thành ngọc sáng
ThS.BS Nguyễn Thùy Ái Châu, phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Da liễu TP.HCM, khắc họa hình ảnh bác sĩ nội trú như một "chiến binh" thực thụ. Chị ví von rằng nếu bác sĩ đa khoa là viên gạch, bác sĩ chuyên khoa định hướng là viên gạch được mài nhẵn, thì bác sĩ nội trú giống như viên gạch đã được nung đỏ lửa.
Sau quá trình học bác sĩ nội trú, nếu tiếp tục đi học chuyên khoa sâu, viên gạch ấy mới trở thành viên ngọc sáng. Nội trú là môi trường rèn luyện khắc nghiệt nhất, nơi các bác sĩ trẻ không chỉ học hỏi chuyên môn mà còn trui rèn kỹ năng sống, khả năng chịu áp lực và tình yêu nghề.
Hành trình của bác sĩ nội trú không chỉ là một con đường học thuật, mà còn là một bài kiểm tra về sự kiên nhẫn, đam mê và lòng dũng cảm. Chính những thử thách này đã tạo nên những "siêu nhân" của ngành y, sẵn sàng đối mặt với mọi khó khăn để cứu chữa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
