Huyết áp dao động tự nhiên trong ngày, nhưng nếu các chỉ số tăng cao kéo dài theo thời gian, nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ cũng sẽ tăng lên, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ.
Cơ thể thường 'thì thầm' trước khi phát tín hiệu báo động
Bác sĩ Aravind Badiger, Giám đốc kỹ thuật của BDR Pharmaceuticals (Ấn Độ) cho biết: “Nhiều người chỉ chú ý khi huyết áp vượt ngưỡng chẩn đoán tăng huyết áp. Tuy nhiên, những thay đổi bất lợi thường đã diễn ra từ trước đó khá lâu. Trên thực tế, huyết áp thường tăng dần theo thời gian thay vì tăng vọt chỉ sau một đêm”.
Huyết áp không phải một con số cố định. Nó thay đổi trong ngày tùy thuộc vào giấc ngủ, chế độ ăn, mức độ vận động, căng thẳng, tình trạng mất nước, lượng caffeine tiêu thụ và cả trạng thái cảm xúc. Đó là lý do những chỉ số huyết áp ở mức cận cao cần được đặc biệt chú ý hơn. Khi huyết áp thường xuyên tăng nhẹ trong thời gian dài, cơ thể có thể đang âm thầm chịu áp lực trước khi bệnh tăng huyết áp thực sự xuất hiện.
Ở một số người, cơ thể có thể xuất hiện những thay đổi nhỏ từ sớm. Đây không phải là dấu hiệu chẩn đoán bệnh, nhưng có thể phản ánh tác động của lối sống lên cơ thể, chẳng hạn:
- Thường xuyên mệt mỏi sau những đêm ngủ kém.
- Hay đau đầu khi căng thẳng.
- Khó ngủ hoặc bồn chồn vào ban đêm.
- Cảm giác kích thích, bứt rứt sau áp lực cảm xúc.
- Dễ cảm nhận tim đập mạnh khi căng thẳng.
- Huyết áp tăng sau bữa ăn nhiều muối hoặc sau khi uống rượu.
- Chỉ số huyết áp dao động mạnh trong ngày.
Theo bác sĩ Badiger, ở giai đoạn này, hệ thống điều hòa huyết áp đã phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng. Theo thời gian, động mạch giảm đàn hồi, hormone căng thẳng duy trì ở mức cao, giấc ngủ suy giảm và tim phải làm việc vất vả hơn. Những tổn thương này diễn ra âm thầm nhưng tích lũy theo năm tháng, lâu dần dẫn tới hệ lụy nghiêm trọng cho tim mạch và huyết áp.
Thay đổi nhỏ, khác biệt lớn
Điều đáng mừng là huyết áp đáp ứng khá tốt với những thay đổi lối sống, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Những điều mọi người nên duy trì đều đặn để giảm thiểu nguy cơ tăng huyết áp gồm:
- Đi bộ mỗi ngày, đặc biệt sau bữa ăn.
- Ngủ đúng giờ và đủ giấc.
- Giảm thực phẩm chế biến sẵn và ăn nhạt hơn.
- Uống đủ nước.
- Kiểm soát căng thẳng cảm xúc.
- Duy trì tập thể dục thường xuyên.
- Hạn chế thuốc lá và rượu bia.
- Theo dõi huyết áp định kỳ tại nhà.
Lối sống hiện đại như ngồi nhiều, ăn thực phẩm chế biến sẵn, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài và ít vận động đang khiến tình trạng tăng huyết áp xuất hiện sớm hơn, kể cả ở người trẻ. Tuy nhiên, các dấu hiệu cảnh báo ban đầu thường bị bỏ sót do nhiều người chỉ dựa vào những lần đo huyết áp đơn lẻ. Vì vậy, chuyên gia khuyến cáo nên theo dõi huyết áp thường xuyên trong thời gian dài thay vì chỉ nhìn vào một chỉ số nhất thời, theo Times of India (Ấn Độ).
