Cộm mắt: Dấu hiệu lành tính hay cảnh báo nguy hiểm?
Cảm giác cộm mắt, như có dị vật trong mắt, là triệu chứng phổ biến mà nhiều người từng trải qua. Một số nguyên nhân gây ra tình trạng này là lành tính và có thể tự khỏi, nhưng số khác lại tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng, đòi hỏi can thiệp y tế kịp thời để bảo vệ thị lực. Dưới đây là các nguyên nhân thường gặp và cách xử trí chi tiết, giúp bạn nhận biết và hành động đúng đắn.
Trầy xước giác mạc: Tổn thương nhẹ nhưng khó chịu
Giác mạc, lớp mô trong suốt hình vòm ở bề mặt trước của mắt, rất dễ bị tổn thương bởi các tác nhân như móng tay, cọ trang điểm hoặc dị vật vô tình cào vào. Dù không nhìn thấy gì trong mắt, người bệnh vẫn có cảm giác cộm như có dị vật. Theo Học viện Nhãn khoa Mỹ (AAO), vết trầy nhỏ thường lành trong 1-3 ngày, trong khi vết lớn hơn có thể mất khoảng một tuần. Điều trị thường bao gồm thuốc nhỏ kháng sinh để dự phòng nhiễm trùng và nước mắt nhân tạo để làm dịu giác mạc, hỗ trợ quá trình hồi phục.
Rách giác mạc: Tình trạng cấp cứu không thể chủ quan
Rách giác mạc là vết cắt sâu hơn trầy xước, có thể rách một phần hoặc toàn bộ giác mạc, thường do chấn thương bởi vật sắc nhọn. Đây là tình trạng nghiêm trọng cần được xử lý cấp cứu ngay lập tức để tránh nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn. Khi gặp phải, người bệnh nên che mắt bằng vật bảo vệ như đáy cốc nhựa và đến khám chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt. Lưu ý quan trọng: Không rửa mắt bằng nước, tránh tự lấy dị vật, ấn vào mắt hay dùng thuốc không kê đơn, vì một số loại có thể làm tăng chảy máu và làm trầm trọng thêm tổn thương.
Loét giác mạc: Nguy cơ từ nhiễm trùng và bệnh lý nền
Vết loét hở trên giác mạc có thể xuất phát từ khô mắt nặng, nhiễm trùng hoặc các bệnh lý khác. Triệu chứng bao gồm đỏ mắt, đau nhiều, cảm giác như có dị vật, chảy nước mắt, tiết mủ, nhìn mờ, sợ ánh sáng, sưng mi và đốm trắng trên giác mạc. Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân: bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng nấm hoặc kháng virus. Corticosteroid chỉ được sử dụng trong một số trường hợp đặc biệt và cần theo dõi chặt chẽ. Trường hợp nặng, loét sâu hoặc đe dọa thủng giác mạc có thể cần can thiệp phẫu thuật hoặc ghép giác mạc để bảo tồn thị lực.
Viêm giác mạc do nấm: Liên quan đến thói quen sử dụng kính áp tròng
Nhiễm trùng giác mạc do nấm thường liên quan đến việc sử dụng kính áp tròng sai cách, dị ứng hoặc chấn thương. Triệu chứng điển hình gồm đau, đỏ mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, chảy nước mắt và tiết dịch. Điều trị đòi hỏi sự kiên nhẫn với thuốc kháng nấm trong nhiều tháng. Nếu không đáp ứng, bệnh nhân có thể cần ghép giác mạc để khắc phục tổn thương.
Hội chứng Sjögren: Bệnh tự miễn gây khô mắt nghiêm trọng
Hội chứng Sjögren là bệnh tự miễn gây tổn thương tuyến lệ và tuyến nước bọt, dẫn đến khô mắt và khô miệng, cùng cảm giác như có cát trong mắt. Bệnh thường gặp ở phụ nữ trên 50 tuổi, với các triệu chứng khác như ngứa, nóng rát, nhìn mờ và nhạy cảm ánh sáng. Điều trị bao gồm sử dụng nước mắt nhân tạo, gel bôi ban đêm, thuốc nhỏ mắt theo toa, và trong trường hợp nặng, có thể áp dụng nút chặn điểm lệ (punctal occlusion) để giữ ẩm cho mắt.
Khô mắt: Vấn đề phổ biến ở nhiều đối tượng
Khô mắt xảy ra khi sản xuất nước mắt giảm hoặc bốc hơi nhanh, gây cảm giác cộm khó chịu. Nguy cơ cao ở người trên 65 tuổi, phụ nữ, người sống ở khí hậu khô, hoặc những người dùng thuốc kháng histamin, thuốc chống trầm cảm, thuốc huyết áp hoặc mắc bệnh tự miễn. Điều trị chủ yếu tập trung vào việc sử dụng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản, tăng độ ẩm môi trường, uống đủ nước và chớp mắt thường xuyên để duy trì độ ẩm tự nhiên.
Viêm kết mạc: Đau mắt đỏ với triệu chứng đặc trưng
Viêm kết mạc, còn gọi là đau mắt đỏ, xảy ra khi lớp màng phủ bề mặt nhãn cầu bị viêm. Ngoài đỏ mắt và tiết dịch là triệu chứng đặc trưng, bệnh cũng có thể gây cảm giác như dị vật, dính mắt buổi sáng, ngứa và sưng mi. Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân: bác sĩ có thể chỉ định nước mắt nhân tạo hoặc thuốc nhỏ kháng sinh nếu nghi ngờ do vi khuẩn gây ra.
Bảo Bảo (Theo Medical News Today)
Độc giả có thắc mắc về các vấn đề nhãn khoa, hãy gửi câu hỏi để được bác sĩ chuyên môn giải đáp chi tiết và kịp thời.
