Ngày 26 tháng 5, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh thông báo đã cứu sống một bệnh nhi mắc bệnh não mô cầu thể viêm màng não biến chứng nguy kịch. Trước đó, vào ngày 17 tháng 5, Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc trẻ em của bệnh viện đã tiếp nhận bệnh nhi N.Q.B (13 tuổi, ngụ tại xã Bình Hưng, TP.HCM) trong tình trạng nguy kịch.
Một ngày trước khi nhập viện, bệnh nhi xuất hiện các triệu chứng sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội, nôn ói, đau bụng, tiêu lỏng và mệt mỏi. Khi vào viện, bệnh nhi có nhiều dấu hiệu cảnh báo nặng của nhiễm não mô cầu, bao gồm tử ban rải rác toàn thân lan nhanh, xuất huyết kết mạc mắt phải và cổ gượng. Bệnh nhi nhanh chóng rơi vào trạng thái ngủ gà, lơ mơ và thở chậm.
Đặc biệt, có thời điểm mạch của bệnh nhi giảm xuống chỉ còn khoảng 42 lần mỗi phút (bình thường từ 60 đến 80 lần mỗi phút). Trong khi đó, huyết áp tăng vọt lên 220/120 mmHg (trung bình là 120/80 mmHg), đây là dấu hiệu báo động của tình trạng tăng áp lực nội sọ nặng và nguy cơ tụt não, tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời.
Ê kíp bác sĩ Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc trẻ em đã khẩn trương triển khai hàng loạt biện pháp hồi sức tích cực. Bệnh nhi được điều trị kháng sinh sớm, kiểm soát đường thở, đặt nội khí quản thở máy, xử trí phù não tích cực, theo dõi huyết động và thần kinh liên tục nhằm giành lại sự sống.
Kết quả xét nghiệm dịch não tủy ghi nhận tình trạng viêm màng não mủ điển hình với bạch cầu tăng rất cao, đạm tăng, lactate tăng mạnh. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) não ghi nhận tụ mủ lượng ít khu trú tại sừng chẩm não thất bên trái. Đặc biệt, kết quả xét nghiệm PCR của Viện Pasteur TP.HCM đã xác định dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis serogroup B trong cả dịch não tủy và sang thương da.
Nhờ điều trị kịp thời và tích cực, sau 3 ngày điều trị, bệnh nhi đã được cai máy thở và rút nội khí quản thành công. Sau 10 ngày điều trị, em tỉnh táo hoàn toàn, tiếp xúc tốt, đi lại và sinh hoạt bình thường, được xuất viện trong tình trạng ổn định.
Qua khai thác dịch tễ, bác sĩ ghi nhận bệnh nhi không tiếp xúc với người mắc hoặc nghi mắc não mô cầu, không đi đâu xa trong vòng 6 tháng gần đây và chưa từng tiêm ngừa vắc xin não mô cầu. Điều này cho thấy bệnh có thể xuất hiện tản phát ngay trong cộng đồng và tiến triển cực kỳ nhanh chóng chỉ trong vài giờ.
Theo bác sĩ Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM, não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não mủ, nhiễm trùng huyết tối cấp và tử vong nhanh chóng. Bệnh lây qua đường hô hấp, đặc biệt trong môi trường đông người như trường học, ký túc xá hoặc gia đình có tiếp xúc gần.
Trước đó, vào tháng 4 năm 2026, TP.HCM ghi nhận nữ bệnh nhi P.H.L.Đ (30 tháng tuổi, ở phường Hòa Hưng) tử vong trước khi nhập viện vì mắc bệnh viêm màng não do não mô cầu thể tối cấp. Tính từ đầu năm đến đầu tháng 4 năm 2026, Bộ Y tế ghi nhận cả nước có 24 ca não mô cầu, trong đó 4 ca tử vong.
Phòng não mô cầu ra sao?
Để phòng bệnh một cách chủ động và hiệu quả, Bộ Y tế khuyến cáo thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; súc miệng và họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng; đeo khẩu trang tại nơi công cộng và trên các phương tiện giao thông công cộng; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh.
Thực hiện tốt vệ sinh môi trường, tăng cường thông khí tại nơi ở, học tập và làm việc; lau sạch bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hằng ngày (tay nắm cửa, mặt bàn, đồ chơi...) bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.
Ăn uống đủ chất, rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng.
Ngoài ra, các chuyên gia còn khuyến cáo tiêm vắc xin não mô cầu đầy đủ để tăng hiệu quả bảo vệ toàn diện trước căn bệnh có diễn tiến nhanh và khó lường này.
