Bệnh thận trẻ hóa: Cảnh báo từ 4 kiểu uống nước "phá thận"
Bệnh thận đang trở thành một gánh nặng y tế toàn cầu với xu hướng trẻ hóa đáng báo động. Theo số liệu từ Global Burden of Disease, hiện có khoảng 850 triệu người sống chung với các bệnh lý về thận, và số ca tử vong liên quan vẫn không ngừng gia tăng. Các chuyên gia dự báo đến năm 2040, bệnh thận mạn tính có thể lọt vào nhóm 5 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới.
Đáng lo ngại hơn, căn bệnh này không còn là vấn đề của riêng người cao tuổi. Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, những trường hợp suy thận hay ung thư thận ở độ tuổi 20 - 30 không còn là hiếm gặp. Thậm chí, không ít trẻ em cũng mắc phải các bệnh thận nghiêm trọng. Phần lớn nguyên nhân liên quan đến lối sống thiếu lành mạnh, trong đó, thói quen uống nước tưởng chừng vô hại lại là yếu tố thường bị bỏ qua.
4 kiểu uống nước gây hại thận nghiêm trọng
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ uống quá ít nước mới gây hại cho thận. Tuy nhiên, bác sĩ Hung chỉ ra 4 kiểu uống nước dưới đây cũng có khả năng "phá thận" nhanh không kém, nhưng ít người để ý đến:
- Chờ cảm thấy khát mới uống nước: Khi cơ thể báo hiệu cơn khát, thực chất đã rơi vào trạng thái thiếu nước hoặc thiếu nghiêm trọng. Lúc này, thận buộc phải cô đặc nước tiểu để giữ lại dịch và duy trì huyết áp, khiến nồng độ khoáng chất tăng cao, từ đó dễ hình thành sỏi thận. Tình trạng này kéo dài còn làm giảm hiệu quả lọc máu, dẫn đến tích tụ chất thải trong cơ thể. Thay vì đợi khát, hãy uống nước đều đặn trong ngày, mỗi lần khoảng 200 - 300ml để giảm áp lực cho thận.
- Lấy nước ngọt, trà sữa thay thế nước lọc: Đồ uống có đường đang trở thành "nước uống quốc dân" của nhiều người trẻ. Nhiều người nghĩ rằng miễn đủ chất lỏng là đủ nước. Tuy nhiên, lượng đường và phốt phát cao trong các loại nước này có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận, đồng thời phá vỡ môi trường vi mô của thận. Nguy hiểm hơn, tiêu thụ lâu dài còn thúc đẩy béo phì và tiểu đường, hai nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận mạn tính. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không có loại đồ uống nào có thể thay thế được nước lọc trong việc bảo vệ thận.
- Uống trà quá đặc hoặc quá nhiều trà: Không ít người cho rằng uống trà tốt hơn nước, nhưng uống quá nhiều trà hoặc trà quá đặc thì tưởng dưỡng sinh, hóa ra lại hại thận. Trà mang lại nhiều lợi ích, nhưng khi pha quá đặc hoặc uống liên tục thay nước lọc, nó có thể phản tác dụng. Trà đậm chứa hàm lượng cao caffeine và axit oxalic, hai yếu tố làm tăng nguy cơ sỏi thận nếu tích tụ lâu dài. Ngoài ra, caffeine còn kích thích lợi tiểu mạnh, khiến cơ thể mất nước âm thầm. Thận vì thế phải làm việc nhiều hơn để cân bằng dịch và điện giải, lâu dần dễ suy giảm chức năng. Lời khuyên là nên pha trà loãng, không uống quá 2 - 3 tách mỗi ngày, không pha đặc, không uống khi đói và tuyệt đối không dùng trà thay nước lọc.
- Uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn: Uống nước là tốt, nhưng uống dồn dập và uống quá nhiều lại là câu chuyện khác. Khi một lượng lớn nước tràn vào cơ thể cùng lúc, thận buộc phải tăng tốc lọc để đào thải phần dư thừa. Việc hoạt động quá mức trong thời gian dài có thể làm rối loạn cân bằng điện giải, ảnh hưởng đến khả năng lọc máu và khiến thận nhanh "xuống sức" hơn. Chưa kể, áp lực dịch tăng còn tác động tiêu cực tới hệ tim mạch.
Lời khuyên để bảo vệ thận hiệu quả
Người trưởng thành thường chỉ cần khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày, tùy thuộc vào thể trạng và mức độ vận động. Điều quan trọng không phải là uống thật nhiều, mà là uống đúng cách. Hãy chia nhỏ lượng nước và duy trì đều đặn cả ngày, uống từng ngụm nhỏ, ưu tiên nước lọc, và tính cả lượng nước từ các món ăn hàng ngày. Việc này giúp giảm thiểu áp lực cho thận, đồng thời duy trì chức năng lọc máu và đào thải chất độc hiệu quả.
Bệnh thận đang ngày càng phổ biến ở người trẻ, và việc nhận thức đúng về thói quen uống nước là bước đầu tiên để phòng ngừa. Hãy chú ý đến những dấu hiệu bất thường và thăm khám định kỳ để bảo vệ sức khỏe thận một cách toàn diện.
