Bộ Y tế đề xuất lộ trình khám sức khỏe miễn phí cho 40 triệu người từ năm 2026
Bộ Y tế đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, đề xuất nổi bật là lộ trình ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội.
Lộ trình cụ thể và đối tượng hưởng lợi
Theo dự thảo, từ năm 2026, chương trình sẽ ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các nhóm đối tượng sau:
- Người cao tuổi
- Người khuyết tật
- Người thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo
- Người có công với cách mạng
- Người mắc bệnh mạn tính
- Người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi
- Vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn
- Xã đảo và đặc khu
Ước tính khoảng 40 triệu người dân sẽ được tiếp cận chương trình này ngay từ giai đoạn đầu. Sau đó, từ năm 2028, chương trình sẽ mở rộng để thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho tất cả các nhóm đối tượng còn lại trong xã hội.
Nguồn kinh phí và nguyên tắc thực hiện
Kinh phí để thực hiện chương trình dự kiến sẽ được lấy từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm ngân sách nhà nước, Quỹ Bảo hiểm y tế và các nguồn hợp pháp khác. Nguyên tắc chi trả, danh mục dịch vụ và phương thức thanh toán sẽ tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành, đảm bảo tính minh bạch và khả thi trong suốt quá trình triển khai.
Ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, cho biết ước tính khoảng 24 triệu người lao động và 20 triệu người thuộc nhóm ưu tiên sẽ được tiếp cận chương trình. Ngay trong năm 2026, khoảng 50% dân số có thể được khám và sàng lọc bệnh, trước khi mở rộng dần trong các năm tiếp theo.
Nội dung sàng lọc linh hoạt theo địa phương
Nội dung sàng lọc sẽ được các địa phương linh hoạt xây dựng dựa trên mô hình bệnh tật cụ thể của từng khu vực. Ví dụ, với nhóm trung niên và cao tuổi, việc sàng lọc có thể tập trung vào các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gout hoặc bệnh tuyến tiền liệt. Mục tiêu là phát hiện sớm các bệnh lý này để giảm thiểu gánh nặng điều trị về sau.
Ông Đức giải thích thêm: "Địa phương sẽ căn cứ vào mô hình bệnh tật để xây dựng kế hoạch khám phù hợp. Chẳng hạn với nhóm trung niên hoặc người cao tuổi, việc sàng lọc có thể tập trung vào các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gout hoặc bệnh tuyến tiền liệt, nhằm nâng cao hiệu quả và tránh lãng phí nguồn lực."
Mục tiêu và định hướng dài hạn
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh rằng mục tiêu của chính sách này không phải là miễn phí hoàn toàn, mà là giảm tối đa chi phí mà người dân phải tự chi trả, đồng thời mở rộng độ bao phủ của bảo hiểm y tế. Chính sách hướng tới việc phát hiện sớm bệnh tật, giảm tỷ lệ tử vong và xây dựng một hệ thống y tế công bằng, bền vững cho toàn xã hội.
Theo định hướng lâu dài, nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế sẽ chi trả cho các dịch vụ y tế cơ bản và thiết yếu, trước hết áp dụng cho các nhóm yếu thế. Đối với những dịch vụ theo yêu cầu hoặc vượt mức cơ bản, người dân vẫn cần đồng chi trả một phần để đảm bảo sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả và bền vững.
