Bộ Y tế lấy ý kiến dự thảo miễn phí khám sức khỏe định kỳ cho các nhóm ưu tiên
Bộ Y tế đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định hướng dẫn chi tiết Luật Phòng bệnh. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của dự thảo này là đề xuất lộ trình miễn phí khám sức khỏe định kỳ cho các nhóm đối tượng ưu tiên trong xã hội. Các nhóm này bao gồm người cao tuổi, người nghèo và người có công với cách mạng. Đây được xem là bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân một cách bền vững và công bằng.
Lộ trình chi tiết hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn dân
Theo dự thảo Nghị định mới nhất, với tổng cộng 120 điều khoản, Bộ Y tế đã phác thảo một kế hoạch chi tiết và bài bản nhằm phổ cập việc tầm soát bệnh tật cho toàn bộ người dân. Mục tiêu cốt lõi của chính sách này là đảm bảo mỗi cá nhân đều được kiểm tra sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm theo các tiêu chuẩn chuyên môn y tế đã được quy định.
Thay vì triển khai đồng loạt trên phạm vi cả nước ngay từ đầu, chính sách này sẽ được thực hiện theo một chiến lược có tính toán kỹ lưỡng: “ưu tiên nhóm yếu thế trước, mở rộng toàn dân sau”. Chiến lược này không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước mà còn đảm bảo rằng những người gặp nhiều khó khăn nhất trong xã hội sẽ được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng một cách sớm nhất có thể.
Hai giai đoạn triển khai cụ thể
Dựa trên các đề xuất chi tiết, lộ trình triển khai chính sách miễn phí khám sức khỏe định kỳ sẽ được chia thành hai giai đoạn chính với các mốc thời gian và đối tượng cụ thể:
- Giai đoạn 1 (Từ năm 2026): Giai đoạn này sẽ tập trung triển khai miễn phí khám sức khỏe định kỳ cho nhóm đối tượng ưu tiên cao nhất, bao gồm người cao tuổi, người nghèo và người có công với cách mạng. Đây là những nhóm dễ bị tổn thương và có nhu cầu chăm sóc sức khỏe đặc biệt.
- Giai đoạn 2 (Từ năm 2028): Sau khi hoàn thành giai đoạn đầu, chính sách sẽ được mở rộng dần ra toàn bộ người dân, hướng tới mục tiêu phổ cập dịch vụ khám sức khỏe định kỳ trên phạm vi cả nước.
Cơ chế linh hoạt trong tổ chức và huy động nguồn lực tài chính
Dự thảo Nghị định cũng đề xuất một cơ chế linh hoạt cho các địa phương trong việc tổ chức thực hiện. Tùy thuộc vào năng lực ngân sách địa phương và các nguồn lực có thể huy động được, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sẽ có quyền quyết định việc mở rộng danh mục dịch vụ khám chữa bệnh hoặc mở rộng đối tượng thụ hưởng so với khung quy định chung do Trung ương ban hành.
Việc khám chữa bệnh theo chính sách này sẽ không bó hẹp tại các bệnh viện cố định mà có thể được thực hiện linh hoạt qua nhiều hình thức khác nhau. Các hình thức lưu động, như đoàn khám bệnh di động, sẽ được đẩy mạnh để có thể tiếp cận người dân ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo. Điều kiện tiên quyết là phải đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn về chuyên môn y tế và chất lượng dịch vụ.
Về nguồn kinh phí thực hiện, dự thảo đề xuất huy động tổng lực từ ba nguồn chính:
- Ngân sách Nhà nước từ trung ương đến địa phương.
- Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT) để hỗ trợ chi trả.
- Các nguồn huy động hợp pháp khác từ xã hội hóa và các tổ chức, cá nhân tài trợ.
Việc thanh toán chi phí sẽ được thực hiện dựa trên danh mục dịch vụ y tế cụ thể và giá khám chữa bệnh thực tế tại từng cơ sở y tế. Nguyên tắc công khai và minh bạch trong quản lý tài chính y tế sẽ được đặt lên hàng đầu để đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn vốn.
Kỳ vọng tạo bước ngoặt trong y tế dự phòng
Dự thảo Nghị định này được các chuyên gia kỳ vọng sẽ tạo nên một bước ngoặt quan trọng trong công tác y tế dự phòng của Việt Nam. Chính sách không chỉ giúp phát hiện sớm các bệnh tật tiềm ẩn trong cộng đồng mà còn góp phần giảm áp lực điều trị cho các bệnh viện tuyến trên. Quan trọng hơn, nó hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống và tuổi thọ khỏe mạnh cho người dân, đặc biệt là nhóm người cao tuổi đang ngày càng chiếm tỷ lệ lớn trong dân số.
Theo số liệu cập nhật từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cả nước hiện có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm trên 16% tổng dân số. Trong đó, có khoảng 2,6 triệu người từ 80 tuổi trở lên (chiếm 15,9% tổng số người cao tuổi). Về cơ cấu giới tính, có 9,05 triệu người cao tuổi là nữ (chiếm 57,8%) và về phân bổ địa lý, có tới 10,3 triệu người cao tuổi đang sinh sống ở khu vực nông thôn (chiếm 64%). Những con số này cho thấy nhu cầu cấp thiết của một chính sách chăm sóc sức khỏe định kỳ toàn diện và dễ tiếp cận.
