Bộ Y tế lên tiếng về việc từ chối thanh toán BHYT dựa trên thời gian chụp X-quang
Theo thông tin từ Bộ Y tế, thời gian gần đây, trong quá trình triển khai các tài liệu chuyên môn ban hành kèm theo Quyết định số 2775 và 2776 của Bộ trưởng Bộ Y tế về hướng dẫn quy trình kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, nhiều cơ sở khám chữa bệnh đã phản ánh tình trạng bị cơ quan bảo hiểm xã hội từ chối thanh toán khi thời gian thực hiện dịch vụ kỹ thuật "ngắn hơn" so với mốc thời gian nêu trong hướng dẫn. Điều này đã gây ra không ít khó khăn và bức xúc cho cả người bệnh lẫn các đơn vị y tế.
Thời gian chỉ mang tính tham chiếu, không phải điều kiện bắt buộc
Bộ Y tế khẳng định rõ ràng rằng thông số thời gian trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật chỉ là thời gian trung bình mang tính tham chiếu. Mục đích của việc xây dựng các thông số này nhằm chuẩn hóa thực hành chuyên môn, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm an toàn cho người bệnh. "Thông số này không phải là điều kiện pháp lý bắt buộc, cũng không phải tiêu chí định lượng cứng để làm căn cứ duy nhất trong giám định và thanh toán chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT)", Bộ Y tế nêu rõ trong văn bản chính thức.
Đáng chú ý, thời gian được ghi nhận trên các hệ thống kỹ thuật như PACS, file DICOM hoặc nhật ký thiết bị chỉ phản ánh một phần rất nhỏ của toàn bộ quy trình, chủ yếu là thời gian vận hành máy móc. Trong khi đó, quy trình kỹ thuật hoàn chỉnh còn bao gồm nhiều khâu quan trọng khác như:
- Xác nhận thông tin người bệnh
- Hướng dẫn tư thế chụp phù hợp
- Khai thác bệnh sử chi tiết
- Đối chiếu với kết quả cũ nếu có
- Giải thích và tư vấn cho bệnh nhân
- Đọc và đưa ra kết luận kết quả chính xác
Vì vậy, việc chỉ lấy riêng thời gian máy chạy để so sánh với hướng dẫn rồi từ chối thanh toán là hành động không đúng với bản chất chuyên môn, có thể gây thiệt thòi cho cả bệnh viện lẫn người tham gia BHYT.
Đề nghị không căn cứ thời gian để giám định và thanh toán BHYT
Bộ Y tế nhấn mạnh rằng việc giám định và thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT đối với các dịch vụ kỹ thuật thuộc chương Điện quang không được căn cứ vào thông số thời gian nêu trong hướng dẫn quy trình kỹ thuật. Thay vào đó, cơ quan giám định cần đánh giá tổng thể hồ sơ bệnh án và thực tế cung cấp dịch vụ, bao gồm:
- Sự phù hợp của chỉ định với tình trạng lâm sàng cụ thể của bệnh nhân
- Việc tuân thủ các bước chuyên môn chính trong quy trình
- Giá trị và ý nghĩa lâm sàng của kết quả kỹ thuật thu được
- Điều kiện nhân lực và trang thiết bị hiện có tại cơ sở y tế
Hiện nay, việc thanh toán các dịch vụ chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, CT scanner đến 32 dãy, siêu âm, chụp cộng hưởng từ (MRI)… đã được quy định cụ thể tại các thông tư của Bộ Y tế, gồm Thông tư 35/2016, 50/2017, 13/2020 và mới nhất là Thông tư 39/2024. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc lạm dụng dịch vụ kỹ thuật, Bộ Y tế cho rằng cơ quan bảo hiểm xã hội cần phối hợp với cơ sở khám chữa bệnh và cơ quan quản lý y tế địa phương để kiểm tra, xác minh theo đúng thẩm quyền, không nên áp dụng máy móc các tiêu chí thời gian.
Hướng tới bảo vệ quyền lợi người bệnh và cơ sở y tế
Bộ Y tế đã chính thức đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan Bảo hiểm xã hội thực hiện giám định, thanh toán đúng quy định pháp luật. Đặc biệt, không sử dụng thông số thời gian trong hướng dẫn kỹ thuật để làm căn cứ từ chối chi trả BHYT. Qua đó, bảo đảm hài hòa quyền lợi của người tham gia BHYT và các cơ sở khám chữa bệnh, đồng thời thúc đẩy chất lượng dịch vụ y tế ngày càng được nâng cao.
Tình trạng quy định thanh toán BHYT yêu cầu chụp X-quang phải đủ 6 phút đã khiến nhiều ca bệnh đơn giản phải chờ đợi một cách hình thức, gây bức xúc không chỉ cho người bệnh mà còn cho cả các bệnh viện. Việc Bộ Y tế lên tiếng kịp thời nhằm điều chỉnh quan điểm này được kỳ vọng sẽ giảm bớt gánh nặng hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác khám chữa bệnh trong toàn hệ thống.
